शार्दूलविक्रीडित छन्द

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
  • यो समपाद वृत्त हो। [१]
  • यस्मा उन्नाइस अक्षरका चारओटा पाउ हुन्छ।
  • यसमा बाह्रौँ र उन्नाइसौँ अक्षरमा विश्राम हुन्छ।

गण यस प्रकार हुन्छन्:

म SSS
स IIS
ज ISI
स IIS
त SSI
त SSI
गुरू S = १९

उदाहरण १

कालीदास भनेर कोकिळहरू काला भए ता पनि
कुँज्दै छन् वनमा नअड्छ तिनको आफ्नो वसन्ती ध्वनि
के मण्डूक कराउनू प्रकृतिले पापीपना हुन्छ र !
गौरीशङ्करको नजीक चुचुरा उठ्छन् अरू वामन।।

यसमा तीन तीन अक्षरका समूह गण बन्छन् जस्तैः

कालीदा SSS म गणः
सभने IIS सगणः
रकोकि ISI जगणः
लहरू IIS सगणः
कालाभ SSI तगणः
एताप SSI तगणः
नी S गुरू

उदाहरण २ [२]

बर्खाका दिनमा__बडा बिरहमा______एक्लै बसेँ झ्यालमा__
बादलको दल आइ__घेरिन गयो______आकाश ख्यालख्यालमा__

उदाहरण ३

https://www.youtube.com/watch?v=IGoRVLwahDU

  • मुख्य विश्राम १२ र १९ अक्षरमा विश्राम हुन्छ। सुक्ष्म विश्राम ६ - ६ (७ पनि हुन सक्छ)।
  • ४ पाउको श्लोक एकै पाउमा सकिन्दैन र विश्राम हुन्छ हरेक पाउमा।
  • समाप्ति ४ पाउपछि मात्र हुन्छ।

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. http://pallawa.com.np/?p=16005 (मोदनाथ शास्त्री, छन्दविज्ञान)
  2. Bhakti Prashad Paudel

यो पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]