गमाल अब्देल नासेर

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
गमाल अब्देल नासेर
جمال عبد الناصر
Stevan Kragujevic, Gamal Abdel Naser u Beogradu, 1962.jpg
Nasser in Belgrade, 1962
2nd इजिप्टका रास्ट्रपति
कार्यकाल
23 June 1956 – 28 September 1970
प्रधानमन्त्री
Vice President
अग्रज मुहमद नागुइब
उतराधिकारी अनवर सादात
31st इजिप्टका प्रधानमन्त्री
कार्यकाल
19 June 1967 – 28 September 1970
राष्ट्रपति स्वयम्
अग्रज Muhammad Sedki Sulayman
उतराधिकारी Mahmoud Fawzi
कार्यकाल
18 April 1954 – 29 September 1962
राष्ट्रपति मुहमद नागुइब
स्वयम्
अग्रज मुहमद नागुइब
उतराधिकारी Ali Sabri
कार्यकाल
25 February 1954 – 8 March 1954
राष्ट्रपति मुहमद नागुइब
अग्रज मुहमद नागुइब
उतराधिकारी मुहमद नागुइब
इजिप्टका उप प्रधानमन्त्री
In office
8 March 1954 – 18 April 1954
प्रधानमन्त्री मुहमद नागुइब
अग्रज Gamal Salem
उतराधिकारी Gamal Salem
कार्यकाल
18 June 1953 – 25 February 1954
प्रधानमन्त्री मुहमद नागुइब
अग्रज Sulayman Hafez
उतराधिकारी Gamal Salem
इजिप्टका गृहमन्त्री
कार्यकाल
18 June 1953 – 25 February 1954
प्रधानमन्त्री मुहमद नागुइब
अग्रज Sulayman Hafez
उतराधिकारी Zakaria Mohieddin
Chairman of the Revolutionary Command Council
कार्यकाल
14 November 1954 – 23 June 1956
अग्रज मुहमद नागुइब
उतराधिकारी ओहोदा अन्त्य
अ संलग्न आन्दोलनका महासचिव
कार्यकाल
5 October 1964 – 8 September 1970
अग्रज Josip Broz Tito
उतराधिकारी Kenneth Kaunda
Chairman of the Organisation of African Unity
कार्यकाल
17 July 1964 – 21 October 1965
अग्रज Haile Selassie I
उतराधिकारी Kwame Nkrumah
व्यक्तिगत विवरण
जन्म गमल अब्देल नासेर हुसेन
(१९१८-०१-१५)१५ जनवरी १९१८
Alexandria, Sultanate of Egypt (now इजिप्ट)
मृत्यु २८ सेप्टेम्बर १९७०(१९७०-०९-२८) (५२ वर्ष)
कायरो, इजिप्ट
राष्ट्रियता इजिप्ट
राजनीतिक पार्टी Arab Socialist Union
जीवन साथी(हरू) Tahia Kazem
सन्तान(हरू) ५, including Khalid
पेशा Military Officer
सहीछाप
Military service
Allegiance Egypt
Service/branch Egyptian Army
Years of service १९३८–१९५२
Rank Turco-Egyptian bekbashi.gif lieutenant colonel
Battles/wars 1948 Arab–Israeli War

गमाल अब्देल नासेर हुसेन Gamal Abdel Nasser Hussein (/ˈnɑːsər,_ˈnæsər/;[१] अरबी: جمال عبد الناصر حسين, इजिप्टेली अरबी उच्चारण: [ɡæˈmæːl ʕæbdenˈnɑːsˤeɾ ħeˈseːn]; 15 जनवरी 1918 – 28 सेप्टेम्बर 1970) इजिप्टका दोश्रो रास्ट्रपतिको रुपमा १९५६ देखि आफ्नो मृत्यु नहुन्जेल १९७० सम्म सेवा गरे । नासेरले १९५२ को राजतन्त्र अन्त्यको नेतृत्व गरे र त्यसै वर्ष दुरगामी भूमिसुधारको सुरुवात गरे । जब १९५४ मा उनको मुस्लिम ब्रदरहुडबाट हत्या प्रयास भयो , उनले त्यो संगठन दबाए र त्यसका प्रमुख मुहमद नागुइबलाई नजरबन्दमा राखे र जुन १९५६ मा आधिकारिक रुपमा कार्यकारी रास्ट्रपतिको कार्यभार सम्हाले ।

नासेरले जब स्वेज नहरको राष्ट्रियकरण गरे र त्यसपछि उत्पन्न स्वेज संकटमा राजनैतिक विजय प्राप्त गरे, तब इजिप्ट र अरब विश्वमा उनको लोकप्रियता चुलियो। अरब एकताको आह्वान गरेर उनको नेतृत्वमा अरब लिग बन्यो ।  १९६२ मा, नासेरले इजिप्टमा प्रमुख समाजवादी योजना र आधुनिकीकरण सुधारहरूको एक श्रृंखला सुरू गरे। आफ्नो प्यान-अरबवादको कारणले गर्दा असहमतिको बावजुद, नासेरका समर्थकहरूले धेरै अरब देशहरूमा शक्ति प्राप्त गरे , तर १९६३ आउदा आउदै उनी उत्तरी यमन गृहयुद्धमा संलग्न भए र अन्ततः धेरै ठूला अरबी शीत युद्ध भयो । उनको राजनीतिक विरोधीहरूलाई प्रतिबन्ध लगाएपछि मार्च १९६५ मा उनले दोस्रो दोस्रो राष्ट्रपति पद शुरु गरे । १९६७ छ दिने युद्धमा इजरायलीले इजिप्टलाई हराएपछी , नासरले आफ्नो पदबाट राजिनामा गरे, तर लोकप्रिय प्रदर्शन पछि उनको पुनरुत्थानको लागी उहाँ अफिस फर्कनुभयो। १९६८  सम्म, नासरले आफैले प्रधानमन्त्री नियुक्त गरे, उहाँले हराएको क्षेत्र पुन: प्राप्त गर्न War of Attrition शुरू गरे, सेना को राजनीतिकरण बन्दको प्रक्रिया शुरू गरे र राजनीतिक उदारीकरण सुधार जारी गरे ।

सन् १९७० को अरब लिग शिखर सम्मेलनको समापन पछि नासेरलाई हृदयाघातको  सामना गरे र मृत्यु भयो । कायरो उनको अन्त्येष्टिमा पचास लाख शोकाकुलहरु र अरब विश्वभर शोकको उपस्थिति रहेको थियो।

नासेर अरब संसारमा एक प्रतीकात्मक व्यक्ति बनेको छन् ,विशेष गरी सामाजिक न्याय र अरब एकता गरेको नेतृत्वको लागि,आधुनिकीकरण नीतिहरू र साम्राज्यवादी विरोधी प्रयासहरूको लागि।  उनको राष्ट्रपतिकालले इजिप्ट मिस्रको सांस्कृतिक उछाललाई प्रोत्साहित गर्यो र असवान बाँध र हवान शहर सहित ठूलो औद्योगिक परियोजनाहरु पनि प्रक्षेपण गर्यो।

आलोचना[सम्पादन गर्ने]

नासरकोआलोचकहरुले उनको अधिनायकवाद, उनको मानव अधिकार उल्लङ्घनहरूको आलोचना गर्छन् ,र निजामती संस्थाहरुमा सेनाको उनको प्रभुत्व इजिप्ट मिस्रमा सैन्य र तानाशाही शासनको ढाँचा स्थापितको आलोचना गर्छन् ।

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

Notes[सम्पादन गर्ने]

  1. "Nasser". Random House Webster's Unabridged Dictionary.

उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "Wistrich1985p188" defined in <references> is not used in prior text.

उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "Parker1993p79" defined in <references> is not used in prior text.