गमाल अब्देल नासेर

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
गमाल अब्देल नासेर
جمال عبد الناصر
Nasser portrait2.jpg
Nasser in Belgrade, 1962
2nd इजिप्टका रास्ट्रपति
कार्यकाल
23 June 1956 – 28 September 1970
प्रधानमन्त्री
Vice President
अग्रजमुहमद नागुइब
उतराधिकारीअनवर सादात
31st इजिप्टका प्रधानमन्त्री
कार्यकाल
19 June 1967 – 28 September 1970
राष्ट्रपतिस्वयम्
अग्रजMuhammad Sedki Sulayman
उतराधिकारीMahmoud Fawzi
कार्यकाल
18 April 1954 – 29 September 1962
राष्ट्रपतिमुहमद नागुइब
स्वयम्
अग्रजमुहमद नागुइब
उतराधिकारीAli Sabri
कार्यकाल
25 February 1954 – 8 March 1954
राष्ट्रपतिमुहमद नागुइब
अग्रजमुहमद नागुइब
उतराधिकारीमुहमद नागुइब
इजिप्टका उप प्रधानमन्त्री
In office
8 March 1954 – 18 April 1954
प्रधानमन्त्रीमुहमद नागुइब
अग्रजGamal Salem
उतराधिकारीGamal Salem
कार्यकाल
18 June 1953 – 25 February 1954
प्रधानमन्त्रीमुहमद नागुइब
अग्रजSulayman Hafez
उतराधिकारीGamal Salem
इजिप्टका गृहमन्त्री
कार्यकाल
18 June 1953 – 25 February 1954
प्रधानमन्त्रीमुहमद नागुइब
अग्रजSulayman Hafez
उतराधिकारीZakaria Mohieddin
Chairman of the Revolutionary Command Council
कार्यकाल
14 November 1954 – 23 June 1956
अग्रजमुहमद नागुइब
उतराधिकारीओहोदा अन्त्य
अ संलग्न आन्दोलनका महासचिव
कार्यकाल
5 October 1964 – 8 September 1970
अग्रजJosip Broz Tito
उतराधिकारीKenneth Kaunda
Chairman of the Organisation of African Unity
कार्यकाल
17 July 1964 – 21 October 1965
अग्रजHaile Selassie I
उतराधिकारीKwame Nkrumah
व्यक्तिगत विवरण
जन्मगमल अब्देल नासेर हुसेन
(१९१८-०१-१५)१५ जनवरी १९१८
Alexandria, Sultanate of Egypt (now इजिप्ट)
मृत्यु२८ सेप्टेम्बर १९७०(१९७०-०९-२८) (५२ वर्ष)
कायरो, इजिप्ट
राष्ट्रियताइजिप्ट
राजनीतिक पार्टीArab Socialist Union
जीवन साथी(हरू)Tahia Kazem
सन्तान(हरू)५, including Khalid
पेशाMilitary Officer
सहीछाप
सैनिक सेवा
AllegianceEgypt
सेवा/शाखाEgyptian Army
सेवा अवधी१९३८–१९५२
RankTurco-Egyptian bekbashi.gif lieutenant colonel
Battles/wars1948 Arab–Israeli War

गमाल अब्देल नासेर हुसेन Gamal Abdel Nasser Hussein (/ˈnɑːsər,_ˈnæsər/;[१] अरबी: جمال عبد الناصر حسين, इजिप्टेली अरबी उच्चारण: [ɡæˈmæːl ʕæbdenˈnɑːsˤeɾ ħeˈseːn]; 15 जनवरी 1918 – 28 सेप्टेम्बर 1970) इजिप्टका दोश्रो रास्ट्रपतिको रुपमा १९५६ देखि आफ्नो मृत्यु नहुन्जेल १९७० सम्म सेवा गरे । नासेरले १९५२ को राजतन्त्र अन्त्यको नेतृत्व गरे र त्यसै वर्ष दुरगामी भूमिसुधारको सुरुवात गरे । जब १९५४ मा उनको मुस्लिम ब्रदरहुडबाट हत्या प्रयास भयो , उनले त्यो संगठन दबाए र त्यसका प्रमुख मुहमद नागुइबलाई नजरबन्दमा राखे र जुन १९५६ मा आधिकारिक रुपमा कार्यकारी रास्ट्रपतिको कार्यभार सम्हाले ।

नासेरले जब स्वेज नहरको राष्ट्रियकरण गरे र त्यसपछि उत्पन्न स्वेज संकटमा राजनैतिक विजय प्राप्त गरे, तब इजिप्ट र अरब विश्वमा उनको लोकप्रियता चुलियो। अरब एकताको आह्वान गरेर उनको नेतृत्वमा अरब लिग बन्यो ।  १९६२ मा, नासेरले इजिप्टमा प्रमुख समाजवादी योजना र आधुनिकीकरण सुधारहरूको एक श्रृंखला सुरू गरे। आफ्नो प्यान-अरबवादको कारणले गर्दा असहमतिको बावजुद, नासेरका समर्थकहरूले धेरै अरब देशहरूमा शक्ति प्राप्त गरे , तर १९६३ आउदा आउदै उनी उत्तरी यमन गृहयुद्धमा संलग्न भए र अन्ततः धेरै ठूला अरबी शीत युद्ध भयो । उनको राजनीतिक विरोधीहरूलाई प्रतिबन्ध लगाएपछि मार्च १९६५ मा उनले दोस्रो दोस्रो राष्ट्रपति पद शुरु गरे । १९६७ छ दिने युद्धमा इजरायलीले इजिप्टलाई हराएपछी , नासरले आफ्नो पदबाट राजिनामा गरे, तर लोकप्रिय प्रदर्शन पछि उनको पुनरुत्थानको लागी उहाँ अफिस फर्कनुभयो। १९६८  सम्म, नासरले आफैले प्रधानमन्त्री नियुक्त गरे, उहाँले हराएको क्षेत्र पुन: प्राप्त गर्न War of Attrition शुरू गरे, सेना को राजनीतिकरण बन्दको प्रक्रिया शुरू गरे र राजनीतिक उदारीकरण सुधार जारी गरे ।

सन् १९७० को अरब लिग शिखर सम्मेलनको समापन पछि नासेरलाई हृदयाघातको  सामना गरे र मृत्यु भयो । कायरो उनको अन्त्येष्टिमा पचास लाख शोकाकुलहरु र अरब विश्वभर शोकको उपस्थिति रहेको थियो।

नासेर अरब संसारमा एक प्रतीकात्मक व्यक्ति बनेको छन् ,विशेष गरी सामाजिक न्याय र अरब एकता गरेको नेतृत्वको लागि,आधुनिकीकरण नीतिहरू र साम्राज्यवादी विरोधी प्रयासहरूको लागि।  उनको राष्ट्रपतिकालले इजिप्ट मिस्रको सांस्कृतिक उछाललाई प्रोत्साहित गर्यो र असवान बाँध र हवान शहर सहित ठूलो औद्योगिक परियोजनाहरु पनि प्रक्षेपण गर्यो।

आलोचना[सम्पादन गर्ने]

नासरकोआलोचकहरुले उनको अधिनायकवाद, उनको मानव अधिकार उल्लङ्घनहरूको आलोचना गर्छन् ,र निजामती संस्थाहरुमा सेनाको उनको प्रभुत्व इजिप्ट मिस्रमा सैन्य र तानाशाही शासनको ढाँचा स्थापितको आलोचना गर्छन् ।

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

Notes[सम्पादन गर्ने]

  1. "Nasser". Random House Webster's Unabridged Dictionary.

उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "Wistrich1985p188" defined in <references> is not used in prior text.

उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "Parker1993p79" defined in <references> is not used in prior text.