शोभना

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
शोभना
Shobana perfomence (cropped).jpg
भरतनाट्यम गर्दै शोभना
जन्मशोभना चन्द्रकुमार पिल्लई
(1970-03-21) २१ मार्च १९७० (उमेर ५२)[१][२]
त्रिवेन्द्रम, केरला, भारत
पेशा
  • अभिनेत्री
  • नर्तक
  • कोरियोग्राफर
कार्यकाल१९८०-वर्तमान
सन्तान१ (अपनाइएको)
आफन्तTravancore family
पुरस्कारपद्मश्री (२००६)
वेबसाइटwww.actressshobana.com

शोभना चन्द्रकुमार पिल्लई (जन्म २१ मार्च १९७०) एक भारतीय अभिनेत्री र भरतनाट्यम नर्तक हुन्। उनी मुख्यतया मलयालम चलचित्र हरुमा तेलुगुतमिल चलचित्र हरुका साथ केही हिन्दी, कन्नड र अंग्रेजी चलचित्र हरुमा अभिनय गर्छिन्। उनले दुई राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार, एक केरला राज्य चलचित्र पुरस्कार, दुई फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण, तीन विभिन्न दक्षिण भारतीय भाषाहरुमा सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री श्रेणीको लागि १४ नामांकनहरु, २०११ मा तमिलनाडु राज्यको कालाइमानी पुरस्कार र अन्य धेरै पुरस्कारहरु जितिन्। [३] [४]

शोभनाले सन् १९८० र १९९० को दशकमा आफूलाई प्रमुख अभिनेत्रीको रूपमा स्थापित गरिन् । मलयालम चलचित्र मणिचित्रथाझु (१९९३) र अंग्रेजी चलचित्र मित्र, माई फ्रेन्ड (२००१) मा उनको अभिनयको लागि उनले दुई पटक सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार जितिन्। सन् १९९९ पछि, शोभना आफ्ना चलचित्र हरुका लागि एकदमै छनोटमा परिन्। [५] [६] [७] [८] [९]

शोभनाले भरत नाट्यम नर्तक चित्रा विश्वेश्वरन र पद्मा सुब्रह्मण्यम अन्तर्गत तालिम लिएकी थिइन्। उनी आफ्नो बीसको दशकमा एक स्वतन्त्र कलाकार र कोरियोग्राफरको रूपमा उभिएकी थिइन् र हाल चेन्नईमा एक नृत्य स्कूल, कलार्पना चलाउँछिन्[५] २००६ मा, भारत सरकारले उनको कला को लागी योगदान को लागी पद्मश्री संग सम्मानित गर्यो। [१०] [११]

२०१४ मा, केरला राज्य सरकारले उनलाई कला रत्न पुरस्कारले सम्मान गर्‍यो। २०१९ मा, उनलाई डा. एमजीआर शैक्षिक र अनुसन्धान संस्थानबाट मानार्थ डक्टरेट प्रदान गरिएको थियो। [१२] २०२२ मा, उनलाई संस्कृतको श्री शंकराचार्य विश्वविद्यालयबाट डाक्टर अफ लेटर डिग्री प्रदान गरिएको थियो। [१३]

व्यक्तिगत जीवन[सम्पादन गर्नुहोस्]

उनी त्रावणकोर बहिनीहरु - ललिता, पद्मिनी र रागिनीकी भान्जी हुन्, जो सबै भारतीय शास्त्रीय नर्तकहरु र अभिनेत्रीहरु थिए। [१४] अभिनेत्री सुकुमारी उनकी बुवा थिइन् । मलयालम अभिनेत्री अम्बिका सुकुमारन उनको आफन्त हुन्। मलयालम अभिनेता विनीथ उनको भतिजा र कृष्णा भतिजा हुन्। [१५]

२०११ मा, शोबानाले अनन्था नारायणी नामक केटीलाई धर्मपुत्री ग्रहण गरिन् र उनी अन्यथा २०२२ अनुसार अविवाहित रहिन् । [१६] [१७] [१८] [१९]

करियर[सम्पादन गर्नुहोस्]

चलचित्र करियर[सम्पादन गर्नुहोस्]

भरतनाट्यम गर्दै शोभना।

शोभनाले बाल कलाकारको रुपमा डेब्यु गरेकी थिइन् । श्रीकान्त र केआर विजया अभिनीत कृष्णन-पन्जु द्वारा निर्देशित १९७९ मा तमिल चलचित्र मंगला न्यागीमा उनको मुख्य भूमिका थियो, जुन हिन्दी चलचित्र साजन बिना सुहागनको रिमेक थियो, जसको लागि उनले उत्कृष्ट बाल कलाकारको पुरस्कार जितेकी थिइन्। [२०] उनले १९८२ मा तेलुगु चलचित्र भक्त ध्रुव मार्केन्डयामा पनि अभिनय गरिन्, जुन तमिल र तेलुगु दुवै भाषामा बनेको सबै बाल चलचित्रहरु हुन्। [२१] [२२] [२३] वयस्कको रूपमा, उनी निर्देशक बालचन्द्र मेनन द्वारा अप्रिल १८ मा मलयालम चलचित्र मार्फत चलचित्र उद्योगमा परिचय गराएकी थिइन्। एक साधारण केटी-नेक्स्ट-डोरको उनको यथार्थवादी चित्रणले दर्शकहरुलाई अपील गर्यो र उनले धेरै चलचित्रहरुमा काम गरिन्। सोही वर्ष, उनले तमिल चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गरिन् र एसपी मुथुरामनद्वारा निर्देशित एनाकुल ओरुवानमा अभिनय गरिन्। [६] एनाकुल ओरुवानले बक्स अफिसमा राम्रो प्रदर्शन गर्न सकेन र मलयालम चलचित्र हरुमा फर्किएपछि शोभनाको व्यावसायिक अवतरण रोकियो। उनी ९० को दशकको प्रारम्भमा सत्यराज (मल्लु वेट्टी माइनर, वाथियार भितु पिल्लई ), भाग्यराज (इथु नम्मा आलु ) र विजयकान्त ( पोनमाना सेल्वान, एन किट्टा मोथाथे) विरुद्ध सामयिक तमिल चलचित्र हरुमा अभिनय गर्न फर्किइन् - यी भूमिकाहरु सामान्यतया ग्लैमरस थिए। शोभनाले सामान्यतया सुन्दर, पोश र घमण्डी सहरकी केटीको रूपमा अभिनय गरेकी थिइन् जसलाई अन्ततः गाउँको केटाले मोहित पार्छ। [२४]

उनका अन्य प्रमुख चलचित्र हरुमा रुद्रवीणा (१९८८), मेलेपरम्बिल आनवेदु, कानमारायाथु, इथिरी पूवे चुवन्ना पूवे, यात्रा (१९८५), अनन्तराम, नादोडिक्कट्टु (१९८७), वेल्लानाकालुडे नाडु (१९८८), इधु नाम्माल (१९८८), इधू नाममाल (१९८८), समावेश छन्। इन्नाले (१९९०), कालिक्कलम (१९९०), थालपाथी (१९९१), पप्पयुदे स्वंथम अपूस (१९९२), मणिचित्रथाझु (१९९३), तेन्माभिन कोम्बथ (१९९४), मिन्नारम (१९९४), मजायेथुम मुन्पे (१९९५), हिटलर (१९९६) साक्षी (१९९९), डान्स लाइक अ म्यान (२००३), मकाल्कु (२००५), थिरा (२०१३) र वराने अवश्यामुंड (२०२०)। अविदुते पोल इभिदेयुमदेखि उपहारमसम्म शोभनाले एकै वर्ष [२५] ९८५ मा सोह्रवटा चलचित्र गरिन्। शोभनाले तमिल पिरियड चलचित्र कोचादाइयाँमा पनि अभिनय गरेकी थिइन्। [४]

शोभनाले एएम फाजिलको मणिचित्रथाझुमा उनको अभिनयको लागि १९९३ मा सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि उनको पहिलो राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार जितिन्। चलचित्र मा गंगा नकुलन र अल्टर-इगो नागवल्लीको उनको चित्रणलाई समीक्षकहरुले "स्पेल बाइन्डिङ" भनेर वर्णन गरे। [२६] उनले रेवती द्वारा निर्देशित भारतीय अंग्रेजी भाषाको चलचित्र मित्र, माई फ्रेन्डमा उनको भूमिकाको लागि २००१ मा सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि दोस्रो राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरे। १९९३ को नेशनल अवार्डको फलस्वरूप, शोभना आफ्ना चलचित्र हरुको बारेमा अत्यन्तै छनौटमा परिन्। [२७]

शास्त्रीय नृत्य करियर[सम्पादन गर्नुहोस्]

तत्कालीन भारतका राष्ट्रपति डा. एपीजे अब्दुल कलामले २० मार्च २००६ मा शोभनालाई पद्मश्री पुरस्कार प्रदान गर्दै।

शोभना एक निपुण भरत नाट्यम नर्तक हुन्। [२८] उनले चित्रा विश्वेश्वरनको नेतृत्वमा चेन्नई, तमिलनाडुको चिदम्बरम एकेडेमीमा नृत्य प्रशिक्षण लिएकी थिइन्। शोभनाले अभिनय नाचिन्, भरत नाट्यमको मुख्य तत्व हो। उनी विजय टिभीमा प्रसारण हुने नृत्यको रियालिटी शो जोडी नम्बर १ मा निर्णायकहरु मध्ये एक थिइन्।

उनले १९८९ मा आफ्नै नृत्य विद्यालय " [३] " सुरु गरिन र १९९२ मा दर्ता गरिन।

उनले तबलावादक जाकिर हुसेन, विक्कु विनायकराम र मन्डोलिन श्रीनिवास जस्ता सहयोगी उद्यमहरुमा काम गरिन्। विदेशमा उनको गायनहरुमा विश्व मलयाली सम्मेलनमा, संयुक्त राज्य अमेरिकामा १९८५ र १९९५ मा, मलेसियाका राजा र रानीको अगाडि क्वालालम्पुरमा, संयुक्त राज्य अमेरिका, युरोप, दक्षिण पूर्व एशिया र अष्ट्रेलियाका धेरै शहरहरु समावेश छन्। [२९] [३०] सन् १९९४ देखि सूर्य कृष्णमूर्तिद्वारा आयोजित सूर्य संगीत र नृत्य महोत्सवमा प्रस्तुति दिन थालेकी थिइन्। १९९९ मा, शोभना र प्रभु देवाएआर रहमानले म्युनिख, जर्मनीमा " माइकल ज्याक्सन एण्ड फ्रेन्ड्स " कन्सर्टमा तमिल चलचित्र को नृत्य समूहसँग प्रदर्शन गरे। उनी सन् २००० मा मणिरत्नमको स्टेज शो नेत्रु, इन्द्रु, नालाईको पनि एक हिस्सा थिइन्।

१९९४ मा, शोबानाले चेन्नईमा शास्त्रीय नृत्य भरत नाट्यमको लागि कलर्पना नामक विद्यालय स्थापना गरे। [३१]

फिल्मोग्राफी[सम्पादन गर्नुहोस्]

२०१४ मा शास्त्रीय नृत्य प्रस्तुत गर्दै शोभना।
स्टेज शो मा प्रस्तुति गर्दै शोभना।

मलयालम[सम्पादन गर्नुहोस्]

Year Title Role Sources
1984 April 18 Shobana Debut in lead role
Kanamarayathu Sherly
Ithiri Poove Chuvanna Poove Subhadra
Alakadalinakkare Daisy
1985 Avidathepole Ivideyum Sujatha
Vasantha Sena Merlin
Thozhil Allengil Jail
Akkacheyude Kunjuvava Mridula
Meenamasathile Sooryan Revathi
Azhiyatha Bandhangal Geetha
Eeran Sandhya Prabha
Thammil Thammil Kavitha
Anubandham Vijayalakshmi
Ee Thanalil Ithiri Nerum Soudamini
Ee Shabdam Innathe Shabdam Sharada
Ayanam Alice
Yathra Thulasi
Rangam Chandrika
Oru Naal Innorunaal Rajani
Upaharam Maggie Fernandez
1986 Udayam Padinjaru Renu
T. P. Balagopalan M.A. Anitha
Kunjattakilikal Usha
Iniyum Kurukshethram Lekha
Aayiram Kannukal Anu
Ente Entethu Mathrem Ambili
Abhayam Thedi Meera/Miranda
Kshamichu Ennoru Vakku Indu
Aalorungi Arangorungi Geetha
Nyayavidhi Geetha
Ee Kaikalil Viji Balakrishnan
Padayani Radha
Chilambu Ambika
Rareeram Meera
1987 Vrutham Nancy
Nadodikattu Radha
Ithrayum Kaalam Savithri
Kalam Mari Katha Mari Ummu Kolzu
Anantaram Suma, Nalini
Naalkavala Sainabha
1988 Vicharana Anitha
Vellanakalude Nadu Radha
Janmandharam Sridevi
Aryan Aswathy
Aparan Ambili
Dhwani Devi
Oru Vivaada Vishayam
Alila Kuruvikal Bhavana
Mukthi Radhika
1989 Charithram Cicily
1990 Innale Maya/Gowri
Iyer the Great Amala
Sasneham Saraswathi
Kalikkalam Annie
1991 Vasthuhara Young Bhavani
Ulladakkam Annie
Adayalam Malini
Kankettu Sujatha
1992 Oru Kochu Bhoomikulukkam Indu
Naaga Panchami Panchami
Pappayude Swantham Appoos Bhama
1993 Maya Mayuram Bhadra
Meleparambil Aanveedu Pavizham
Golanthara Vartha Lekha
Manichitrathazhu Ganga/Nagavalli
1994 Pavithram Meera
Commissioner Indu Kurup
Thenmavin Kombathu Karthumbi
Pakshe Nandini Menon
Minnaram Neena
Vishnu Susanna Mathews
Manathe Vellitheru Merlin
1995 Sindoora Rekha Arundhathi
Mazhayethum Munpe Uma Maheshwari
Minnaminuginum Minnukettu Radhika
1996 Kumkumacheppu Indu
Aramana Veedum Anjoorekkarum Alli
Rajaputhran Veni
Hitler Gowri
1997 Superman Nithya
Kalyana Kacheri Gopika
Kaliyoonjal Gowri
1999 Agni Sakshi Devaki Manampalli
2000 Sradha Suma
Valliettan Devi
2004 Mambazhakkalam Indira
2005 Makalkku Killeri
2009 Sagar alias Jacky Reloaded Indu
2013 Thira Dr. Rohini Pranab
2020 Varane Avashyamund Neena

तेलुगु[सम्पादन गर्नुहोस्]

१२ सेप्टेम्बर २००८ मा आयोजित बैंगलोरमा शोभनाको माया रावणको प्रदर्शन।
Year Title Role Sources
1982 Bhakta Dhruva Markandeya Sunithi Devi Children's film
1985 Marana Sasanam Lalitha
1986 Srimathi Kanuka Padma
Vijrumbhana Shobha
Vikram Radha
Marchandi Mana Chattalu Uma
Asthram Padmini
1987 Dagudu Moothalu Radha
Muddula Manavudu Hemalatha
Manavadostunnaadu Roopa
Ajeyudu Rekha
Trimurtulu Latha
1988 Rudraveena Lalita Shiva Jyoti
Abhinandana Rani
Praja Pratinidhi Bharathi
1990 Paapa Kosam Swapna
Nari Nari Naduma Murari Shobha
Kokila Kokila
Shourya chakra Bharathi
Neti Siddhartha Jyoti
Alludugaru Kalyani
1991 April 1st Vidudhala Bhuvaneshwari
Appula Appa Rao Subba Laxmi
Rowdy Gaari Pellam Janaki
Minor Raja Santhana Lakshmi
Manchi Roju Padma
Rowdy Alludu Sita
Hello Darling Bharathi
Alludu Diddina Kapuram Sita
Keechu Raallu Monica
Muvva Gopaladu Krishna veni
1992 Ahankari Shobana
Asadhyulu Jyoti
Champion Sandhya
Sivaratri Gayatrhi
Gangwar Pavithra
1993 Rowdy Gaari Teacher Malli
Naga Jyoti Naga rani
Kannayya Kittayya Saroja
Nippu Ravva Guest appearance in a song
Rendilla Poojari Radha
Rakshana Padma
1997 Surya Putrulu Ragini
2006 Game Uma

तमिल[सम्पादन गर्नुहोस्]

वर्ष शीर्षक भूमिका स्रोतहरू
1980 मंगला नायकी - बाल कलाकार
मन्मथ रगांगल - बाल कलाकार
सन् १९८४ ईनाकुल ओरुवान कल्पना
1985 मारुधानी मारुधानी
सन् १९८८ ओरे थाई ओरे कुलम ईश्वरी
काधल गीतम रानी
इधु नम्मा आलु बानु
१९८९ सट्टाथिन थिराप्पु विझा राधा
पट्टुक्कु ओरु थालाइवन शान्ति
शिव पार्वती
पोनमना सेल्भान पार्वती
वाथियार भिट्टु पिल्लई गीता
1990 एन्किता मोथाथे मल्लिका
मल्लु वेट्टी माइनर सन्तना लक्ष्मी
सत्य वाक्कु मीना
सन् १९९१ महामायी महामायी
थालापाठी सुभलक्ष्मी
सन् १९९३ शिवरात्रि गायत्री
सन् १९९६ थुरैमुगम रुकुमणी
२०१२ पोडा पोडी वीणा
२०१४ कोचादाईयान याघवी

कन्नड[सम्पादन गर्नुहोस्]

वर्ष शीर्षक भूमिका स्रोतहरू
1985 गिरी बाले नीलावेनी
1990 शिवशंकर गिरिजा

हिन्दी[सम्पादन गर्नुहोस्]

वर्ष शीर्षक भूमिका स्रोतहरू
1998 स्वामी विवेकानन्द डान्सर
2007 आफ्नो अस्मान पद्मिनी कुमार
2008 मेरे बाप पहिले आप अनुराधा जोशी (अन्न)

अंग्रेजी[सम्पादन गर्नुहोस्]

वर्ष शीर्षक भूमिका नोटहरू
2002 मित्र, मेरो साथी लक्ष्मी अभिनेत्री रेवतीको निर्देशनमा डेब्यु
2003 मानिस जस्तै नाच्नुहोस् रत्न पारेख
2008 एउटा सानो सपना सुन्दरकी आमा भारतीय पूर्व राष्ट्रपति एपीजे अब्दुल कलामको यात्राको बारेमा वृत्तचित्र

पुरस्कार र मान्यता[सम्पादन गर्नुहोस्]

उपाधि र सम्मान[सम्पादन गर्नुहोस्]

वर्ष सम्मान सम्मान शरीर Ref(s)
२००० ग्रेड ए शीर्ष दूरदर्शन [३२]
2006 पद्मश्री भारत सरकार [३३] [३४]
२०११ कालाइमानी तमिलनाडु इयाल इसाई नाटक मनरम, तमिलनाडु सरकार [३५]
२०१२ उत्कृष्टता को आर्क अखिल भारतीय उपलब्धि सम्मेलन [३६]
२०१३ कलरथना केरला संगीता नाटक अकादमी [३७]
२०१५ कला प्रदर्शन को लागी ग्लोबल उपलब्धि सबै मलेशिया मलयाली संघ
२०१९ मानार्थ डक्टरेट ( डी. लिट ) एमजीआर शैक्षिक तथा अनुसन्धान संस्थानका डा [१२]

अन्य पुरस्कारहरु[सम्पादन गर्नुहोस्]

वर्ष पुरस्कार र नामांकनहरू श्रेणी चलचित्र नतिजा
सन् १९८४ फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण उत्कृष्ट अभिनेत्री - मलयालम कानमरायथु मनोनित
1985 यात्रा मनोनित
सन् १९८६ चिलम्बु मनोनित
सन् १९८८ उत्कृष्ट अभिनेत्री - तेलुगु रुद्रवीणा मनोनित
उत्कृष्ट अभिनेत्री - तमिल इधु नम्मा आलु मनोनित
1990 उत्कृष्ट अभिनेत्री - मलयालम इनाल विजयी
उत्कृष्ट अभिनेत्री - तेलुगु अल्लुदुगारु मनोनित
सन् १९९१ राउडी गारी पेल्लम मनोनित
सन् १९९३ राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार उत्कृष्ट अभिनेत्री मणिचित्रथाझु विजयी
केरला राज्य फिल्म पुरस्कार उत्कृष्ट अभिनेत्री विजयी
फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण उत्कृष्ट अभिनेत्री - मलयालम मणिचित्रथाझु मनोनित
1994 तबमाभिन कोम्बाथ विजयी
सन् १९९६ कुमकुमाचेप्पु मनोनित
सन् १९९९ अग्निसाक्षी मनोनित
2002 राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार उत्कृष्ट अभिनेत्री मित्र, मेरो साथी विजयी
2005 फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण उत्कृष्ट अभिनेत्री - मलयालम मकाल्कु मनोनित
२०१३ वनिता फिल्म अवार्ड उत्कृष्ट अभिनेत्री तिरा विजयी[३८]
फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण उत्कृष्ट अभिनेत्री - मलयालम मनोनित
२०२१ 10 औं दक्षिण भारतीय अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार उत्कृष्ट अभिनेत्री - मलयालम वराणे अवश्यमुण्ड विजयी
वर्ष शीर्षक च्यानल भाषा नोटहरू
सन् १९९१ पेन डीडी पोधिगाई तमिल सिरियल
सन् १९९९ उराभुगल विजय टिभी तमिल सिरियल
2010 जोडी नम्बर एक सिजन 5 विजय टिभी तमिल रियालिटी शो जजको रुपमा
2010 सुपर जोडी सूर्य टिभी मलयालम रियालिटी शो जजको रुपमा
२०१५ D ३



</br> (ग्र्यान्ड फिनाले)
माझभिल मनोरमा मलयालम रियालिटी शो जजको रुपमा
2017 मिडुक्की माझभिल मनोरमा मलयालम रियालिटी शो जजको रुपमा
२०२१ मार्गाझी थिङगल YouTube तमिल म्युजिक भिडियो [३९]
२०२१ मधुराम शोभनम जी केरलम मलयालम

सन्दर्भहरु[सम्पादन गर्नुहोस्]

  1. Davis, Maggie (१५ जुन २०१७), "Malayalam actress Shobana to get hitched at the age of 47?", India.com, अन्तिम पहुँच १ मार्च २०१९ 
  2. "Happy Birthday Shobana: Five movies of the actress from 'Manichithrathazhu' to 'Makalkku' that you should watch right away", The Times of India (अङ्ग्रेजीमा), २१ मार्च २०२०, अन्तिम पहुँच ३ मार्च २०२१ 
  3. ३.० ३.१ "I am an introvert, says Shobana", The Hindu, २९ डिसेम्बर २००५ – www.thehindu.comद्वारा।  उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; name "thehindu.com" defined multiple times with different content
  4. ४.० ४.१ "In pics: Shobana dedicates her dance to 'Krishna'", IBNLive, मूलबाट १६ अगस्ट २०१२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५  उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; name "in.com" defined multiple times with different content
  5. ५.० ५.१ "Metro Plus Bangalore / Personality : Thinking actress", The Hindu, ६ अप्रिल २००५, मूलबाट १७ अक्टोबर २०१३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५  उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; name "hindu.com" defined multiple times with different content
  6. ६.० ६.१ Francis, Sneha May (३१ डिसेम्बर २००८), "Shobana's mystical twist to an epic", Gulf News, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५  उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; name "snehamayfrancis" defined multiple times with different content
  7. Prakash, Asha (२८ अप्रिल २०१८), "Shobana: I don't feel bad if I don't act in a film, as long as people are making great films", The Times of India (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २८ फेब्रुअरी २०२१ 
  8. Jayaram, Deepika (५ नोभेम्बर २०१८), "Shobana extends her support for #MeToo movement", The Times of India (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २८ फेब्रुअरी २०२१ 
  9. Mahadevan, Sangeeta, "SHOBANA - IN FINE FORM", Filmfare, मूलबाट ३ फेब्रुअरी १९९९-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३० नोभेम्बर २०२० 
  10. "Padma Awards", Ministry of Communications and Information Technology, अन्तिम पहुँच २३ जुलाई २००९ 
  11. "Welcome to Sify.com", sify.com, मूलबाट १५ डिसेम्बर २०१३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  12. १२.० १२.१ "Honorary doctorate conferred on CM", The Hindu, २१ अक्टोबर २०१९, अन्तिम पहुँच १ फेब्रुअरी २०२०  उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; name "doctorate" defined multiple times with different content
  13. Ragin, S (१ जनवरी २०२२), "Governor approved varsity syndicate's recommendation to grant D Litt to three people", Mathrubhumi (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २९ अप्रिल २०२२ 
  14. "About", मूलबाट ८ सेप्टेम्बर २०११-मा सङ्ग्रहित। 
  15. "ജീവിതത്തിന്‌ ഇപ്പോള്‍ എന്തൊരു രുചി...!", mangalam.com, मूलबाट १० नोभेम्बर २०१४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  16. "Women's Day 2016: Popular celebrities who broke all stereotypes and adopted children", Zee News (अङ्ग्रेजीमा), ७ मार्च २०१६, अन्तिम पहुँच २ फेब्रुअरी २०२० 
  17. "Shobhana adopts a baby girl", Sify (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २ फेब्रुअरी २०२० 
  18. Mahesh, Chitra (१ मे २०१४), "Life on her own terms", The Hindu (en-INमा), आइएसएसएन 0971-751X, अन्तिम पहुँच ९ अगस्ट २०२० 
  19. Davis, Maggie (१६ जुन २०१७), "Is actress Shobana really getting married or is this just a rumour?", India News (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच ५ जनवरी २०२१ 
  20. "Shobana's Tamil Debut Mangala Nayagi" 
  21. "Bhakta Dhruva Markandeya 1982 Telugu Movie Wiki,Cast Crew,Songs,Videos,Release Date", MovieGQ (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच ७ नोभेम्बर २०२१ 
  22. "Bhakta Dhruva Markandeya on Moviebuff.com", Moviebuff.com, अन्तिम पहुँच ७ नोभेम्बर २०२१ 
  23. Bhakta Dhruva Markandeya, अन्तिम पहुँच ७ नोभेम्बर २०२१ 
  24. "In her own groove", The Hindu, ३ नोभेम्बर २०१२, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  25. "In pics: Shobana dedicates her dance to 'Krishna'", IBNLive, मूलबाट १६ अगस्ट २०१२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  26. S.R. Praveen (१७ नोभेम्बर २०१३), "Sequel fails to impress", The Hindu, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  27. "Shobhana changing track", The Hindu, ३ फेब्रुअरी २००३, मूलबाट १ जुलाई २००३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  28. "Manorama Online – Movies – News", manoramaonline.com, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१५ 
  29. "SHOBANA – exponent of Bharata Natyam – Indian classical performing arts", Artindia.net, अन्तिम पहुँच १२ जुलाई २०१२ 
  30. "Bharathanatyam concert by Padma shri Shobana", Thiraseela.com, अन्तिम पहुँच २८ सेप्टेम्बर २०१३ 
  31. "BizHat.com – Malayalam Film Actress Shobana k", अन्तिम पहुँच २८ सेप्टेम्बर २०१३ 
  32. "About Shobana", lakshmansruthi.com 
  33. "Padma Awardees", Padma Awards - Ministry of Home Affairs, अन्तिम पहुँच १ फेब्रुअरी २०२० 
  34. "Padmashri for Shobana", kutcheribuzz.com 
  35. "Shobana Awards", Shobana.info - Kalarpana, अन्तिम पहुँच १ फेब्रुअरी २०२० 
  36. "AIAC Excellence Awards presented", The Hindu, २८ जुलाई २०१२, अन्तिम पहुँच १ फेब्रुअरी २०२० 
  37. "Fellowship List - Dance", Kerala Sangeetha Nataka Akademi, अन्तिम पहुँच १ फेब्रुअरी २०२० 
  38. V.P, Nicy (९ सेप्टेम्बर २०१४), "Shobana to Play Lead in 'Thira' Sequel", www.ibtimes.co.in (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २८ मार्च २०२१ 
  39. CR, Sharanya; Vijayakumar, Sindhu (७ जनवरी २०२१), "Nine actresses come together to render Thiruppavai and celebrate the spirit of Margazhi - Times of India", The Times of India (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच १० जनवरी २०२१ 

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

ढाँचा:Padma Shri Award Recipients in Artढाँचा:FilmfareMalayalamBestActressढाँचा:KeralaStateAwardForBestActressढाँचा:National Film Award for Best Actress