अनिरुद्रप्रसाद सिंह

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
अनिरुद्रप्रसाद सिंह
सर्वोच्च अदालतका प्रधान न्यायाधीशहरू
कार्यकाल
२०१३/०२/०८ – २०१६/०३/१५ [१]
शासकराजा महेन्द्र
पूर्वाधिकारीश्री हरिप्रसाद प्रधान
उतराधिकारीश्री हरिप्रसाद प्रधान
पाल्पाको बडाहाकिम
कार्यकाल
२०१० – २०११
शासकराजा
पूर्वाधिकारीतारकबहादुर शाह
उतराधिकारीथिरबहादुर मल्ल
लोकसेवा आयोग अध्यक्ष
कार्यकाल
२०१६ – २०१७
शासकराजा महेन्द्र
पूर्वाधिकारीश्री भगवतीप्रसाद सिंह
उतराधिकारीश्री केशर बहादुर केसी
माननीय प्रमुख आयुक्त अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, नेपाल
कार्यकाल
२०३४/०९/१३ – २०४२/०१/३०
शासकराजा बिरेन्द्र
पूर्वाधिकारीओहोदा स्थापित
उतराधिकारीबासुदेव शर्मा[२]
व्यक्तिगत विवरण
जन्म१९७६ माघ २०[३]
सप्तरी
मृत्यु२०७७ भाद्र ३०
राष्ट्रियतानेपाली
पेशाअधिवक्ता, प्रशासक

अनिरुद्रप्रसाद सिंह नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी टंङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री (कानुन तथा संसदीय प्रबन्ध मन्त्री) भएका थिए। उनी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रथम आयुक्त हुन। र लोक सेवा आयोगका प्रथम अध्यक्ष समेत हुन । उनले सर्वोच्च अदालतको दोश्रो प्रधान न्यायाधीस भएर सेवा समेत गरे ।

प्रधानन्यायाधीश[सम्पादन गर्ने]

सिंह पहिलो मधेशी प्रधानन्यायाधीश हुनुका साथै नेपालमा सबैभन्दा कम उमेरमा प्रधानन्यायाधीश हुने व्यक्ति पनि हुन् । २०१३ जेठ ८ गते नियुक्त भएका सिंहको उमेर त्यतिबेला ३४ वर्ष मात्र थियो । सिंह राजाको आदेशानुसार न्यायालयलाई चलाए । सिंहले सर्वोच्च अदालतमा कडा प्रशासकको रूपमा भूमिका निर्वाह गरे ।

सर्वोच्च अदालतका कर्मचारीले मधेसी मूलका व्यक्तिलाई हेप्ने प्रवृत्ति देखेपछि कर्मचारीलाई कडा फटकार लगाएको र त्यहाँबाट यो देशमा मधेशी पनि नेपालकै मानिस नै हो भन्ने कुराको काठमाडौंमा पहिलो पटक अनुभुति भएको थियो ।[४]

उनकै कार्यकालमा २०१५ फागुनमा नेपाल कानून पत्रिकाको प्रकासनको सुरुवात भएको थियो ।[५]

लोक सेवा अध्यक्ष[सम्पादन गर्ने]

विशेष जाहेरी विभाग[सम्पादन गर्ने]

राजा महेन्द्रले २०१९ असोज ६ मा दरबारभित्र विशेष जाहेरी विभाग खडा गरियो । ठूलाबडाले गर्ने थिचोमिचो र अन्याय लगायतका विषयमा परेका बिन्तीपत्र छानबिन गरी राजामा जाहेर गर्न उक्त बन्दोबस्त भएको थियो।

त्यो विभाग राजदरबारको पश्चिम ढोकामा थियो। विभागको मन्त्रीस्तरीय मुख्य पदाधिकारीमा राजाले पूर्व प्रधानन्यायाधीश अनिरुद्रप्रसाद सिंहलाई राखे । नियुक्ति लगत्तै ‘आफू चढ्ने मोटर झ्किाउन सटही र भन्सार सुविधा पाऊँ’ भनी उनले राजाकहाँ जाहेरी गरे । ‘हुन्छ’ भन्ने भएपछि गाडी झ्किाए पनि । सिंहको छोरीको बिहे हुने भएछ, बिहार राज्यका राज्यमन्त्रीका छोरासँग । के चाहियो, उनले त्यही गाडी छोरीलाई दाइजो पो दिएछन् !

प्रधान न्यायालयका दोस्रो प्रधानन्यायाधीश, लोक सेवा आयोगका अध्यक्षसम्म भएका व्यक्तिले यस्तो नकाम गरेको राजा महेन्द्रलाई चित्त बुझेन । निजी प्रयोजन र सुविधामा प्राप्त उक्त गाडी दाइजोस्वरूप दिएको र दरबारलाई जानकारीसम्म नगराएको भनेर राजा महेन्द्रले सिंहको व्यक्तिगत फाइल झिकाइ सीधै रातो कलमले गुणन चिह्न नै लगाइदिए । यस घटनापछि सिंहलाई उनले कहिल्यै ‘गुड लिस्ट’मा राखेनन् ।[६][७]

अख्तियार दुरुपयोग निवारण आयोगको प्रमुख आयुक्त[सम्पादन गर्ने]

गलैंचा काण्ड[सम्पादन गर्ने]

२०३४ सालतिर गलैंचा काण्ड भयो । त्यसबेला डा. तुलसी गिरी प्रधानमन्त्री थिए । डा. भेषबहादुर थापा अर्थमन्त्री थिए भने डा. हर्कबहादुर गुरुङ उद्योग वाणिज्य र शिक्षा मन्त्री थिए। कालो धन सेतो बनाई नेपाल ल्याउन सजिलो हुने गरी गलैंचा व्यापारलाई बढावा दिने भन्ने मन्त्रिमण्डलबाट तारतम्य मिलाइएछ । तर, प्रधानमन्त्री, अर्थमन्त्री र उद्योग वाणिज्य मन्त्री समेतले अख्तियार दुरुपयोग गरेको भन्दै राजामा उजुरी पर्‍यो ।

राजा वीरेन्द्रले पूर्व प्रधानन्यायाधीश उनै सिंहको अध्यक्षतामा जाँचबुझ् आयोग बनाए । गलैंचा काण्डले ठूलै रूप लियो । मुद्दा कहाँ दर्ता गर्ने र कसले हेर्ने भन्ने विषयमा अन्योल भइरहेकै बेला २०३२ सालमा नेपालको संविधान,२०१९ संविधानमा दोस्रो संशोधन गरी खडा गरिएको अख्तियार दुरुपयोग निवारण आयोगको नियमावली बनाएर काम, कर्तव्य र अधिकार तोक्ने काम २०३४ मै भयो । आयोगको प्रमुख आयुक्तमा सिंह नियुक्त भए । मुद्दा दायर गर्ने र फैसला पनि आफैं सुनाउने जस्तो प्राकृतिक न्यायको सिद्धान्त विपरीतको व्यवस्था हुन थाल्यो ।

तर, गलैंचा काण्डका प्रतिवादी सबैलाई सर्वोच्च अदालतले सफाइ दियो ।[७]

राजसभा स्थायी समितिको सभापति[सम्पादन गर्ने]

राजनीति प्रवेश[सम्पादन गर्ने]

वैवाहिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. पूर्व प्रधान न्यायाधीशहरू
  2. पूर्व प्रमुख आयुक्तज्यूहरु
  3. सर्वोच्च अदालतको प्रेस विज्ञप्ति
  4. सर्वोच्चमा पाँचौं मधेशी प्रधानन्यायाधीश, अनिरुद्रप्रसाददेखि ओमप्रकाशसम्म
  5. नेपाल कानून पत्रिका
  6. [स्मरण] कोही नजिक, कोही निषेध
  7. ७.० ७.१ अनिरुद्रप्रसादको सानो चित्त