अरुणग्रह

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search


Uranus  Astronomical symbol of Uranus
Uranus as seen by Voyager 2
Uranus presented a nearly featureless disk to Voyager 2
Discovery
आविष्कारकर्ता William Herschel
पत्ता लागेको मिति March 13, 1781
Designations
Pronunciation Listeni/ˈjʊərənəs/ or Listeni/jʊˈrnəs/
Adjective Uranian
Epoch J2000
Aphelion3,004,419,704 km
20.083 305 26 AU
Perihelion 2,748,938,461 km
18.375 518 63 AU
Semi-major axis 2,876,679,082 km
19.229 411 95 AU
Eccentricity 0.044 405 586
परिभ्रमण अवधि 30,799.095 दिन
84.323 326 yr
42,718 Uranus solar days[२]
परिभ्रमण अवधि 369.66 days[३]
परिभ्रमण गति 6.81 km/s[३]
Mean anomaly 142.955 717°
Inclination 0.772 556° to Ecliptic
6.48° to Sun's equator
1.02° to Invariable plane[४]
Longitude of ascending node 73.989 821°
Argument of perihelion 96.541 318°
उपग्रह 27
Physical characteristics
भूमध्यरेखीय अर्धब्यास 25,559 ± 4 km
4.007 Earths[१]
ध्रुवीय अर्धब्यास 24,973 ± 20 km
3.929 Earths[१][c]
Flattening 0.022 9 ± 0.000 8
परिमिति 156,909.98 km[स्रोत नखुलेको]
सतहको क्षेत्रफल 8.115 6×10 km2[५][c]
15.91 Earths
आयतन 6.833×10१३ km3[३]
63.086 Earths
पिण्ड (8.6810 ± 0.0013)×10२५ kg
14.536 Earths
GM=5 793 939 ± 13 km3/s2
औशत घनत्व 1.27 g/cm3[३][c]
Equatorial surface gravity8.69 m/s2[३][c]
0.886 g
Escape velocity21.3 km/s[३][c]
परिक्रमण अवधि 0.718 33 day
17 h 14 min 24 s[१]
Equatorial rotation velocity 2.59 km/s
9,320 km/h
अक्षको झुकाव 97.77°[१]
North pole right ascension 17 h 9 min 15 s
257.311°[१]
North pole declination –15.175°[१]
Albedo0.300 (Bond)
0.51 (geom.)[३]
Surface temp.
   bar level
   0.1 bar
(tropopause)
minmeanmax
76 K
49 K53 K57 K
Apparent magnitude 5.9 to 5.32[३]
Angular diameter 3.3"–4.1"[३]
Atmosphere
Scale height 27.7 km[३]
वायुमण्डलीय तत्वहरू (Below 1.3 bar)
83 ± 3%Hydrogen (H2)
15 ± 3%Helium
2.3%Methane
0.009%
(0.007–0.015%)
Hydrogen deuteride (HD)[६]
Ices:
Ammonia
water
ammonium hydrosulfide (NH4SH)
methane (CH4)
अरुण र यसका चन्द्रमाहरू

अरुण सौर्यमण्डलको सूर्यबाट सातौं ग्रह हो। ग्याँस पिण्ड हो। यो सौर्यपरिवारमा तेश्रो ठूलो ग्रह हो। यसको २७वटा उपग्रहहरू छन्। जसमध्ये Miranda, Ariel, Umbriel, TitaniaOberon मुख्य पाँच उपग्रहहरू हुन्। यो ग्रह आफ्नो अक्षमा धेरै ढल्केको हुनाले ध्रुवीय दृष्टीकोणले तेर्सो परेको छ।

See also[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ १.२ १.३ १.४ १.५ १.६ Yeomans, Donald K. (जुलाई १३, २००६), "HORIZONS System", NASA JPL, अभिगमन मिति २००७-०८-०८  — At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: Uranus Barycenter" and "Center: Sun".
  2. Seligman, Courtney, "Rotation Period and Day Length", अभिगमन मिति २००९-०८-१३ 
  3. ३.० ३.१ ३.२ ३.३ ३.४ ३.५ ३.६ ३.७ ३.८ ३.९ Williams, Dr. David R. (जनवरी ३१, २००५), "Uranus Fact Sheet", NASA, अभिगमन मिति २००७-०८-१० 
  4. "The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter", २००९-०४-०३, मूलबाट २००९-०४-२०-मा सङ्ग्रहित, अभिगमन मिति २००९-०४-१०  (produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  5. Munsell, Kirk (मे १४, २००७), "NASA: Solar System Exploration: Planets: Uranus: Facts & Figures", NASA, अभिगमन मिति २००७-०८-१३ 
  6. Feuchtgruber, H.; Lellouch, E.; B. Bezard; et al. (१९९९), "Detection of HD in the atmospheres of Uranus and Neptune: a new determination of the D/H ratio", Astronomy and Astrophysics 341: L17–L21, बिबकोड:1999A&A...341L..17F  |coauthors= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)