किल्वा किसिवानी
| युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र | |
|---|---|
| मापदण्ड | सांस्कृतिक: (iii) |
| दर्जा प्राप्त | सन् १९७९ (५,६औं शत्र) |
किल्वा किसिवानी तान्जानिया को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो। यस क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन् १९८१ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो। किलवा किसिवानी ('किलवा टापु') एउटा टापु, राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल, र गाउँ समुदाय हो जुन दक्षिणी तान्जानिया मा रहेको तान्जानियाली क्षेत्रको किलवा जिल्ला को जिल्ला सिट किलवा मासोको बस्तीमा अवस्थित छ। किल्वा किसिवानी किल्वा मासोको शहरको नौ बस्तीहरू मध्ये सबैभन्दा ठूलो हो र लगभग १,१५० बासिन्दाहरू भएको बस्तीमा सबैभन्दा कम जनसंख्या भएको बस्ती पनि हो।मध्य युग मा यसको चरम सीमामा, किल्वामा १०,००० भन्दा बढी बासिन्दाहरू थिए। १९८१ देखि, किल्वा किसिवानी टापुको सम्पूर्ण भागलाई युनेस्को द्वारा सोंगो मनाराको नजिकैको भग्नावशेषहरू सहित विश्व सम्पदा स्थल को रूपमा तोकिएको छ। यसको महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक प्रतिष्ठाको बावजुद, किल्वा किसिवानी अझै पनि शताब्दीयौंदेखि टापुमा बसोबास गर्ने आदिवासीहरूको सानो र लचिलो समुदायको घर हो। किल्वा किसिवानी तान्जानियाको सात विश्व सम्पदा स्थलहरू मध्ये एक हो।[१] थप रूपमा, यो साइट तान्जानियाको राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल मा दर्ता गरिएको छ।[२]
भूगोल
[सम्पादन गर्नुहोस्]किलवा किसिवानी टापु भूमध्यरेखा बाट ९ डिग्री दक्षिणमा अवस्थित छ। यो टापुको परिधि २३ किमी (१४ माइल) छ र यसको कुल क्षेत्रफल १२ किमी२ (४.६ वर्ग माइल) छ। टापुको पश्चिम भागमा मावुजी नदी मुहान छ।[३]टापुको दक्षिण भागमा सागरुनगु ध्वनि छ र पूर्वमा हिन्द महासागर छ।

अर्थतन्त्र
[सम्पादन गर्नुहोस्]
यो टापु किल्वा मासोको टाउनशिप प्राधिकरणसँग अवस्थित छ। टापुमा मुख्य आर्थिक गतिविधिहरू सांस्कृतिक पर्यटन, माछा मार्ने र निर्वाह कृषि हुन्। टापुको अलगावको कारण आर्थिक वृद्धि सीमित छ। त्यहाँ कुनै नदीहरू छैनन् र पानीको मुख्य स्रोत इनारहरू हुन्। टापुका धेरै ताजा पानीका इनारहरू एक सहस्राब्दी भन्दा बढी समयदेखि प्रयोग हुँदै आएका छन्। किल्वा मासोकोमा साना डुङ्गाहरू टापुमा आउँछन् र आउँछन्। टापुको एक मात्र बिजुली सौर्य ऊर्जाबाट उत्पन्न हुन्छ र यसको क्षमता पनि सानो छ। टापुमा कुनै सडकहरू छैनन् त्यसैले धेरैजसो यातायात पैदल वा मोटरसाइकलबाट हुन्छ।टापुको ऐतिहासिक अखण्डताको रक्षा गर्न, गैर-टापुका बासिन्दाहरूलाई किल्वा मासोको शहरको पर्यटक सूचना केन्द्रबाट अनुमति बिना टापु भ्रमण गर्न कडा रूपमा निषेध गरिएको छ।[४] टापुमा रहेका धेरैजसो ऐतिहासिक कलाकृतिहरू र भवनहरू अझै उत्खनन गरिएको छैन।
ऐतिहासिक महत्व
[सम्पादन गर्नुहोस्]किलवा किसिवानी एक पुरातात्विक स्वाहिली शहर राज्य स्थल हो जुन किलवा द्वीपसमूह मा स्वाहिली तटमा अवस्थित छ। हालैका उत्खनन र साइटको C14 डेटिङले यसको स्थापना 9 औं शताब्दीको सुरुमा भएको पुष्टि गरेको छ। [५] ऐतिहासिक रूपमा, यो किलवा सल्तनत को केन्द्र थियो, एक मध्ययुगीन स्वाहिली सल्तनत जसको अधिकार १३ औं, १४ औं र १५ औं शताब्दीमा आफ्नो उचाइमा थियो, स्वाहिली तट को सम्पूर्ण लम्बाइमा फैलिएको थियो। मौसमी हावाको उल्टो प्रभावले व्यापारलाई असर गर्यो।[६]१३३१ मा, मोरक्कन यात्री र विद्वान इब्न बतुता ले किल्वाको भ्रमण गरे र यसलाई विश्वको सबैभन्दा सुन्दर शहरहरू मध्ये एकको रूपमा वर्णन गरे। अरबी प्रायद्वीपका साथै भारत र चीनसँगको व्यापारिक सम्बन्धले किल्वाको विकास र विकासलाई प्रभाव पारेको थियो, र यद्यपि त्यहाँ इस्लामिक शब्दहरू र चलनहरू छन् जुन संस्कृतिमा अनुकूलित भएका छन्, उत्पत्ति अफ्रिकी हो।[७] धेरै स्वाहिली बस्तीहरूमा जटिल लेआउटहरू देखा परेका थिए जसले समूहहरू बीचको सामाजिक सम्बन्धलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ, यद्यपि किल्वामा, जुलाई १५०५ मा पोर्चुगिजहरूले जलाइदिएपछि शहरको लेआउटको बारेमा अझै धेरै प्रश्नहरू अनुत्तरित छन्।[८]स्वाहिली चिहानहरू शहरको किनारमा अवस्थित छन्, जुन स्वाहिली क्षेत्रको लागि सामान्य हो, र ठूला, खुला ठाउँहरू सम्भवतः सामाजिक जमघटहरूको लागि प्रयोग गरिन्थ्यो।[९] व्यापारको लागि एक महत्त्वपूर्ण शहर, १३ औं शताब्दीको आसपास त्यहाँ बढ्दो किल्लाहरू र सामानहरूको ठूलो प्रवाह थियो। यी हुनको लागि, शहरको निरीक्षण गर्ने, सामानहरूको आवागमन नियन्त्रण गर्ने राजनीतिक प्रशासनको एक रूप हुनु आवश्यक थियो। धेरैजसो व्यापार सञ्जाल अरबी प्रायद्वीप सँग थियो। किल्वा किसिवानी १३ औं र १५ औं शताब्दीको बीचमा धन र वाणिज्यको उच्चतम बिन्दुमा पुग्यो।[७]
यो पनि हेर्नुहोस्
[सम्पादन गर्नुहोस्]सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ "Ruins of Kilwa Kisiwani and Ruins of Songo Mnara", UNESCO World Heritage Centre (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२१-०७-२४।
- ↑ "Antiquities Sites", अन्तिम पहुँच २१ Jul २०२२।
- ↑ Nakamura, Ryo, "Kilwa Island and Surrounding Islands and Coast", अन्तिम पहुँच २४ जुलाई २०२१।
- ↑ "Utalii | किल्वा जिल्ला परिषद्", kilwadc.go.tz, अन्तिम पहुँच २०२१-०७-२४।
- ↑ Horton, Mark (२०२२), "The Chronology of Kilwa Kisiwani, AD 800–1500", African Archaeological Review 39 (1): 143–166, डिओआई:10.1007/s10437-022-09476-8।
- ↑ Elkiss, Terry A. (१९७३), "Kilwa Kisiwani: The Rise of an East African City-State", African Studies Review 16 (1): 119–130, जेएसटिओआर 523737, डिओआई:10.2307/523737।
- ↑ ७.० ७.१ उद्दरण त्रुटी: अवैध
<ref>चिनो;Pollard2008नामको सन्दर्भका लागि कुनै पाठ प्रदान गरिएको छैन - ↑ Kimambo, N.; Maddox, H. (२०१७), A New History of Tanzania, Mkuki na Nyoka, आइएसबिएन 978-9987-08-386-2, ओसिएलसी 1101030135।
- ↑ Fleisher, Jeffery; Wynne-Jones, Stephanie (२०१२), "Finding Meaning in Ancient Swahili Spatial Practices", Afr Archaeol Rev 29 (2–3): 171–207, डिओआई:10.1007/s10437-012-9121-0।
बाह्य कडीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]
किल्वा किसिवानी विकियात्रामा यात्रा सहयोगी