टेलिग्राम (सफ्टवेयर)

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
अन्य प्रयोगको लागि, Telegram (disambiguation) हेर्नुहोस्।
टेलिग्राम मेसेन्जर
Telegram 2019 Logo.svg
Telegram Chats List on iOS.png
आईफोनमा टेलिग्राम।
निर्माणकर्ता (हरू)Telegram FZ LLC
Telegram Messenger Inc.
मौलिक संस्करण१४ अगस्ट २०१३; ६ वर्ष पहिले (२०१३-०८-14)
प्रोग्रामिङ भाषासी++
मञ्चएन्ड्रोइड, आइओएस, विन्डोज फोन, विन्डोज एनटी, म्याक ओएस, लिनक्स, वेब प्लेटफर्म
उपलब्ध भाषाहरू अंग्रेजी, फारसी, स्पेनिश, जर्मन, डच, इटालियन, अरबी, पोर्तुगाली, कोरियाली, रूसी, फ्रान्सेली, इन्डोनेसियाली, मलय, यूक्रेनी, टर्की
प्रकारतत्काल सन्देश
अनुमति पत्रGNU GPLv2 or GPLv3 (ग्राहकहरू),[१] स्वामित्व (सर्वर)
वेबसाइटtelegram.org
टेलिग्राम मेसेन्जर LLP
Telegram 2019 Logo.svg
संस्थापितमार्च 2013; ७ वर्ष अघि (२०१३-०३)
मुख्यालयहरूलन्डन, संयुक्त अधिराज्य
(कानूनी अधिवास)
दुबई, संयुक्त अरब इमिरेट्स
(परिचालन केन्द्र)
सेवा क्षेत्रविश्वव्यापी
संस्थापक (हरू)
प्रमुख कार्यकारी अधिकृतपावेल दुरोव
उद्योगसफ्टवेयर
कर्मचारीहरू३५१ (२०१९)[२]
युआरएलtelegram.org

टेलिग्राम एक क्लाउड-आधारित (Cloud-based) ईन्स्टन्ट सन्देश र भ्वाइस ओभर IP सेवा हो। टेलिग्राम ग्राहक अनुप्रयोगहरू एन्ड्रोइड, आइओएस, विन्डोज फोन, विन्डोज एनटी, म्याक ओएसलिनक्सको लागि उपलब्ध छन्। [१] प्रयोगकर्ताहरूले सन्देशहरू पठाउन र फोटोहरू, भिडियोहरू, स्टिकरहरू, अडियो र कुनै पनि प्रकारको फाईलहरू आदानप्रदान गर्न सक्दछन्। टेलिग्रामको ग्राहक-साइड कोड खुला स्रोत सफ्टवेयर हो तर भर्खरको संस्करणहरूको लागि स्रोत कोड सँधै प्रकाशित हुँदैन, [३] जबकि यसको सर्भर साइड कोड बन्द स्रोत-स्वामित्व हो। [१]] सेवाले स्वतन्त्र विकासकर्ताहरूलाई एपिआइहरू पनि प्रदान गर्दछ। मार्च २०१ 2018 मा, टेलीग्रामले भन्यो कि यसमा २०० मिलियन मासिक सक्रिय उपयोगकर्ताहरू छन्। [४] पूर्वनिर्धारित सन्देशहरू र टेलिग्राममा मिडिया ईन्क्रिप्टेड हुन्छ जब यसको सर्भरहरूमा भण्डार गरिएको हुन्छ, तर पहुँच गर्न सकिन्छ टेलीग्राम सेवा प्रदायकद्वारा, जसले एन्क्रिप्शन कुञ्जी समाते। थप रूपमा टेलीग्रामले दुई अनलाइन प्रयोगकर्ताहरू बीच वैकल्पिक अन्त्य-अन्त एन्क्रिप्टेड "गोप्य" च्याट प्रदान गर्दछ, अझै समूहहरू वा च्यानलहरूको लागि होईन। [५] ग्राहक सर्वर संचार पनि ईन्क्रिप्टेड छ। [६] सेवाले भ्वाइस कलका लागि अन्त देखि अन्त एन्क्रिप्शन प्रदान गर्दछ। [७]

ईतिहास[सम्पादन गर्ने]

टेलिग्रामको विकास[सम्पादन गर्ने]

टेलिग्राम सन् २०१३ मा निकोलाई दुरोव र भाइ पावेल दुरोवले सुरू गरेका थिए। यस अघि यस जोडीले रूसी सामाजिक नेटवर्क VK को स्थापना गर्‍यो, जुन मेल रुस समूहले लिइसकेपछि उनीहरूले छोडे। [[८][९] निकोलाई दुरोवले एमटीपीप्रोटो प्रोटोकल सिर्जना गरे जुन मेसेन्जरको लागि आधार हो, जबकि पावेलले आफ्नो डिजिटल फोर्ट्रेस कोष मार्फत आर्थिक सहयोग र पूर्वाधार प्रदान गरे जुन पार्टनर एक्सेल नेफ दोस्रो सह-संस्थापकको रूपमा सामेल भए। [१०] टेलिग्राम मेसेन्जर एलएलपी भन्छ कि यसको अन्तिम लक्ष्य नाफा लिनु होईन, [११][१२] तर यो हाल नाफा नकमाउने संगठनको रूपमा संरचना गरिएको छैन। [१३] टेलीग्राम दुबै अंग्रेजी LLP [१४] र एक अमेरिकी LLC को रूपमा दर्ता गरिएको छ। [१५] यसले खुलासा गर्दैन जहाँ यसले कार्यालयहरूलाई भाँडामा दिन्छ वा कुन कानुनी संस्थाले भाँडामा प्रयोग गर्दछ "टोलीलाई अनावश्यक प्रभावबाट आश्रय दिनुहोस्" र प्रयोगकर्ताहरूलाई सरकारी डेटा अनुरोधबाट जोगाउने आवश्यकतालाई उल्लेख गर्दै। [१६] पावेल दुरोवले भनेका थिए कि सेवाको मुख्यालय सन् २०१४ को शुरुतिर जर्मनीको बर्लिनमा रहेको थियो, [१७] तर सन् २०१५ मा सबैको टोलीको लागि निवास अनुमति लिन असफल भएपछि विभिन्न न्यायालयमा लगियो। [१८] दुरोवले रसिया छोडे र भनिन्छ कि कम्पुटर प्रोग्रामरहरूको एउटा सानो समूहको साथ १५ कोर सदस्यहरू रहेको एक देशबाट अर्को देशमा सर्दै छ। [८][१९] प्रेस रिपोर्टका अनुसार टेलिग्रामसँग सेन्ट पिटर्सबर्गमा कर्मचारीहरू थिए। [] 33] टेलीग्राम टीम हाल दुबईमा आधारित छ। [[१८][२०]

उपयोग संख्या[सम्पादन गर्ने]

अक्टुबर २०१३ मा, टेलिग्रामसँग दैनिक १००,००० सक्रिय उपयोगकर्ताहरू थिए। [९] २४ मार्च २०१४ मा, टेलिग्रामले घोषणा गर्‍यो कि यो ३५ करोड लाख मासिक प्रयोगकर्ताहरू र १५ दैनिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू भएको छ। [२१] अक्टोबर २०१४ मा, दक्षिण कोरियाली सरकारी निगरानी योजनाहरूले त्यहाँका धेरै नागरिकलाई टेलिग्राममा स्विच गर्न उत्साहित गर्यो। [१७] डिसेम्बर २०१४ मा, टेलिग्रामले घोषणा गर्‍यो कि यसमा ५० करोड सक्रिय उपयोगकर्ताहरू छन् जसले १ अरब दैनिक सन्देशहरू उत्पादन गर्दछ, र योसँग १० लाख नयाँ प्रयोगकर्ताहरू हरेक हप्ता आफ्नो सेवामा साईन अप गर्दछ, [२२] ट्राफिक २ अरब दैनिक सन्देशहरूको साथ पाँच महिनामा दोब्बर भयो। [२३] सेप्टेम्बर २०१५ मा, एक घोषणामा भनियो कि अनुप्रयोगसँग ६० करोड सक्रिय उपयोगकर्ताहरू छन् र १२ अरब दैनिक सन्देशहरू डेलिभर गरियो। [२४] फेब्रुअरी २०१६ मा, टेलिग्रामले घोषणा गर्‍यो कि यसको १०० मिलियन मासिक सक्रिय उपयोगकर्ताहरू छन्, ३५०,००० नयाँ प्रयोगकर्ताहरू हरेक दिन साइन अप गरेर, दैनिक १५ अरब सन्देशहरू पठाउँदछ। [२५] डिसेम्बर २०१७ मा, टेलिग्राम १८० मिलियन मासिक सक्रिय उपयोगकर्ताहरू पुगे।[२०] मार्च २०१८ मा, टेलिग्राम २०० मिलियन मासिक सक्रिय उपयोगकर्ताहरूमा पुगेको थियो। [२६] मार्च १, २०१९ मा, पावेल दुरोवले दावी गरे कि "२४ मिलियन नयाँ प्रयोगकर्ताहरूले टेलिग्रामको लागि गत २४ घण्टा भित्र साइन अप गरे।" [२७] दुरोवले नयाँ साइन-अपको बाढीलाई के कारणले निर्दिष्ट गरेनन्, तर अवधि लामो समयसम्म मेल खायो। फेसबुक र यसको परिवारले इन्स्टाग्राम सहितको टेक्निकल आउटेज अनुभव गरे। अप्रिल २४, २०२० मा, टेलिग्रामले घोषणा गरिएको अनुसार मासिक सक्रिय उपयोगकर्ताहरूको सङ्ख्या ४०० मिलियन पुगेको छ। [२८]अमेरिकी सुरक्षा र एक्सचेन्ज आयोगका अनुसार अक्टूबर २०१९ सम्ममा मासिक टेलिग्राम प्रयोगकर्ताहरूको संख्या विश्वव्यापी ३०० मिलियन हो। [२९]

विशेषताहरू[सम्पादन गर्ने]

खाता[सम्पादन गर्ने]

Account self-destruction
The user was limited.

टेलिग्राम खाताहरू टेलिफोन नम्बरहरूमा गाँसिएका हुन्छन् र SMS द्वारा प्रमाणित हुन्छन्। [३०] प्रयोगकर्ताहरूले उनीहरूको खातामा बहुविध उपकरणहरू थप्न र प्रत्येकमा सन्देशहरू प्राप्त गर्न सक्दछन्। जडित उपकरणहरू व्यक्तिगत रूपमा हटाउन सकिन्छ वा सबै एकैचोटि। सम्बन्धित फोन नम्बर कुनै पनि समय परिवर्तन गर्न सकिन्छ र त्यसो गर्दा, प्रयोगकर्ताको सम्पर्कहरूले नयाँ नम्बर स्वचालित रूपमा प्राप्त गर्दछ। [३०][३१][३२] थप रूपमा, प्रयोगकर्ताले एउटा उपनाम सेट अप गर्न सक्दछ जसले तिनीहरूलाई उनीहरूको फोन नम्बर एक्सपोज नगरी सन्देशहरू पठाउन र प्राप्त गर्न अनुमति दिँदछ। [३३] टेलिग्राम खाताहरू कुनै पनि समयमा मेटाउन सकिन्छ र तिनीहरू पूर्वनिर्धारित रूपमा छ महिनाको निष्क्रियता पछि स्वचालित रूपमा मेटाइनेछ, जुन वैकल्पिक रूपमा १ महिना र १२ महिनामा परिवर्तन गर्न सकिन्छ। प्रयोगकर्ताहरूले सटीक "अन्तिम पटक देखिएको" टाइमस्ट्याम्पहरू बृहत सन्देशहरू जस्तै "पछिल्लो पटक देखीएको" प्रतिस्थापन गर्न सक्दछ।[३४] प्रमाणिकरणको पूर्वनिर्धारित विधि जुन लगइनहरूको लागि टेलीग्रामले प्रयोग गर्दछ एसएमएस-आधारित एकल-कारक प्रमाणीकरण हो। []]] []०] खातामा लग ईन गर्न र प्रयोगकर्ताको क्लाउड-आधारित सन्देशहरूमा पहुँच प्राप्त गर्न सबै आवाश्यक हुन्छन् एक पटकको पासकोड जुन प्रयोगकर्ताको फोन नम्बरमा एसएमएस मार्फत पठाइन्छ। [३५][३६] यी लगइन एसएमएस सन्देशहरू ईरान, रसिया र जर्मनीमा सम्भवतः फोन कम्पनीहरूसँगको समन्वयमा अवरोध गरिएको थियो भनेर चिनिन्छ। [३६][३७] [३७][३८][३९] पावेल दुरोवले भनेका छन कि "समस्याग्रस्त देशहरू" मा टेलिग्राम प्रयोगकर्ताले पासवर्ड बनाएर दुई-कारक प्रमाणीकरण सक्षम पार्नु पर्छ, जुन टेलिग्रामले अनुमति दिन्छ, तर आवश्यक पर्दैन। [३७][३८]

क्लाउड-आधारित सन्देशहरू[सम्पादन गर्ने]

टेलिग्रामको पूर्वनिर्धारित सन्देशहरू क्लाउड-आधारित छन् र प्रयोगकर्ताको कुनै पनि जडान भएका उपकरणहरूमा पहुँच गर्न सकिन्छ। प्रयोगकर्ताहरूले फोटोहरू, भिडियोहरू, अडियो सन्देशहरू र अन्य फाइलहरू (प्रति फाइल १.५ गिगाबाइट सम्मको आकारमा) साझेदारी गर्न सक्दछन् । प्रयोगकर्ताहरूले अरू प्रयोगकर्ताहरूलाई व्यक्तिगत रूपमा वा २००,००० सदस्यहरूको समूहमा सन्देश पठाउन सक्दछन्।[४०] पठाइएका सन्देशहरू ४८ घण्टा भित्र सम्पादन गर्न सकिन्छ तिनीहरू दुबै छेउमा कुनै पनि समयमा पठाईएको र मेटाइएको पछि। यसले प्रयोगकर्तालाई टाइपोहरू सच्याउन र गल्तीबाट पठाईएको सन्देशहरू फिर्ता लिने क्षमता दिन्छ।[४१] टेलिग्राम मेसेन्जर LLP का सर्वरमा सन्देश प्रसारण सेवाको MTProto प्रोटोकलको साथ ईन्क्रिप्ट गरिएको छ। [४२] टेलिग्रामको गोपनीयता नीति अनुसार, "सबै डाटा भारी ईन्क्रिप्टेड भण्डार गरिएको छ र प्रत्येक केसमा ईन्क्रिप्शन कुञ्जीहरू विभिन्न न्यायालयहरूमा अरू धेरै डीसीहरूमा भण्डारण गरिन्छ। यस तरीकाले स्थानीय ईन्जिनियरहरू वा शारीरिक घुसपैठिएर प्रयोगकर्ता डेटा पहुँच गर्न सक्दैनन्।" [४३] यसले सन्देशको सुरक्षा ई-मेलको तुलनामा लगभग तुलना गर्दछ। यहाँ, प्राय: प्रदायकहरूले ग्राहक-सर्भर ईन्क्रिप्शनको पनि प्रयोग गर्दछन्, तथापि सामान्यतया मानकीकृत प्रोटोकल यातायात लेयर सुरक्षाको साथ। ई-मेलहरू सर्भरहरूमा ईन्क्रिप्टेड हुन सक्छ वा हुन सक्दैन। टेलिग्राम क्लाउड सन्देशहरू र मिडिया सर्भरमा कम्तिमा सबै सहभागीहरू द्वारा मेटाइएको सम्म रहन्छ।

बोट्स[सम्पादन गर्ने]

जून २०१५ मा, टेलिग्रामले तेस्रो-पार्टी विकासकर्ताहरूको लागि बट्स सिर्जना गर्न प्लेटफर्म सुरु गर्‍यो। [४४] बट्स प्रोग्रामहरू द्वारा संचालित टेलिग्राम खाताहरू हुन्। तिनीहरूले सन्देशहरूमा उल्लेख गर्न सक्छन् वा उल्लेख गर्न सक्दछन्, समूहमा आमन्त्रित गर्न सकिन्छ र अन्य कार्यक्रमहरूमा एकीकृत गर्न सकिन्छ। यसले क्रेडिट कार्ड र एप्पल पेको साथ अनलाइन भुक्तानी पनि स्वीकार गर्दछ।[४५] डच वेबसाइट टुइकर्स (Dutch website Tweakers) ले रिपोर्ट गरे कि आमन्त्रित बोटले सबै समूह सन्देशहरू पढ्न सक्दछ जब बोट कन्ट्रोलरले पहुँच सेटिंग्स चुपचाप समयमै पछि परिवर्तन गर्दछ। टेलिग्रामले औंल्याए कि यसले एक सुविधा कार्यान्वयन गर्ने बारे सोच्दछ जुन सम्बन्धित समूह भित्र यस्तो स्थिति परिवर्तन घोषणा गर्दछ। [४६] साथै त्यहाँ इनलाइन बट्स छन्, जुन कुनै च्याट स्क्रिनबाट प्रयोग गर्न सकिन्छ। एक इनलाइन बोट सक्रिय गर्नका लागि, प्रयोगकर्ताले सन्देश फाँटमा बोटको प्रयोगकर्तानाम र क्वेरी टाइप गर्नु पर्छ। त्यसपछि बोटले यसको सामग्री प्रस्ताव गर्दछ। प्रयोगकर्ताले त्यो सामग्रीबाट छनौट गर्न सक्दछ र कुराकानी भित्र पठाउन सक्दछ।[४७]

च्यानलहरू[सम्पादन गर्ने]

सेप्टेम्बर २०१५ मा, टेलीग्रामले च्यानलहरू थपे। [४८] च्यानलहरू एक तर्फी मेसेजिंगको एक रूप हो जहाँ प्रशासकहरूले सन्देश पोष्ट गर्न सक्षम छन् तर अन्य प्रयोगकर्ताहरू छैनन्। कुनै पनि प्रयोगकर्ताले च्यानलहरू सिर्जना गर्न र सदस्यता लिन सक्षम छ। च्यानलहरू असीमित सदस्यहरूमा सन्देश प्रसारण गर्नका लागि सिर्जना गर्न सकिन्छ। [४९] च्यानलहरू उपनाम र स्थायी यूआरएलको साथ सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध हुन सक्छन् ताकि कोही पनि सामेल हुन सक्छन्। प्रयोगकर्ताहरू जो एक च्यानलमा सामेल छन् सम्पूर्ण सन्देश ईतिहास हेर्न सक्दछन्। प्रयोगकर्ताहरू कुनै पनि समयमा च्यानलहरूमा सामेल हुन र छोड्न सक्छन्। एक च्यानल सेटिंग्स मा निर्भर गर्दछ, सन्देशहरू च्यानल को नाम वा उनीहरूलाई पोष्ट गर्ने प्रशासकको प्रयोगकर्तानाम संग हस्ताक्षर हुन सक्छ। गैर-प्रशासक प्रयोगकर्ताहरू अन्य प्रयोगकर्ताहरू हेर्न असमर्थ छन् जसले च्यानल सदस्यता लिएका छन्। यसबाहेक, प्रयोगकर्ताहरूले च्यानल म्युट गर्न सक्दछन्, यसको मतलब प्रयोगकर्ताले अझै सन्देशहरू प्राप्त गर्दछ, तर सूचित गरिने छैन। प्रशासकहरूले टेलिग्राम च्यानलमा बट्सको सहयोगमा टिप्पणी पोष्ट गर्न अनुमति दिन सक्छन्। च्यानलको प्रशासकले च्यानल बारे सामान्य डेटा प्राप्त गर्न सक्दछ। प्रत्येक सन्देशको आफ्नै दृश्य काउन्टर छ, कति प्रयोगकर्ताहरूले यो सन्देश देखेका छन् भनेर देखाउँदै, यसले फर्वार्ड गरिएका सन्देशहरूबाट आएका विचारहरू समावेश गर्दछ। मे २०१९ मा, च्यानलको निर्माताले छलफल समूह थप्न सक्छ, एउटा छुट्टै समूह जहाँ च्यानलमा सन्देशहरू स्वचालित रूपमा सदस्यहरूको लागि पोष्ट हुन्छन्। [५०]

डिसेम्बर २०१९ मा, ब्लूमबर्ग ( Bloomberg) ले पहिले नै प्रतिबन्धित थोक र स्वचालित मेसेजिंग पछि व्हाट्सएपबाट टेलिग्राममा मेसेन्जर आधारित न्यूजलेटर सेवा सारियो। [५१][५२] समाचार सेवा अमेरिका बाहिर आफ्नो श्रोताहरू बढाउन को लागी कोशिश गरीरहेको छ। [५२]

स्टिकर[सम्पादन गर्ने]

स्टिकरहरू क्लाउड-आधारित, उच्च परिभाषा छविहरू हुन् जसले अधिक अभिव्यक्त गर्ने इमोजी प्रदान गर्ने उद्देश्य राख्दछन्। इमोजीमा टाइप गर्दा, प्रयोगकर्तालाई सट्टामा सम्बन्धित स्टीकर पठाउन प्रस्ताव गरिएको छ। स्टिकरहरू "सेट" भनिने सङ्ग्रहमा आउँदछन्, र धेरै स्टिकरहरू एक ईमोजीको लागि प्रस्ताव गर्न सकिन्छ। टेलिग्राम एक पूर्वनिर्धारित स्टिकर सेटको साथ आउँदछ, [५३] तर प्रयोगकर्ताहरूले थप स्टीकर सेटहरू तेस्रो-पार्टी योगदानकर्ताहरू द्वारा स्थापना गर्न सक्दछन्। एक ग्राहकबाट स्थापित स्टिकर सेटहरू स्वचालित रूपमा अन्य सबै ग्राहकहरूको लागि उपलब्ध हुन्छन्। स्टीकर छविहरूले (WebP file format) वेबपी फाईल ढाँचा प्रयोग गर्दछ, जुन इन्टरनेट मार्फत प्रसारित गर्नका लागि अनुकूलित हुन्छ ।

ड्राफ्ट[सम्पादन गर्ने]

ड्राफ्ट अधूरा सन्देशहरू हुन् जुन प्रयोगकर्ता उपकरणहरूमा समन्वयन गरियो। एकले एक उपकरणमा सन्देश टाइप गर्न सुरू गर्न सक्दछ र अर्कोमा जारी राख्न। ड्राफ्ट कुनै पनि उपकरणमा सम्पादन क्षेत्रमा रहनेछ जबसम्म यो पठाइन्छ वा हटाइन्छ। [५४]

गोप्य कुराकानी[सम्पादन गर्ने]

"गोप्य कुराकानी" कन्फर्मेसन सूचना - एन्ड्रोइड मार्शमेलो बाट स्क्रीनशट।

सन्देश तथाकथित गोप्य कुराकानीमा ग्राहक-देखि-ग्राहक एन्क्रिप्शनको साथ पनि पठाउन सकिन्छ। यी सन्देशहरू सेवाको MTProto प्रोटोकलको साथ ईन्क्रिप्टेड छन्।[५५] टेलिग्रामको क्लाउड-आधारित सन्देशहरूको विपरीत, गोप्य कुराकानी भित्र पठाइएका सन्देशहरू मात्र त्यस उपकरणमा पहुँच गर्न सकिन्छ जसमा गुप्त कुराकानी शुरू गरिएको थियो र जुन उपकरणमा गुप्त कुराकानी स्वीकार गरिएको थियो; तिनीहरूलाई अन्य उपकरणहरूमा पहुँच गर्न सकिदैन। [५६] [५७] गोप्य कुराकानी भित्र पठाइएका सन्देशहरू, सिद्धान्तमा, कुनै पनि समयमा मेट्न सकिन्छ र वैकल्पिक रूपमा आत्म-निर्माण गर्न सक्दछ। []१] गोप्य कुराकानीहरू सुरूवात र निमन्त्रणा द्वारा स्वीकार्नुपर्नेछ, जसमा सत्रको लागि ईन्क्रिप्शन कुञ्जी आदानप्रदान हुन्छ। गोप्य कुराकानीमा प्रयोगकर्ताहरूले प्रमाणित गर्न सक्दछ कि उनीहरूको सार्वजनिक कुञ्जी औंठाछापहरू देख्ने तस्वीरहरू तुलना गरेर कुनै मध्य-मध्य-मध्य आक्रमण भएको छैन। [५८] टेलिग्रामका अनुसार गोप्य कुराकानीहरूले डिसेम्बर २०१४ देखि पूर्ण अगाडि गोप्यतालाई समर्थन गरेको छ। कुञ्जी १०० भन्दा बढी पटक प्रयोग गरिसकेपछि वा एक हप्ता भन्दा बढि प्रयोग भइसकेपछि ईन्क्रिप्शन कुञ्जीहरू समय-समयमा परिवर्तन हुन्छन्। [] 73] पुरानो ईन्क्रिप्शन कुञ्जीहरू नष्ट गरियो। [] 45] [] 46] [] 74] विन्डोज र लिनक्स प्रयोगकर्ताहरू अझै आधिकारिक टेलिग्राम डेस्कटप अनुप्रयोग प्रयोग गरेर गोप्य कुराकानीहरू प्रयोग गर्न सक्षम छैनन्, जबकि आधिकारिक म्याकोस-मात्र ग्राहकले उनीहरूलाई समर्थन गर्दछ। [५९] समूहहरू वा च्यानलहरूको लागि गोप्य कुराकानीहरू उपलब्ध छैनन्। टेलीग्रामको स्थानीय सन्देश डेटाबेस पूर्वनिर्धारित द्वारा ईन्क्रिप्ट गरिएको छैन। [३१][३२][६०][६१] केही टेलिग्राम ग्राहकहरूले प्रयोगकर्ताहरूलाई पासफ्रेज सेट गरेर स्थानीय सन्देश डाटाबेस ईन्क्रिप्ट गर्न अनुमति दिन्छ। [६२]

भ्वाइस कल[सम्पादन गर्ने]

मार्च २०१७ को अन्त्यमा, टेलीग्रामले आफ्नै भ्वाइस कलहरू पेश गर्‍यो। कलहरू गुप्त कुराकानीहरूको अन्त्य-अन्त एन्क्रिप्शनमा निर्मित छन्। जडान पियर-टु-पियरको रूपमा स्थापना हुन्छ जब सम्भव हुन्छ, अन्यथा ग्राहकको नजिकको सर्वर प्रयोग गरिन्छ। टेलिग्रामका अनुसार, त्यहाँ एक तंत्रिका सञ्जालले काम गर्दछ भविष्यमा प्रयोगको लागि सेवाको राम्रो गुण प्रदान गर्न कलको बारेमा विभिन्न प्राविधिक प्यारामिटरहरू सिक्न। पश्चिमी यूरोपमा एक संक्षिप्त प्रारम्भिक परीक्षण पछि, भ्वाइस कलहरू प्रायः प्रायः देशहरूमा प्रयोगको लागि उपलब्ध छन्। [६३]

टेलिस्कोप (भिडियो सन्देश)[सम्पादन गर्ने]

संस्करण ४.१ पछि, मे २०१७ मा जारी भयो, टेलिग्रामले एक समर्पित भिडियो होस्टिंग प्लेटफर्म प्रस्ताव गर्दछ जुन टेलिस्कोप हो। [६४] राउन्ड भिडियोहरू एक मिनेट लामो र अटोप्ले हुन सक्छ। टेलिग्राममा सार्वजनिक च्यानलमा पोस्ट गर्दा, भिडियोहरू पनि अपलोड गरिन्छन् र खाता बिना हेर्न सकिन्छ। यद्यपि, गैर-सार्वजनिक कुराकानी वा समूहहरू भित्र पठाइएको टेलिग्राम भिडियो सन्देशहरू र "टेलिस्कोप" भिडियो प्रकाशित हुँदैनन्।

प्रत्यक्ष स्थानहरू[सम्पादन गर्ने]

या त १५ मिनेट, एक घण्टा, वा आठ घण्टाको लागि, टेलिग्राम प्रयोगकर्ताहरूले च्याटमा आफ्नो लाइभ स्थान साझेदारी गर्न सक्दछ अक्टोबर २०१७ मा जारी गरिएको संस्करण ४.४ पछि। [६५] बहु प्रयोगकर्ताहरूले आफ्नो लाइभ स्थान समूह भित्र बाँड्न सकिन्छ र, तिनीहरू एक अन्तर्क्रियात्मक नक्शामा देखाईनेछ। 'प्रत्यक्ष स्थान' साझेदारी कुनै पनि समय रोक्न सकिन्छ।

सामाजिक लगइन[सम्पादन गर्ने]

फेब्रुअरी २०१८ मा, टेलिग्रामले उनीहरूको सामाजिक लगइन सुविधा सुरू गर्‍यो, यो प्रयोगकर्ताको नाम टेलीग्राम लगइन हो। [६६] यसले वेबसाइट विजेट प्रस्तुत गर्दछ जुन वेबसाइटहरूमा इम्बेड गर्न सकिन्छ, प्रयोगकर्ताहरूलाई उनीहरूको टेलिग्राम खाताको साथ तेस्रो पार्टीको वेबसाइटमा साइन इन गर्न अनुमति दिदै। गेटवेले प्रयोगकर्ताको टेलिग्राम नाम, प्रयोगकर्ता नाम, र प्रोफाइल तस्वीर वेबसाइट मालिकलाई पठाउँदछ, जबकि प्रयोगकर्ताको फोन नम्बर गोप्यता रहन्छ। बोटको साथ गेटवे एकीकृत छ, जुन विकासकर्ताको विशिष्ट वेबसाइट डोमेनसँग जोडिएको छ। [६७]

पासपोर्ट[सम्पादन गर्ने]

जुलाई २०१८ मा, टेलिग्रामले उनीहरूको अनलाइन प्रमाणीकरण र पहिचान ब्यवस्थापन प्रणाली, टेलिग्राम पासपोर्ट, प्लेटफर्महरूको लागि प्रस्तुत गर्‍यो जुन वास्तविक-जीवन पहिचानको आवश्यकता पर्दछ। [६८] यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई उनीहरूको आधिकारिक कागजातहरू जस्तै पासपोर्ट, परिचयपत्र, ड्राइभर इजाजतपत्र, आदि अपलोड गर्न आग्रह गर्दछ। जब अनलाईन सेवाले त्यस्तो पहिचान कागजातहरू र प्रमाणिकरण आवश्यक पर्दछ, यसले प्रयोगकर्ताको अनुमति लिएर प्लेटफर्ममा जानकारी फर्वार्ड गर्दछ। टेलिग्रामले भने कि यो डाटामा पहुँच छैन, जबकि प्लेटफर्मले मात्र अधिकृत प्राप्तकर्तालाई जानकारी साझा गर्दछ। [६९] जे होस्, सेवा (online brute force) आक्रमणको जोखिममा रहेको आलोचना गरिएको थियो। [७०]

वास्तुकला[सम्पादन गर्ने]

ईन्क्रिप्शन योजना[सम्पादन गर्ने]

MTProto ईन्क्रिप्शन योजना को एक सरलीकृत दृष्टान्त।

टेलिग्रामले MTProto नामक एक सममित ईन्क्रिप्शन योजना प्रयोग गर्दछ। यो प्रोटोकोल निकोलै दुरव र अन्य विकासकर्ताहरूद्वारा टेलिग्राममा विकसित गरिएको हो र २५६-बिट सममित एईएस ईन्क्रिप्शन (256-bit symmetric AES encryption), २०४८-बिट आरएसए ईन्क्रिप्शन (2048-bit RSA encryption) र डिफि-हेल्मम्यान कुञ्जी एक्सचेन्जमा आधारित छ।[५५]

सर्भरहरू[सम्पादन गर्ने]

टेलिग्राम मेसेन्जर एलएलपीसँग तिनीहरूको सेवाको प्रतिक्रिया समय सुधार गर्न विश्वभरका धेरै देशहरूमा सर्भरहरू छन्। [७१] टेलिग्रामको सर्भर साइड-सफ्टवेयर (server-side software) बन्द स्रोत र स्वामित्व हो। पाभेल दुरोवले भनेका छन कि यसलाई टेलिग्राम क्लाउडमा स्वतन्त्र सर्भरहरू जडान गर्न सर्भर-साइड सफ्टवेयरको प्रमुख वास्तुकलाको नयाँ डिजाइनको आवश्यकता पर्दछ। [७२]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ "List of Telegram applications", ६ फेब्रुअरी २०१४। 
  2. "Telegram Company profile", १२ डिसेम्बर २०१९। 
  3. "Latest commits from official repository (Android version)", Github, १० अप्रिल २०१६। 
  4. "Telegram F.A.Q.", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१७-१०-०१ 
  5. "200,000,000 Monthly Active Users", Telegram, २२ मार्च २०१८। 
  6. "Telegram F.A.Q.", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१७-१०-०१ 
  7. "FAQ for the Technically Inclined", core.telegram.org, अन्तिम पहुँच २०१७-१०-०१ 
  8. ८.० ८.१ Hakim, Danny (२ डिसेम्बर २०१४), "Once Celebrated in Russia, the Programmer Pavel Durov Chooses Exile", The New York Times, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०१५ 
  9. ९.० ९.१ Shu, Catherine (२७ अक्टोबर २०१३), "Meet Telegram, A Secure Messaging App From The Founders Of VK, Russia’s Largest Social Network", TechCrunch, अन्तिम पहुँच १८ मार्च २०१६ 
  10. "Russia's Zuckerberg launches Telegram, a new instant messenger service", Reuters, ३० अगस्ट २०१३, अन्तिम पहुँच १८ मार्च २०१६ 
  11. Telegram F.A.Q, "...making profits will never be an end-goal for Telegram."
  12. Why Telegram has become the hottest messaging app in the world, The Verge. Retrieved 25 February 2014. "Telegram operates as a non-profit organization, and doesn’t plan to charge for its services."
  13. Dewey, Caitlin (नोभेम्बर २३, २०१५), "The secret American origins of Telegram, the encrypted messaging app favored by the Islamic State", Washington Post, अन्तिम पहुँच ३१ मार्च २०१८ 
  14. "Telegram - Android Apps on Google Play", play.google.com, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०१५ 
  15. "Telegram Messenger on the App Store", App Store, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०१५ 
  16. Thornhill, John (३ जुलाई २०१५), "Lunch with the FT: Pavel Durov", Financial Times, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०१५ 
  17. १७.० १७.१ Brandom, Russell (६ अक्टोबर २०१४), "Surveillance drives South Koreans to encrypted messaging apps", The Verge, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०१५ 
  18. १८.० १८.१ Turton, William (२९ सेप्टेम्बर २०१७), "What isn’t Telegram saying about its connections to the Kremlin?", The Outline, अन्तिम पहुँच ११ अक्टोबर २०१७ 
  19. "Telegram app free-speech advocate no stranger to Apple-FBI woes", २३ फेब्रुअरी २०१६ – www.reuters.comद्वारा। 
  20. २०.० २०.१ "This $5 Billion Encrypted App Isn't for Sale at Any Price", Bloomberg, १२ डिसेम्बर २०१७, अन्तिम पहुँच २२ डिसेम्बर २०१७ 
  21. Telegram Hits 35M Monthly Users, 15M Daily With 8B Messages Received Over 30 Days, TechCrunch, २४ मार्च २०१४। 
  22. Telegram Reaches 1 Billion Daily Messages, Telegram, ८ डिसेम्बर २०१४। 
  23. Telegram Hits 2 Billion Messages Sent Daily, Telegram, १३ मे २०१५। 
  24. Lomas, Natasha (२१ सेप्टेम्बर २०१५), "Telegram Now Seeing 12BN Daily Messages, up From 1BN in February", Techcrunch, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०१५ 
  25. Burns, Matt (२३ फेब्रुअरी २०१६), "Encrypted Messaging App Telegram Hits 100M Monthly Active Users, 350k New Users Each Day", TechCrunch, अन्तिम पहुँच २३ फेब्रुअरी २०१६ 
  26. Lomas, Natasha, "Telegram gets 3M new signups during Facebook apps’ outage", TechCrunch, अन्तिम पहुँच १४ मार्च २०१९ 
  27. Lomas, Natasha, "Telegram gets 3M new signups during Facebook apps’ outage", TechCrunch, अन्तिम पहुँच १४ मार्च २०१९ 
  28. Shieber, Jonathan, "Update: Facebook, Instagram and Messenger were down for many users", TechCrunch, अन्तिम पहुँच १४ मार्च २०१९ 
  29. "SECURITIES AND EXCHANGE COMMISSION, ::Plaintiff, :19 Civ. 9439(PKC):-against -:ECF Case:TELEGRAM GROUPINC.andTON ISSUERINC.,", The US Securities and Exchange Commission, अक्टोबर ११, २०१९। 
  30. ३०.० ३०.१ Lopez, Miguel, Configurando Telegram en el iPhone, en la web y en el Mac [Configuring Telegram in the Apple iPhone, the Web and the Mac] (स्पेनीमा), Applesfera, अन्तिम पहुँच ४ डिसेम्बर २०१४ 
  31. ३१.० ३१.१ Munizaga, Jonathan (१ डिसेम्बर २०१४), "Telegram ya permite migrar conversaciones y contactos a una línea nueva" [Telegram already allows migrating conversations and contacts to a new line] (स्पेनीमा), Wayerless, मूलबाट १९ डिसेम्बर २०१४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २ डिसेम्बर २०१४ 
  32. ३२.० ३२.१ Mateo, David G (१ डिसेम्बर २०१४), "Telegram ahora permite traspasar mensajes al cambiar de número" (स्पेनीमा), TuExperto, अन्तिम पहुँच २ डिसेम्बर २०१४ 
  33. "Secure Messaging App Telegram Adds Usernames And Snapchat-Like Hold-To-View For Media", Techcrunch, २३ अक्टोबर २०१४, अन्तिम पहुँच २३ अक्टोबर २०१४ 
  34. "Hiding Last Seen Time - Done Right", अन्तिम पहुँच १८ मे २०१७ 
  35. Kirk, Jeremy (१५ जनवरी २०१५), "How much trust can you put in Telegram messenger?", PC World, IDG, अन्तिम पहुँच ४ मे २०१६ 
  36. ३६.० ३६.१ Rad, Alex (९ जनवरी २०१५), "A 264 Attack On Telegram, And Why A Super Villain Doesn't Need It To Read Your Telegram Chats.", alexrad.me (Blog), मूलबाट २५ अप्रिल २०१६-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ४ मे २०१६ 
  37. ३७.० ३७.१ ३७.२ Lokot, Tetyana (२ मे २०१६), "Is Telegram Really Safe for Activists Under Threat? These Two Russians Aren't So Sure.", Advox, Global Voices, अन्तिम पहुँच ४ मे २०१६ 
  38. ३८.० ३८.१ Menn, Joseph; Torbati, Yeganeh (२ अगस्ट २०१६), "Exclusive: Hackers accessed Telegram messaging accounts in Iran - researchers", Reuters (San Francisco/Washington: Thomson Reuters), अन्तिम पहुँच ३ अगस्ट २०१६ 
  39. Lipp, Sebastian; Hoppenstedt, Max (२६ अगस्ट २०१६), "Exklusiv: Wie das BKA Telegram-Accounts von Terrorverdächtigen knackt", Motherboard (Germanमा), Vice Media Inc., अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०१६ 
  40. "Group chats on Telegram can now have up to 1,00,000 members. Admins can use advanced permissions and butler bots to keep the peace.", २३ अक्टोबर २०१७ – Twitter.comद्वारा। 
  41. Unsend Messages, Network Usage, and More, Telegram, ३ जनवरी २०१७, अन्तिम पहुँच ४ अप्रिल २०१७ 
  42. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named how-secure
  43. "Telegram Privacy Policy", Telegram, अन्तिम पहुँच १७ जनवरी २०१६ 
  44. Telegram Bot Platform, Telegram, २४ जुन २०१५, अन्तिम पहुँच १ सेप्टेम्बर २०१५ 
  45. "Payments for Bots", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१८-०२-१२ 
  46. Schellevis, Joost (२३ जुलाई २०१५), "Telegram-bots kunnen relatief ongemerkt meelezen in groepsgesprekken", Tweakers (नेदरलान्दलीमा), अन्तिम पहुँच २५ अक्टोबर २०१५ 
  47. Introducing Inline Bots, Telegram, ४ जनवरी २०१६, अन्तिम पहुँच ४ अप्रिल २०१७ 
  48. "Channels: Broadcasting Done Right", Telegram, २०१५-०९-२२, अन्तिम पहुँच २०१९-०९-२४ 
  49. Lobao, Martim (२२ सेप्टेम्बर २०१५), "Telegram v3.2 Brings Channels For Broadcasting Your Messages To The World", Android Police 
  50. "Focused Privacy, Discussion Groups, Seamless Web Bots and More", Telegram, २०१९-०५-३१, अन्तिम पहुँच २०१९-०९-२४ 
  51. Hess, Megan (डिसेम्बर ३, २०१९), "How to Follow Bloomberg on Telegram", Bloomberg, अन्तिम पहुँच Jan १०, २०२० 
  52. ५२.० ५२.१ Ting, Deanna (२०२०-०१-१०), "How Bloomberg News is using Telegram", Digiday (en-USमा), अन्तिम पहुँच २०२०-०१-१० 
  53. Telegram Stickers, Telegram, २ जनवरी २०१५, अन्तिम पहुँच ५ जनवरी २०१६ 
  54. Drafts, Picture-in-Picture, and More, Telegram, १४ जुन २०१६, अन्तिम पहुँच ४ अप्रिल २०१७ 
  55. ५५.० ५५.१ "FAQ for the Technically Inclined", Telegram, अन्तिम पहुँच ९ जनवरी २०१६ 
  56. Description of MTProto Mobile Protocol, Telegram। 
  57. Rottermanner et al. 2015, p. 2
  58. Hamburger, Ellis (२५ फेब्रुअरी २०१४), "Why Telegram has become the hottest messaging app in the world", The Verge, Vox Media, अन्तिम पहुँच १७ मार्च २०१६ 
  59. Rottermanner et al. 2015, p. 6
  60. Perfect Forward Secrecy, Telegram, १४ डिसेम्बर २०१४। 
  61. "Github issue 871: missing secret chats", २ जुलाई २०१५, अन्तिम पहुँच २५ जुलाई २०१७ 
  62. Franceschi-Bicchierai, Lorenzo (२४ फेब्रुअरी २०१५), "Encryption Fails: When to Freak Out and When to Chill", Motherboard (Vice Media), अन्तिम पहुँच ९ जनवरी २०१६ 
  63. Voice Calls: Secure, Crystal-Clear, AI-Powered, Telegram, ३० मार्च २०१७, अन्तिम पहुँच ३ अप्रिल २०१७ 
  64. "Video Messages and Telescope", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१८-०३-०५ 
  65. "Live Locations, Media Player and Languages", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१८-०३-०५ 
  66. "Telegram Login for Websites", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१८-०२-१२ 
  67. "Telegram 4.8 arrives with Telegram Login and streaming", Neowin (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०१८-०२-१२ 
  68. "Introducing Telegram Passport", Telegram, अन्तिम पहुँच २०१८-०८-०४ 
  69. "Telegram Passport stores your real-world IDs in the cloud", Engadget (en-USमा), अन्तिम पहुँच २०१८-०८-०४ 
  70. Canellis, David (२०१८-०८-०२), "Telegram Passport is already drawing fire for not being secure enough", Hard Fork | The Next Web (en-USमा), अन्तिम पहुँच २०१८-०८-०४ 
  71. "Telegram, el chat que compite con Whatsapp" [Telegram, the chat that competes with WhatsApp], El País (स्पेनीमा), UY, अन्तिम पहुँच ८ जनवरी २०१६ 
  72. Rull, Antonio (२ फेब्रुअरी २०१४), "Pavel Durov, creador de Telegram: "Ninguna aplicación es 100% segura"" [Pavel Durov, creator of Telegram: "No application is 100% safe"], eldiario.es (स्पेनीमा), अन्तिम पहुँच १२ फेब्रुअरी २०१४