ठकुरी

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

ठकुरी नेपाली आदिवासी वा जनजाति समूहको एउटा प्रमुख जात समुह् | कहिले कुसुण्डा त कहिले बाबुसाहेब भनेर् विशेषण् थपेर बोलाईने र चिनाइने यो जाति नेपाली भूमिमा भूमिपुत्रको रूपमा परिचित मुख्य जाति वा जनजाति हो । ठकुरीहरूलाई विभिन्न कोणहरूबाट विश्लेषण गरिन्छ। नेपालको ऐतिहासिक् काल देखि नै बिभिन्न समय र परिस्थितिमा महत्वपुर्ण भुमिका निर्वाह् गर्दै आएको यस जातिको इतिहासमा विषेश छुट्टै प्रकारले विष्लेशण गरिन्छ। कर्णाली र् गण्डकी प्रदेश्को इतिहास हेर्दा ठकुरी जातिको पुरै इतिव्रिति पाइन्छ। अहिले नेपालको जातिलाई राजनीतिकरण गरेर आर्य खस , जनजाति, दलित र मधेशी भनेर बिभाजन गरिएको छ | ठकुरीहरु मङ्गोल हुन आर्य खस होइनन| ठकुरीलाई जातियवादको शिकार बनाइएकोले आर्य खस भनिएको हो | विगतमा ठकुरी र मगरलाई दाजुभाइ मामा भान्जाको रुपमा हेरिने, पृथ्वी नारायण शाहले मगारातको राजा मै हुँ भन्ने र अहिले पनि मगर र ठकुरी गाउँमा ठकुरी र मगरका पुराना लिखित र मौखिक भनाइहरु प्रशस्त भएकोले ठकुरी र मगर एकै वंशका जाति हुन | ठकुरी नेपाली भूमिमा आदिकाल देखि रहदै आएको मुख्य जाति हो | ऋषि केश शाहले पनि शाह राजाहरु नेपालका आदिवासी हुन भनेर भनेका थिए | आफ्नो स्वार्थको भन्दा पनि विषेश अरुको लागि र देशको लागि आफ्नो जीवन योगदान् दिने जीवन भर अर्काको लागि लड्ने यस जाति नेपालको वीर जाती हो। ठकुरीलाई खस वा मगर जातिको विकसित रुपमा पनि वर्णन गरिन्छ | ठकुरी एउटा प्रकृति पुजक जनजाति वा जाति समुह हो | पृथ्वी नारायण शाहले आफुलाई मगारात राजा भनाउनु को अर्थ आफु मगरको राजा हुँ भन्नु नै एउटा शाह राजाको पुर्खाको संकेत गर्दछ | सदियौ काल देखि प्रकृतिका कोटी कोटी खानी लाई पुज्दै आएका पनि छन् | जस्तै भएर पूजा ( बाघ पूजा ), छाउदी पूजा ( माछा पूजा ) , सर्प पूजा ( नांग पूजा ), संसारीमाई पूजा , गोरखाको मनकामना पूजा स्यांग्जाको आलाम देवी पूजा ( प्राकृतिक विपत्तिवाट – चट्टयाङ्ग-वर्षा- हावाहुरी-खोला नालाको विपत्ति वाट जोगिनको लागि गरिने पूजा ) श्री पंचमीमा गाईको दुध प्रयोग गरि गरिने हलो पूजा हुन्। यस्ता भुमि र प्रकृतिलाई पूजा गर्ने हामी ठकुरीहरू प्राकृतिक पूजक होइनौ र ? भय्रर् लाई मकै चडाएर ( पूजा ) गर्ने दुदिलो मकै खाने ( मकै वाली पाकिसके पछि भय्रर् लाई नचढाई खान हुन्न भानिन्छ) र, वालाचातुर्दशिमा धानको वाला चडाएर ( पूजा ) गरेर मात्र ति वाली अन्न भित्राउने प्रचलन छ | ठकुरीकाथरहरूमा उच्चै,खाँड, चन्द ,ज्यु ,पाल , बम, बंशी , मल्ल , मेदासी ,राठौर , शाह , शाही , सिंह ,सेन , हमाल, आदी हुन। अरुपनि धेरैथर भएका ठकुरीहरू जनाकारमा आएको पाइएको छ। =

संदर्व सामग्री   

हामी ठकुरीहरू = {{reflist|डोर वहादुर विष्ट , सबै जातको फुलवारी= An account of Kingdom of Nepal Hamilton