पृथ्वीपाल सेन

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

पृथ्वीपाल सेन पाल्पा राज्यका अन्तिम राजा थिए । उनी महादत्त सेनको पुत्र थिए ।

नेपाल एकिकरणमा योगदान[सम्पादन गर्ने]

रणबहादुर शाहको षड्यन्त्र र कैद[सम्पादन गर्ने]

पाल्पाको राजगद्दीमा बसेको एक वर्ष भित्रै विसं १८५९ मा रणबहादुर शाहले गुल्मी राज्य पाल्पाको अधिनबाट खोसेर स्वतन्त्र राज्य घोषित गरि आफ्ना जेठान सिद्धिप्रताप शाहलाई त्यहाँको राजा बनाएका थिए।[१] त्यसपछि सोझा प्रकृतिका राजा पृथ्वीपाल सेनले पटक पटक रणबहादुरको षड्यन्त्र परि धेरै सास्ती पाए।[२]

रणबहादुर शाहले आफ्नी रानी कान्तिवतीको जिद्दी टार्न नसकी डेढ वर्षका छोरा गिर्वाणयुद्ध विक्रम शाहलाई राज्यरोहण गराउने भएपछि त्यसको दिलाउनको लागि शक्तिशाली राज्य पाल्पाका राजा का हातबाट राजतिलक लगाइदिने प्रबन्ध मिलाएका थिए।[३] उक्त शुभकार्यमा काठमाडौं पुगेका पाल्पाली राजा माथि शङ्का गरेर रणबहादुर शाहले उनलाई नजरबन्द गर्न लगाएका थिए।

बहादुर शाहका समर्थक पृथ्वीपाल सेनलाई बहिनीसँग बिहे गर्ने बाहानामा काठमाडौं बोलाई पाटन दरबारमा कैद गरियो।[४]

हत्या[सम्पादन गर्ने]

भीमसेन थापाले शत्रुको दमन गर्ने क्रममा १८६३ मा पाल्पाली राजा पृथ्वीपाल सेनको टाउको काटेर हत्या गरियो र साथमा तानसेनबाट आएका १८ जना अंगरक्षक पनि मारिए ।

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. हेमिल्टन
  2. पाल्पाको इतिहास र संस्कृति: कर्णबहादुर बानियाँ पृष्ठ १५
  3. धनबज्र बज्राचार्य (सम्पादक) : पण्डित सुदरानन्द विरचित त्रिरत्न सौन्दर्य गाथा, काठमाडौं: नेपाल सांस्कृतिक परिषद्, वि सं २०१९, पृष्ठ १५३
  4. राजाराम सुवेदी, नेपालको तथ्य इतिहास (काठमाडौँ: साझा प्रकाशन २०६१ फागुन ) पृष्ठ २०१ ।