रणबहादुर शाह

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
रणबहादुर शाह
नेपालका राजा
Rana Bahadur Shah.jpg
शासनकाल १८३४ मंसिर ४ – १८५५ फाल्गुण २६
राज्याभिषेक १८३४ पौष[१]
पुर्वाधिकारी प्रतापसिंह शाह
उत्तराधिकारी गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह
वंश शाह वंश
पिता प्रतापसिंह शाह
आमा राजेन्द्र लक्ष्मी देवी शाह
जन्म १८३२ जेठ १३
वसन्तपुर, नेपाल
मृत्यु १८६३ बैशाख १४ (३० बर्ष)
वसन्तपुर, नेपाल
धर्म हिन्दु

रणबहादुर शाह नेपालका शाहबंशीय राजा थिए। राजा प्रताप सिँह शाहको देहान्तपछि उनका अढाई वर्षका बालक छोरा रणबहादुर शाह नेपालको राजा भए। उनकी माता राजेन्द्रलक्ष्मीले अभिभावकका रूपमा नयाबी पद ग्रहण गरेर शासनको वागडोर हातमा लिइन्। रणबहादुर शाहलाई इतिहासकारहरूले अविवेकी, हतार गर्ने स्वभावका, सत्य असत्य छुट्टयाउने विवेक नभएका, अदूरदर्शी भनी टिप्पणी गरेका छन्। तर जीवनको उत्तरार्द्धमा यिनमा राजनैतिक व्यवहार विकसित भएको थियो। १८६३ साल वैशाख महिनामा शेरबहादुर शाहले हानेको खुकुरीको चोटबाट यिनको मृत्यु भयो।

बडा महाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाह का नाती तथा राजा प्रताप सिँह शाह का छोरा राजा रण बहादुर शाह सानैमा नेपालको राजा भएका थिए भने अत्यन्तै सन्की स्वभाव का थिए। यिनको बाल्यकालमा यिनकी माता रानी राजेन्द्र लक्ष्मीले यिनको नायबी ग्रहण गरी पश्चिममा तनहू, लम्जुंग तथा कास्कीको एकिकरण अभियान सञ्चालन गरेकी थिइन।

रानी राजेन्द्र लक्ष्मीको देहान्त पछि रण बहादुर शाह का काका तथा बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहका महिला छोरा राजकुमार बहादुर शाहले रण बहादुरको नायवी ग्रहण गर्दै नेपालको एकिकरण अगाडी बढाए। राजकुमार बहादुर शाहले पश्चिम नेपालको शक्तिशाली पाल्पा राज्यका राजाकी बहिनी सँग बैवाहीक संबन्ध बनाइ पश्चिम पर्वत देखि,गुल्मी,अर्घा,खांची, रूकुम प्युठान, सल्यान, जाजरकोट, दैलेख, दुल्लु, जुम्ला, डोटी, अछाम, बझाङ, हुदै कुमाउ गढवाल हुदै सतलज नदी पारी गोरखाली पुगेका थिए। नेपाल एकिकरणको अभियानमा बाहादुर शाहको नेतृत्वकाललाई स्वर्ण काल मानिन्छ। तर पछि बाहदुर शाह जस्ता वीर र सुझबुझ पूर्ण नेतृत्व क्षमता भएका राजकुमारको रण बहादुर शाहको लहडबाजीमा जेलमा हाली मृत्यु गराइयो।

पछी जथाभावी गर्दै हिडेका रणबहादुर शाह उनकै भाइ पर्ने शेरबाहदुर शाहबाट काटीय भने शेर बाहादुर शाहलाई तत्तकालै बालर्नसिँह कुंवरले तत्कालै काटे।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]

http://www.nepalhomepage.com/general/kings/rana.html