फिडेल कास्ट्रो

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
फिडेल कास्ट्रो
Fidel Castro.jpg

फिडेल ऐलेजेन्ड्रो कास्ट्रो रूज (यसका बारेमा audio , १३ अगस्ट १९२६ – २५ मंसिर २०१६) क्युबाको राजनीतिज्ञ तथा क्युबा क्रान्तिका प्राथमिक नेताहरू मध्येका एक थिए । उनी फेब्रुअरी १९५९ देखि डिसेम्बर १९७६ सम्म क्युबाको प्रधानमन्त्री र फेरि क्युबाको राज्य परिषदको अध्यक्ष (राष्ट्रपति) भए; उनले फरवरी २००८ मा आफ्नो पदबाट राजिनामा दिए ।

उनी एउटा धनी परिवारमा जन्मिए र कानूनको डिग्री प्राप्त गरे । हवाना विश्वविद्धालयमा अध्ययन गर्दा उनले आफ्नो राजनैतिक जीवनको सुरूवात गरे र क्युबाको राजनीतिमा एक मान्यता प्राप्त व्यक्ति बने । उनको राजनैतिक जीवन फुल्गेंकियो बतिस्ता शासन र संयुक्त राज्य अमेरिकाको क्युबाको राष्ट्रहितमा राजनैतिक र कारपोरेट कम्पनीहरूको प्रभावको आलोचक रहेको छन् । उनलाई उत्साहजनक रुपमा, तर सीमित, समर्थक मिले र उनले अधिकारीहरूको ध्यान आकर्षित गर्‍यो ।[१] उनले मोंकाडा बैरकोंमा १९६३ मा असफल हमलाको नेतृत्व गरे जसपछि उनी गिरफ्तार भए, उनीमा मुद्दा चला, उनी जेलमा रहे र त्यस पछि रिहा गरिए.इसपछि बतिस्ताको क्युबामा हमलाको लागि मान्छेहरूलाई संगठित र प्रशिक्षित गर्नको लागि उनी मेक्सिको[२][३] पुगे । उनी र उनको क्रांतिकारी साथीहरूले डिसेम्बर १९५६ मा मेक्सिको छोडिदिए दिए र पुन: क्युबा फर्किए ।

कास्ट्रो क्युबाको क्रान्तीको माध्यमले अमेरिका [४] समर्थित फुल्गेंकियो बतिस्ताको तानाशाहीलाई फाली सत्तामा आए[५] र उसपछि शीघ्र नै क्युबाको प्रधानमन्त्री बने।[६] सन् १९६५ मा उनी क्युबाको कम्युनिस्ट पार्टीका प्रथम सचिव बने र क्युबाको एक-दलीय समाजवादी गणतन्त्र बनाउनमा नेतृत्व दिए। १९७६ मा उनी क्युबाको राज्य परिषदराज्य परिषद र मन्त्रिपरिषदको अध्यक्ष (राष्ट्रपति) बने।

सुरुवाती जीवन[सम्पादन गर्ने]

व्यक्तिगत जीवन[सम्पादन गर्ने]

मृत्यु[सम्पादन गर्ने]

कास्ट्रोको मृत्यु नोभेम्बर २६, २०१६ मा भएको कुरा उनको भाइ तथा राष्ट्रपति राउल कास्ट्रोले छोटो भाषणमा पुष्टि गरेका थिए ।[७] कास्ट्रोको मृत्यु २२:२८ (जीएमटी) मा भएको थियो ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. DePalma, Anthony (2006). The Man Who Invented Fidel. Public Affairs. 
  2. Bockman, Larry James (April 1 1984). "The Spirit Of Moncada: Fidel Castro's Rise To Power, 1953 - 1959". http://www.globalsecurity.org/military/library/report/1984/BLJ.htm. अन्तिम पहुँच मिति: 2006-06-13. 
  3. Sweig, Julia E. (2002). Inside the Cuban Revolution. Harvard University Press. ISBN 0-674-00848-0 . 
  4. औडियो: क्युबा मार्क्स 50 इयर्स सिंस 'ट्रियम्फैंट रिवोल्यूशन', जेसन ब्युबिएन द्धारा, NPR औल थिंग्स कन्सिडर्ड , 1 जनवरी 2009
  5. फुलजेंसियो बतिस्ताको लागि "इनसाइक्लोपीडिया ब्रिटैनिका"मा प्रविष्टि
  6. "1959: Castro sworn in as Cuban PM". BBC News. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/16/newsid_2544000/2544431.stm. अन्तिम पहुँच मिति: 2006-06-06. 
  7. "क्युबाका पूर्व नेता फिडेल कास्ट्रोको ९० वर्षा मृत्यु (अङ्ग्रेजी शीर्षक)", Al Jazeera, नोभेम्बर 26, 2016. अन्तिम पहुँच मिति:नोभेम्बर 25, 2016.

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]