म्याग्नेसियम

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
म्याग्नेसियम,  १२Mg
Magnesium crystals.jpg
सामान्य गुणहरू
नाम, संकेत म्याग्नेसियम, Mg
उच्चारण /mæɡˈnziəm/, mag-nee-zee-əm
उपस्थिति चम्किलो खैरो ठोस धातु
पेरियोडिक टेबलमा म्याग्नेसियम
Hydrogen (diatomic nonmetal)
Helium (noble gas)
Lithium (alkali metal)
Beryllium (alkaline earth metal)
Boron (metalloid)
Carbon (polyatomic nonmetal)
Nitrogen (diatomic nonmetal)
Oxygen (diatomic nonmetal)
Fluorine (diatomic nonmetal)
Neon (noble gas)
Sodium (alkali metal)
Magnesium (alkaline earth metal)
Aluminium (post-transition metal)
Silicon (metalloid)
Phosphorus (polyatomic nonmetal)
Sulfur (polyatomic nonmetal)
Chlorine (diatomic nonmetal)
Argon (noble gas)
Potassium (alkali metal)
Calcium (alkaline earth metal)
Scandium (transition metal)
Titanium (transition metal)
Vanadium (transition metal)
Chromium (transition metal)
Manganese (transition metal)
Iron (transition metal)
Cobalt (transition metal)
Nickel (transition metal)
Copper (transition metal)
Zinc (transition metal)
Gallium (post-transition metal)
Germanium (metalloid)
Arsenic (metalloid)
Selenium (polyatomic nonmetal)
Bromine (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidium (alkali metal)
Strontium (alkaline earth metal)
Yttrium (transition metal)
Zirconium (transition metal)
Niobium (transition metal)
Molybdenum (transition metal)
Technetium (transition metal)
Ruthenium (transition metal)
Rhodium (transition metal)
Palladium (transition metal)
Silver (transition metal)
Cadmium (transition metal)
Indium (post-transition metal)
Tin (post-transition metal)
Antimony (metalloid)
Tellurium (metalloid)
Iodine (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Caesium (alkali metal)
Barium (alkaline earth metal)

अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।

Lanthanum (lanthanide)
Cerium (lanthanide)
Praseodymium (lanthanide)
Neodymium (lanthanide)
Promethium (lanthanide)
Samarium (lanthanide)
Europium (lanthanide)
Gadolinium (lanthanide)
Terbium (lanthanide)
Dysprosium (lanthanide)
Holmium (lanthanide)
Erbium (lanthanide)
Thulium (lanthanide)
Ytterbium (lanthanide)
Lutetium (lanthanide)
Hafnium (transition metal)
Tantalum (transition metal)
Tungsten (transition metal)
Rhenium (transition metal)
Osmium (transition metal)
Iridium (transition metal)
Platinum (transition metal)
Gold (transition metal)
Mercury (transition metal)
Thallium (post-transition metal)
Lead (post-transition metal)
Bismuth (post-transition metal)
Polonium (post-transition metal)
Astatine (metalloid)
Radon (noble gas)
Francium (alkali metal)
Radium (alkaline earth metal)

अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।

Actinium (actinide)
Thorium (actinide)
Protactinium (actinide)
Uranium (actinide)
Neptunium (actinide)
Plutonium (actinide)
Americium (actinide)
Curium (actinide)
Berkelium (actinide)
Californium (actinide)
Einsteinium (actinide)
Fermium (actinide)
Mendelevium (actinide)
Nobelium (actinide)
Lawrencium (actinide)
Rutherfordium (transition metal)
Dubnium (transition metal)
Seaborgium (transition metal)
Bohrium (transition metal)
Hassium (transition metal)
Meitnerium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Darmstadtium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Roentgenium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Copernicium (transition metal)
Ununtrium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Flerovium (post-transition metal)
Ununpentium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Livermorium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Ununseptium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)
Ununoctium (अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।)

अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।

Be

Mg

Ca
सोडियमम्याग्नेसियमएल्युमिनियम
आणविक संख्या १२
मानक आणविक भार २४.३०५०
तत्वको श्रेणी अल्कालाइन अर्थ धातु
समुह, ब्लक , s-block
पेरियोड period ३
इलेक्ट्रोन वितरण [Ne] ३s
प्रति सेल २, ८, २
भौतिक गुणहरू
अवस्था solid
पग्लने विन्दु ९२३ K ​(६५० °C, ​१२०२ °F)
उम्लने विन्दु १३६३ K ​(१०९१ °C, ​१९९४ °F)
फ्युजनको ताप ८.४८ kJ·mol−1
Heat of vaporization १२८ kJ·mol−1
मोलार ताप क्षमता २४.८६९ J·mol−1·K−1
आणविक गुणहरू
अक्सिडेसन अवस्थाहरू , १ [१] ​strongly basic oxide
इलेक्ट्रो निगेटिभिटी Pauling scale: १.३१
Ionization energies अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।
आणविक अर्धव्यास empirical: १६० pm
कोभ्यालेन्ट अर्धव्यास १४१±७ pm
भ्यान डर वाल अर्धव्यास १७३ pm
विविध
क्रिस्टल बनावट ​षट्भुजाकार
[[File:षट्भुजाकार|50px|alt=षट्भुजाकार crystal structure for म्याग्नेसियम|षट्भुजाकार crystal structure for म्याग्नेसियम]]
Speed of sound thin rod, at r.t. (annealed)
४९४० m·s−1
थर्मल कन्डक्टिभिटी १५६ W·m−1·K−1
Magnetic ordering paramagnetic
Young's modulus ४५ GPa
Shear modulus १७ GPa
Bulk modulus ४५ GPa
Poisson ratio ०.२९०
Mohs hardness २.५
Brinell hardness २६० MPa
CAS Registry Number ७४३९-९५-४
Most stable isotopes
Main article: Isotopes of म्याग्नेसियम
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
२४Mg ७८.९९% २४Mg is stable with १२ neutrons
२५Mg १०% २५Mg is stable with १३ neutrons
२६Mg ११.०१% २६Mg is stable with १४ neutrons
· सन्दर्भ सामाग्रीहरू

म्याग्नेशियम एक रसायनिक तत्त्व हो, जसको चिह्न Mg हो , यसको परमाणु संख्या १२ हो र सामान्य अक्सीडेशन संख्या +२ हो। यो क्याल्सियमबेरियम जस्तै एक एल्कालाइन अर्थ धातु हो।पृथ्वीमा आठौं धेरै उपलब्ध यस तत्त्व,तौलको अनुपातमा २% छ, अझ पूरै ब्रह्माण्डमा यो नवौँ सबै भन्दा बढी पाइने तत्त्व हो। यसको बाहुल्यको सम्बन्ध यस तथ्यसँग छ, कि सुपरनोभा तारहरूमा तीन हीलियमका नाभिकहरू कार्बनमा शृंखलागत तरिकाले जोडिए पछि म्याग्नेशियमको निर्माण हुन्छ। म्याग्नेशियम आयनको पानीमा उच्च घुलनशीलताले यसलाई समुद्री जलमा तेश्रो धेरै घुलनशील तत्त्वको रूपमा स्थापना गरिदिएको छ। म्याग्नेशियम सबै जीव जन्तुहरूलगायत मनुष्यको लागि पनि उपयोगी तत्त्व हो। यो मानव शरीरमा पाइने पाँच प्रमुख रसायनिक तत्वहरू मध्येको एक हो। मानव शरीरमा यसको ५०% उपस्थिति अस्थिहरू र हड्डिहरूमा हुन्छ जब कि बाँकी ५०% भाग शरीरमा हुने जैविक कियाहरूमा सहभागी रहन्छ।

रसायनिक गुणहरू[सम्पादन गर्ने]

म्याग्नेसियमले पानीसँग रसायनिक प्रतिक्रिया गरि म्याग्नेसियम हाइड्रोअक्साइड र हाइड्रोजन ग्यासको निर्माण हुन्छ :
Mg+२HO → Mg(OH)+H

म्याग्नेसियम कार्वन डाइअक्साइडसँग प्रतिक्रिया गरि म्याग्नेसियम अक्साइड कार्वनको निर्माण गर्दछ :
२Mg (S) + CO → २MgO (S) + C (S)

रसायनिक गुणहरू[सम्पादन गर्ने]

भौतिक गुणहरू[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. Bernath, P. F., Black, J. H., & Brault, J. W. (१९८५), "The spectrum of magnesium hydride", Astrophysical Journal २९८: ३७५, Bibcode१९८५ApJ...२९८..३७५B, doi: १०.१०८६/१६३६२० , <http://bernath.uwaterloo.ca/media/२४.pdf> 

रसायनिक गुणहरू[सम्पादन गर्ने]

भौतिक गुणहरू[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]