अङ्गिरस गोत्र

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

अङ्गिस नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको एक गोत्र हो । हिन्दू मान्यता अनुशार अङ्गिरस नामका ऋषिलाई यो गोत्रका गोत्र प्रवर्तक मानिन्छ ।

अङ्गिरस अन्तर्गत पर्ने थरहरु[सम्पादन गर्ने]

ढाँचा:सेढाई,जोशि,मैनाली,टण्डन ढाँचा:गोत्र:आडि.गरस्

अङ्गिरस :

(नोट: सं लेखिएको स्रोतको लागि) अंगिरसको जन्म अंगिरावाट भएको मत दिए जैमिनीय ब्राह्मणले । (सं पद ३।२६३)

निस्क्रिया अंगमा आगो समान रहने रस नै अंगिर स भैदिनाले।।

प्राण(आत्मा) अंगको रस हो मित्र प्राणि दिव्य भक्तिमा पाउछ। (सं शतपथ ब्राह्मण १४।४।१।२१)

सम्पूर्ण नित्य कर्म पूजा आरोग्यता सेढाई ब्रम्हाणले पाउछ ।।१।।

कुनै बेला अङ्गिरस र आदित्य स्वर्ग जानमा प्रतिस्पधि गरे ।

अङ्गिरस त म स्वर्ग जाने भन्दै अगाडि बढि रहे ।।

त्यस्तै अदित्य उनलाई छोडि पहिल्यै दिनमा स्वर्ग पुगि गए ।

त्यसैले त आदित्यले अंगिरसलाई नमान्ने पृथ्विमा सिह स्वरुप देखि ।।

अंगिरासले पृथ्विलाई फिर्ता गरि कन । यस्तो सेतो घोडा समान सूर्यलाई पाई खुसि भै रहे ।। २।।

आफूलाई चिन्न् सदा लागि रहनु

बहकाउनु दुखदायी अथ्यिक्षणिक चञ्चल नाशवान छैन हक ।

चीज बीज बिषय भोग मोह वासना नियममा राखे होस।।

नभुल्नु व्यर्थ भाई आगो हजुरको रिस माफिक चित्त नवुझे सच्चाई।

सुख छैन अध्यायानले नकाटी ज्ञानमा ओला तेर्साने याद ।।१।।

सके भलो सोच्नु सच्चाउनु अध्यान अनुसन्धान लिनु सुख ।

कहिपनि देखिदैन अकृती सुसज्जाले बुद्धिमानलाई दिने मुर्ख ।।

औला समाजमा तेर्साउदा नवै औला तपाई लाई ताक्छ शर ।।

भाषा विरोध बन्धु माझमा गएर ईष्या र डाह मार्ने गरर ।।२

अन्याया बाच्छु सधै तृष्ण लुकाई परिश्रम मृदु अनुहार।

अभिलाष कर्कशा छ सामिप्यमा बाच्छु पराई ।

चिरपरिचित सहानुभूति खोसिएको स्थल यि भिक्षा ।.

लक्षण उहि जीर्ण छ प्रकृत छैन स्थूल उहि छ।

आसु उहि छ आसु तपतप गरिवीले चुहाएछ ।।१।।

बल्छि आव ृती ऐठनले चोइटिदै जीवन गुज्रिदा।पिडा सहेर मृत्यु मोहक बन्द मस्तिष्क चड्किदा।।आघात हुदै घाईते बच्छ की उपभोग छिनाइदा। निदोषिलाई दोषि वनाई झुटफेर मुद्दा बनाईदा।।२।।

भिड हुन्छ अदालत निष्पक्ष बेञ्चहुदैन र?क्षेत्रिय केन्द्रिय न्यायालय जनस्तरमा दिदैन न्याय र।चरफुर गर्ने पैशा वर्कतका निजी वकिल विकाउ न्यायमा पार्ने।प्रमाण लुकाई निदोषिलाई थेगी सामान दिने फुत्कने ।।३।। आयोजक वेनामी रिट उपभोक्ता हैन तिमि चढाउदै। छिनिने मुद्दा झुठ प्रमाण अनि के के वढाउदै।। तोकी छूचोपना पैशा नदिने जस्तालाई दप्काउने ।धन्य तिम्रो जन्म कर वल छल दोष थुपारी सज्जनलाई फसाउने।।४।। सेढाई र बाबु आमा बाचेको गाउ ठाउ [सम्पादन] सेढाई र बाबु आमा बाचेको गाउ ठाउ डाडाकाडा विकट अघोषित विश्व हिमचुलि । विधि प्रकृतीका गाडि तेज तुक्ष्टा भुलि ।। वितृष्ण विकल इतिहास रहन्छ डुलि ।।१।। चरा च्याखुरा झुण्डिने भिड शिरलज्जाले । सिकि कठिनता टम्म लिपि प्रकास मज्जाले ।।मुलै भावार्थे पदार्थको रक्षक नरनारि सज्जाले । डर धक भाष संस्कृति गरिवि र मौन । हितकर छदमभेषि हृदय विदारक शान्ति सज्जाले ।।२।। प्राण संकट चट्टान प्रतिमूति गोर्खाली । छुट चन्द्र सूर्यलाई बाची रमाई शिर उचाली ।।३।।

विषमता खोला कन्दरा कलुष आसुतोष । गह्रा पैहा्रा महासागरका पहरा द्धहरा छैन छदमभेष ।।खुडकिला नअडिने पशुपंक्षिका लिस्नु समान । हे विश्व साग सिस्नो बुकि अहित नठान ।।४।।

विवशता हाम्रो विविधता जीवन झुलुङ्गा डुङ्गा तर्दछौ । अवनति विग्रह अनिवार्यता हैन युद्ध हामि टार्दछौ ।। सहायता विश्वलाई कन्दमुल खाई भाङ्गो टोपि इ । अनिष्ठा है खुकुरी दौरा सुरुवाल सधै वोकि ।।५।।

संकट शिराधार्य छ गोर्खालीको गरिब छैन छाति । होड हैन विश्व तिमिलाई सहायता चाहिन्छ कि साथि ।।६।।

थर जात

मानवका पूल फड्का तीर हुन संघका । पशुपंक्षि समान नरनारी चढि डुल्ने भीड हुन ।। गाडि नौका गोखर्मलीको खुट्टा नाङ्गै लड्कन्छ । नौतला नौरङ्गि जन विश्व हाम्रो धैर्यतामा भड्कन्छ ।।१।।

र्छलाई याक यति हिम मानव हाम्रै छ। जङ्गली पाखे जे जस्तो हिमशिखर राम्रै छ।। लोभ छ बिश्व तलाई खनिज खाद्द प्रचुर छ । वाहाना फिरन्ते मात्र हैन रंग रुप तेरो चाम्रो छ।।२।।

तिखा आखा हाम्रा म्यूजियम विशालु तिमि जान्दछौ । नाना जुका समान उपिया उडुस भुसुना ठान्दछौ ।। दुर्गम विविधता स्थल जल जलाधीको इतिहास रच्दछ । झुक्दैन गोरा काला झुसिला खैरा डास वीर जान्दछ।।३।। जम्का भेट सर्प च्छिु अजिङ्गर ति भालु । वनजगंल सुरम्भय तितिरपंक्ति कालिज मुनाल राहू ।। पानि पटुकिमा भिजाई अन्न फुल्ने पहाड सुरिला। गोठाले बसुधा वनिता टागि खाने भूइकाफल र कुरिला ।।४।।

खोजी अल्पदो मूलस्थली र मौलिकता । भेषभाषा संस्कृती शैलि वैदिक हिमश्रृखलाता ।। रक्षित धरणी तल थलामा रम्भ्य ज्ञान भण्डार । कैलाशै मानसरोवर साथि उच्च हिमाल ।।१।।

मानवता दशदिसा विश्व थर्काई पृथ्वि यो चर्कियो ।डुलि प्रेम वन उपवन तारा घर्काई फर्कियो ।। दुखै आफनो थियो हाक मृत्युलाई । चन्द्रहात भई जीवन गुजरा पक्रियो ।।२।।

भाषण उद्दारका खुलेआम त्यो के थियो । नारी अपहेलना हकहित धैर्यको वाध नै टुटिगो ।। कार्वाही निलम्वन कुटिल मुख यि शिकारी ।समान भनि भिन्न गुणको गोली त भिखारी ।।१।।

कुटिल चातुर्यले हिंसा विदत्व दिग्गज गर्दछ ।फैलाई चौदिशा गोलि निहित स्वार्थ फासो पर्दछ ।। करोडौ आत्म लाखौ शस्त्र घरद्धारमा । पुजा प्रेम डुली आश्रय विश्वकको मानव मन ।।२।।

खतारा त्यो शिकारी कुटिल मन । शयौ छाति पिटि रुन्छन्,निशाहय ति ति शुद्ध गुम भई कन ।। खाटा बस्छ निको वरु घाउ ।बिशालु हिस्रक गन्धे घातक कुटिल वोलि तनमा ।।३।।

वोलिमा लख छ कटिबद्ध स्थानि घर । मार्देनन् थकाई मनमा अतिप्रलाय वाधाले घर ।। अणु योग तनमा सफल सकल जीवन । केन्द्र सद्व्रत पथको त्याज्य भौतिक जीवन ।।१।।

घृणा आक्रोश निधि निति अस्ती्रत्वहरु ।भड्कदै लक्ष्य निर्जन पश्चताप बरु ।। हस्ताक्षर भेदभाव मौन स्वीकृति रुग्ण चेष्टाहरु ।।पिडा बल्यो मृत्युशैयामा अतुल आत्माहरु ।।२।।

विषता प्राङ्गागढ आगन पनि सानो छ । प्रतिज्ञा सद्भाव गुजरा र्हदय चानोमानो छ ।।३।।

घन जङ्गल उच्च पहाड पर्वत तरेली । सिको विदेसिको लिने स्वदेशि अथक परेली ।।ज्ञान ज्ञुन वुकि विष बैलाश वेद साक्षि छ ।पढाई नैतिकता चन्द्र सूर्य भन्दा माथि छ ।।१।।

सेवा मुटुमा कम्मर कसौ बाध्य ति अपुरा । भिर पहरा कृषि प्रमाद इतिहास पुरा ।। सयौ कटु वोलि शस्त्र शास्त्र धरातल । विरताको सिउदो भ्रान्त हो हेर हाम्रो आचल ।।२।।

संकल्प गरिबि शिक्षा पूर्वज तिर । प्रवेश दिप वेद साक्षि जीन्दगी चिर ।।३।।

सपना गण मिलि पूmर्दो चन्द्र चादनी । लक्ष्य गगन समान राखि विविध कृति ।।नतमस्तक प्राणि उफद्रो मृग नाटक नै अति ।।१।।

बृक्ष शित रातै भरि विनि कल्पना भर्दछ । लोचन शान्त तन मन चक्ष्ु शासन गर्दछ ।।नाना ऐश ऐश्वर्य विकट सपना फेर्दछ । व्यूझयो उठबस उहि पाई फेरि के हेर्दछ ।।२।।

ठूला वन जङ्गल यश वगालै एकताले वाच्दछ। मधुर मिलन जीवनको च्याखुर मयुर नाच्दछ ।। क्रमात मिलि जल जूठो पिई प्रेमले हास्दछ । बारुद पड्काई शिकारी मृत्यु कलेजो लिएर बाच्दछ ।।३।।

रमाउछ क्षणभर मन दिर्घा रररोगि सब वृथा मिलि । संशय उस्को वगाल जमात भयो चिल्लीििविलली ।। लुृछछछ्यो मनोरररम प्राणिकााा वत्स कलिला । रुवाई निशा दिवसससभििर असंंंख्य मोह सलिलााा ।।४।।

बाच्ने रहर जल जमिन र जीवन हात्ति र ढोईहरु । डाको राप डसि चुसाह रत्न योनीहरु ।। नयन विजुली समान साढे घमण्डि उरहरु । गौरी चौरी ,स्थानीय गाई लखेट्ने वत्स बहर हरु ।।१।।

असंख्य लखेटी्र भिर गौडा ओतपोत मृत्यु बन्दछ । इक्ष्या राग उस्को नचउने आशा गर्जन्छ।।थर्कि मन हासो दिप्ति वैरी हुदै लत्तन्छ ।। शान्ति जंगलको कोलाहल हावाले पात पक्र्रन्छ।। ।।२।।

गर्जन घनघोर विवस यो पट्टिधारी । मर्यो हासत्त ढोइ रुने विडम्वना यो विचारी ।। जल पिउने अन्तिम क्षण बैरले अघि सारि ।घिस्रायो टप्प टिपि तान्यो सन्तान बन्यो लाचारी ।।३।।

चर्कान्छ छाति गुजुङ्ग मेघमाला गर्जिदा ।द्दू द्दू गोला वारुद रुन्छ संसयमा मातिदा ।। प्यारो के प्रेम कहा डुल्छ जन धन रनवनै आतिदा ।निधि चुडि क्षत विक्षत आलो रगत सम्झदा ।।४।।

कस्ता तहको हमउ भाउ पत्तो तिम्रो सुध्रिकन । दोषि को टयाम्को दमाह सनाहि तिमि भन ।। वाजा जवानी शेष के मा लछायौ । के का निम्ति इश तिमिल वनउपवन पछारौ ।।५।।

घर आगन तिम्रो हेर्ने मैले पाउछुकी । संशय यि अवोध दिल गहिराई ल्याउछुकी ।। सुखिको प्रेम चुडि लग्यौ उच निच केहि पाउछुकी ।।६।।

रित्तियो आशा दिप्तिी फुरुङ्ग वन भित्रै उड्यो । लत्तियो शान्ति रोगको हाय मलाई मृत्यु मुखमा परयो ।।७।।

कष्ट वीर दिप्ति स्तम्भ समान लाखौ मन ।लिपि अक्षर अध्यारो निर्जन कोमल स्तन ।। चुसि लाम्टा विद्यार्थी शिक्षर्थी कल्पिने लक्ष्मि । साथि ब्रह््राण्डै हो एक्लो भेष भवमा कति ।।२।।

दिई जीवन दृश्य पौरखीमा हिड्ने सधै पथका । पथिक समान जीवन गुजरा चक्का वनुन रथका ।।३।।

आजिवन हिड्ने विर्सि रहेका पथहरु । फिरी डुली सुति उठ्ने हाम्रा यि रुखका वोक्राहरु ।।विहानी वित्यो गहनता भोक अतुल्य लक्ष्य ति ।डुल्छ घर गोठ जागरुक बनाउदै हिड्ने शंखध्वनी यि ।।१।।

आला पाइला अघि सरि पूर्खा पूर्वज डोव ति । घुमाई विरत्व ध्वानी विश्वमा प्यार ताजै यि ।।बिहानी वित्यो गहनता लोक अतुल्य लक्ष्य लिई ।डुल्छ घर गोठ जागरुक बनाउदै हिड्ने शंखध्वानी यि ।।२।।

उपस्थिती अधेरीको दुर्गम बन्यो मन वश पनि । मनै शव्द हिंसाको छटपटिले सन्ध्या ह्रिसक अति ।।गलाको घण्टिका मिलि प्भात उघ्रियो । लक्ष्य सोचि मृत्यु दोसाधमा ध्वानी मन्द बल्झियो ।।३।।

झोला जीवनको झाङ्गखोला बगरमा चुनियो ।चित्रयन्त्र शून्य भयो अहो घुमि चलि आफै यो तुरियो ।।४।।

लुगा लत्ता च्याति हिमाली लाटा रे यी ।हड पनि छिया छिया गल्ने कस्को कहा रहने ।। डुलि हाम्रै रगत पसिना डाडा काडा फिर्दो अति । फुलाई तनको कष्ट स्वच्छ र सफेद कति ।।१।।

किर्ति कटु सिप अनुभव लिपि पढाई सिकाउद ा। रोई मर्छन विज्ञान विकट ज्ञान त्यो झुकाउदा ।।घायल शिर,चुरा पोते गोलि मनको छोडिदा । टुङ्गाई कटुवोलि धर्ति भेषभुसाले चेलि सजिदा ।।२।।

कसि पटुका भोकमा गरिवी ,कन्दमूल भ्रमण । जडीबुटी चपाई गाउघरमा धर्ने शिरमा चन्दन ।। धर्ति र भेषभुसाले सजिने नेपाली गर्छन् कर्मण । वैर सामु झुक्दैन शिर छाति यि पोटिला नारी पुरुष र नव यौवना ।।३।। रुदीनन् आमा यस धरतीमा सुरक्षेत्र का खर्क सजाई अति । काखि च्यापि एकता ,विष बमनलाई फुलाउछ जडिबुटि ।। द्धार उनै इशको बक्ष्यस्थल हरितकण च्यातिएका कति । रगत पसिना किर्ति नाटक बनि बर्षा रुवाउछ अति ।।४।।

\ जानी सकल प्रमाद कृषिमा चन्द्र चादनि अति । मिटाई थकाई प्रगकिो प्रमाद समेटछ यो सेढाई जाती ।।५।।

सेढाई र बाबु आमा बाचेको गाउ ठाउ [सम्पादन]

सेढाई र बाबु आमा बाचेको गाउ ठाउ

डाडाकाडा विकट अघोषित विश्व हिमचुलि । विधि प्रकृतीका गाडि तेज तुक्ष्टा भुलि ।। वितृष्ण विकल इतिहास रहन्छ डुलि ।।१।।

चरा च्याखुरा झुण्डिने भिड शिरलज्जाले । सिकि कठिनता टम्म लिपि प्रकास मज्जाले ।।मुलै भावार्थे पदार्थको रक्षक नरनारि सज्जाले । डर धक भाष संस्कृति गरिवि र मौन । हितकर छदमभेषि हृदय विदारक शान्ति सज्जाले ।।२।।

प्राण संकट चट्टान प्रतिमूति गोर्खाली । छुट चन्द्र सूर्यलाई बाची रमाई शिर उचाली ।।३।।

विषमता खोला कन्दरा कलुष आसुतोष । गह्रा पैहा्रा महासागरका पहरा द्धहरा छैन छदमभेष ।।खुडकिला नअडिने पशुपंक्षिका लिस्नु समान । हे विश्व साग सिस्नो बुकि अहित नठान ।।४।।

विवशता हाम्रो विविधता जीवन झुलुङ्गा डुङ्गा तर्दछौ । अवनति विग्रह अनिवार्यता हैन युद्ध हामि टार्दछौ ।। सहायता विश्वलाई कन्दमुल खाई भाङ्गो टोपि इ । अनिष्ठा है खुकुरी दौरा सुरुवाल सधै वोकि ।।५।।

संकट शिराधार्य छ गोर्खालीको गरिब छैन छाति । होड हैन विश्व तिमिलाई सहायता चाहिन्छ कि साथि ।।६।।

थर जात

मानवका पूल फड्का तीर हुन संघका । पशुपंक्षि समान नरनारी चढि डुल्ने भीड हुन ।। गाडि नौका गोखर्मलीको खुट्टा नाङ्गै लड्कन्छ । नौतला नौरङ्गि जन विश्व हाम्रो धैर्यतामा भड्कन्छ ।।१।।

र्छलाई याक यति हिम मानव हाम्रै छ। जङ्गली पाखे जे जस्तो हिमशिखर राम्रै छ।। लोभ छ बिश्व तलाई खनिज खाद्द प्रचुर छ । वाहाना फिरन्ते मात्र हैन रंग रुप तेरो चाम्रो छ।।२।।

तिखा आखा हाम्रा म्यूजियम विशालु तिमि जान्दछौ । नाना जुका समान उपिया उडुस भुसुना ठान्दछौ ।। दुर्गम विविधता स्थल जल जलाधीको इतिहास रच्दछ । झुक्दैन गोरा काला झुसिला खैरा डास वीर जान्दछ।।३।। जम्का भेट सर्प च्छिु अजिङ्गर ति भालु । वनजगंल सुरम्भय तितिरपंक्ति कालिज मुनाल राहू ।। पानि पटुकिमा भिजाई अन्न फुल्ने पहाड सुरिला। गोठाले बसुधा वनिता टागि खाने भूइकाफल र कुरिला ।।४।।

खोजी अल्पदो मूलस्थली र मौलिकता । भेषभाषा संस्कृती शैलि वैदिक हिमश्रृखलाता ।। रक्षित धरणी तल थलामा रम्भ्य ज्ञान भण्डार । कैलाशै मानसरोवर साथि उच्च हिमाल ।।१।।

मानवता दशदिसा विश्व थर्काई पृथ्वि यो चर्कियो ।डुलि प्रेम वन उपवन तारा घर्काई फर्कियो ।। दुखै आफनो थियो हाक मृत्युलाई । चन्द्रहात भई जीवन गुजरा पक्रियो ।।२।।

भाषण उद्दारका खुलेआम त्यो के थियो । नारी अपहेलना हकहित धैर्यको वाध नै टुटिगो ।। कार्वाही निलम्वन कुटिल मुख यि शिकारी ।समान भनि भिन्न गुणको गोली त भिखारी ।।१।।

कुटिल चातुर्यले हिंसा विदत्व दिग्गज गर्दछ ।फैलाई चौदिशा गोलि निहित स्वार्थ फासो पर्दछ ।। करोडौ आत्म लाखौ शस्त्र घरद्धारमा । पुजा प्रेम डुली आश्रय विश्वकको मानव मन ।।२।।

खतारा त्यो शिकारी कुटिल मन । शयौ छाति पिटि रुन्छन्,निशाहय ति ति शुद्ध गुम भई कन ।। खाटा बस्छ निको वरु घाउ ।बिशालु हिस्रक गन्धे घातक कुटिल वोलि तनमा ।।३।।

वोलिमा लख छ कटिबद्ध स्थानि घर । मार्देनन् थकाई मनमा अतिप्रलाय वाधाले घर ।। अणु योग तनमा सफल सकल जीवन । केन्द्र सद्व्रत पथको त्याज्य भौतिक जीवन ।।१।।

घृणा आक्रोश निधि निति अस्ती्रत्वहरु ।भड्कदै लक्ष्य निर्जन पश्चताप बरु ।। हस्ताक्षर भेदभाव मौन स्वीकृति रुग्ण चेष्टाहरु ।।पिडा बल्यो मृत्युशैयामा अतुल आत्माहरु ।।२।।

विषता प्राङ्गागढ आगन पनि सानो छ । प्रतिज्ञा सद्भाव गुजरा र्हदय चानोमानो छ ।।३।।

घन जङ्गल उच्च पहाड पर्वत तरेली । सिको विदेसिको लिने स्वदेशि अथक परेली ।।ज्ञान ज्ञुन वुकि विष बैलाश वेद साक्षि छ ।पढाई नैतिकता चन्द्र सूर्य भन्दा माथि छ ।।१।।

सेवा मुटुमा कम्मर कसौ बाध्य ति अपुरा । भिर पहरा कृषि प्रमाद इतिहास पुरा ।। सयौ कटु वोलि शस्त्र शास्त्र धरातल । विरताको सिउदो भ्रान्त हो हेर हाम्रो आचल ।।२।।

संकल्प गरिबि शिक्षा पूर्वज तिर । प्रवेश दिप वेद साक्षि जीन्दगी चिर ।।३।।

सपना गण मिलि पूmर्दो चन्द्र चादनी । लक्ष्य गगन समान राखि विविध कृति ।।नतमस्तक प्राणि उफद्रो मृग नाटक नै अति ।।१।।

बृक्ष शित रातै भरि विनि कल्पना भर्दछ । लोचन शान्त तन मन चक्ष्ु शासन गर्दछ ।।नाना ऐश ऐश्वर्य विकट सपना फेर्दछ । व्यूझयो उठबस उहि पाई फेरि के हेर्दछ ।।२।।

ठूला वन जङ्गल यश वगालै एकताले वाच्दछ। मधुर मिलन जीवनको च्याखुर मयुर नाच्दछ ।। क्रमात मिलि जल जूठो पिई प्रेमले हास्दछ । बारुद पड्काई शिकारी मृत्यु कलेजो लिएर बाच्दछ ।।३।।

रमाउछ क्षणभर मन दिर्घा रररोगि सब वृथा मिलि । संशय उस्को वगाल जमात भयो चिल्लीििविलली ।। लुृछछछ्यो मनोरररम प्राणिकााा वत्स कलिला । रुवाई निशा दिवसससभििर असंंंख्य मोह सलिलााा ।।४।।

बाच्ने रहर जल जमिन र जीवन हात्ति र ढोईहरु । डाको राप डसि चुसाह रत्न योनीहरु ।। नयन विजुली समान साढे घमण्डि उरहरु । गौरी चौरी ,स्थानीय गाई लखेट्ने वत्स बहर हरु ।।१।।

असंख्य लखेटी्र भिर गौडा ओतपोत मृत्यु बन्दछ । इक्ष्या राग उस्को नचउने आशा गर्जन्छ।।थर्कि मन हासो दिप्ति वैरी हुदै लत्तन्छ ।। शान्ति जंगलको कोलाहल हावाले पात पक्र्रन्छ।। ।।२।।

गर्जन घनघोर विवस यो पट्टिधारी । मर्यो हासत्त ढोइ रुने विडम्वना यो विचारी ।। जल पिउने अन्तिम क्षण बैरले अघि सारि ।घिस्रायो टप्प टिपि तान्यो सन्तान बन्यो लाचारी ।।३।।

चर्कान्छ छाति गुजुङ्ग मेघमाला गर्जिदा ।द्दू द्दू गोला वारुद रुन्छ संसयमा मातिदा ।। प्यारो के प्रेम कहा डुल्छ जन धन रनवनै आतिदा ।निधि चुडि क्षत विक्षत आलो रगत सम्झदा ।।४।।

कस्ता तहको हमउ भाउ पत्तो तिम्रो सुध्रिकन । दोषि को टयाम्को दमाह सनाहि तिमि भन ।। वाजा जवानी शेष के मा लछायौ । के का निम्ति इश तिमिल वनउपवन पछारौ ।।५।।

घर आगन तिम्रो हेर्ने मैले पाउछुकी । संशय यि अवोध दिल गहिराई ल्याउछुकी ।। सुखिको प्रेम चुडि लग्यौ उच निच केहि पाउछुकी ।।६।।

रित्तियो आशा दिप्तिी फुरुङ्ग वन भित्रै उड्यो । लत्तियो शान्ति रोगको हाय मलाई मृत्यु मुखमा परयो ।।७।।

कष्ट वीर दिप्ति स्तम्भ समान लाखौ मन ।लिपि अक्षर अध्यारो निर्जन कोमल स्तन ।। चुसि लाम्टा विद्यार्थी शिक्षर्थी कल्पिने लक्ष्मि । साथि ब्रह््राण्डै हो एक्लो भेष भवमा कति ।।२।।

दिई जीवन दृश्य पौरखीमा हिड्ने सधै पथका । पथिक समान जीवन गुजरा चक्का वनुन रथका ।।३।।

आजिवन हिड्ने विर्सि रहेका पथहरु । फिरी डुली सुति उठ्ने हाम्रा यि रुखका वोक्राहरु ।।विहानी वित्यो गहनता भोक अतुल्य लक्ष्य ति ।डुल्छ घर गोठ जागरुक बनाउदै हिड्ने शंखध्वनी यि ।।१।।

आला पाइला अघि सरि पूर्खा पूर्वज डोव ति । घुमाई विरत्व ध्वानी विश्वमा प्यार ताजै यि ।।बिहानी वित्यो गहनता लोक अतुल्य लक्ष्य लिई ।डुल्छ घर गोठ जागरुक बनाउदै हिड्ने शंखध्वानी यि ।।२।।

उपस्थिती अधेरीको दुर्गम बन्यो मन वश पनि । मनै शव्द हिंसाको छटपटिले सन्ध्या ह्रिसक अति ।।गलाको घण्टिका मिलि प्भात उघ्रियो । लक्ष्य सोचि मृत्यु दोसाधमा ध्वानी मन्द बल्झियो ।।३।।

झोला जीवनको झाङ्गखोला बगरमा चुनियो ।चित्रयन्त्र शून्य भयो अहो घुमि चलि आफै यो तुरियो ।।४।। लुगा लत्ता च्याति हिमाली लाटा रे यी ।हड पनि छिया छिया गल्ने कस्को कहा रहने ।। डुलि हाम्रै रगत पसिना डाडा काडा फिर्दो अति । फुलाई तनको कष्ट स्वच्छ र सफेद कति ।।१।।

किर्ति कटु सिप अनुभव लिपि पढाई सिकाउद ा। रोई मर्छन विज्ञान विकट ज्ञान त्यो झुकाउदा ।।घायल शिर,चुरा पोते गोलि मनको छोडिदा । टुङ्गाई कटुवोलि धर्ति भेषभुसाले चेलि सजिदा ।।२।।

कसि पटुका भोकमा गरिवी ,कन्दमूल भ्रमण । जडीबुटी चपाई गाउघरमा धर्ने शिरमा चन्दन ।। धर्ति र भेषभुसाले सजिने नेपाली गर्छन् कर्मण । वैर सामु झुक्दैन शिर छाति यि पोटिला नारी पुरुष र नव यौवना ।।३।।

रुदीनन् आमा यस धरतीमा सुरक्षेत्र का खर्क सजाई अति । काखि च्यापि एकता ,विष बमनलाई फुलाउछ जडिबुटि ।। द्धार उनै इशको बक्ष्यस्थल हरितकण च्यातिएका कति । रगत पसिना किर्ति नाटक बनि बर्षा रुवाउछ अति ।।४।।

जानी सकल प्रमाद कृषिमा चन्द्र चादनि अति । मिटाई थकाई प्रगकिो प्रमाद समेटछ यो सेढाई जाती ।।५।।

सेढाईको सम्बन्धि खोज:

लहडीयो मन उसै हेटौडा घुम्ने सेढाई खोजीविनमा लहसियो ।नगर पालिका हुप्र चौर पिप्ले हटिया हुदै साझमा हेटौडा न.पा २ शान्तिटोल भेटियो ।सोधखोज गरि धादिङ्ग छेवाङ्गबाट काठमाण्डौ माता तिर्थ भकुण्डेचौर सेढाई त्यहि भेटियो । लामा जुगा हसिलो गोरो सक्कल सफरी सुट चश्माधारी वंशज पद्दम बहादुर चिनियो ।।१।।

अधि जय बहादुर सेढाई छेवाङ्ग धादिङ्ग आई बसेका ।चित्रमाया रिजाल माता तिर्थ संग बिहे घरजम गरि छोरा कुल ब जन्मेका ।। उसै बखत पाल्पाका भित्रिनीका छोरा रुद्र शमसेरका आठ पहरिया जय बहा भएका ।कुनै सम्पति उनले नपाई निस्काशित हुदा अंग रक्षकले पनि विर्ता दान दातव्य नपाएका ।।२।।

चन्द्रगिरी पर्वत फेदि मातातिर्थको भकुण्डे चौरमा जय वहादुर थिए कमाई खाई बसेका । खेत थिएन कोदो फल्ने पाखोमा किसान उनि पेटभरि पानिका लागि द्दुडा धसेका ।।उनका सन्तानका केहि दाज्यू भाई अझै पनि छन् धादिङ्ग छेवाङ्गमा सुख दुख सहेका । केहि पाखो बारिको कमाई धादिङ्गवाट मकै कोदो कमाई पाउने थिए कुरा जय ब ले कहेका ।।३।।

तेस्रो पुस्तामा कुल क का २ छोरा जेठा रुप बहादुरको ठूलि मैया थापा संग बिहे भएको । उस्तै माता तिर्थका बहिनी सावित्रि थापा लाई कान्छो भाई खडक ब लाई कन्यदान गरेका ।। एकै घरका २ भाईलाई २ बहिनि थापाका छोरी दिई जायदात पेवा रक्षा पनि गरेका । रुप ब का २ छोर जेठा हरि ब श्रीमति ले १ छोरी विन्दा जन्माई जीवन विताई रहेका ।। ४।।

साथै कान्छा पद्दम बहा श्रीमति शान्ता पाण्डे सहित हे न पा २ शान्ति टोल जादा मेरो भेट भएका। । छोरा बिष्णु बुहारी ज्ञानु पाण्डे मिजासिला रहेछन् नाती श्रीकृष्ण र नातिनि सिमरन मिलि बस्दा भएका ।। यि सबै परिवार पद्दम बहा को यातायात निगमको जागिरे जीवन र कमाईले ०३१ साल देखि बहादु सेढाई लेखे । काका बाबु रिसाए नागरिकता खिचि घद्द बर्ष जगिर खाएर जीवन त्यसै चलेको देखे ।।५।।

तेस्रो पुस्ताका खड्क ब माता तिर्थ थिए ४ भाई छोरा हरिशरण उमेश उमक दिनेश नामका । नाति पनाती पनि मातातिर्थका भकुण्डेचौरमा अझै बसि काठमाण्डौ नै दैनिक काममा ।। सानैमा विछडिएक यस्तै मेरा बन्धु दुरदराजमा वंश कुल परम्परा जात गरिवी संगै पिल्सि बाचेका । को हेर्छ मिलौ एकतामा संरक्षण आफै ज्ञान चेतना र प्रविधिमा बाचौ सेढाई बन्धु समाजले समेटिएका ।।६।।

mero :

एबावन्न वसन्त चढदा पनि जीवन अधिर बनियो।श्रीमति छोरा दुई र आफू न्यून वेतनमा बाचियो।।चिकित्सक वने १ भने अर्को वैकिङ्ग क्षेत्रमा अल्झिए।हाय प्रभो स्अव त तिम्रो नाउमा दिप १ अप्रिए।।१।।

गाउ र दुरदराजमा जन्मेपनि सर्घषमा ज्ञान पाए।निजी परिवार खातिर शिक्षा चेतनामा रोजगारी फेरी आए।।घर छैन ता पनि मिलनको प्रणयमा वाचु।श्रद्धा सुमन बटुली नाभकीय शक्तिमा नाचू।।२।।

घरखेत पाखो सुन्दरवजार १२ को वाझो रुखो।क्वै हेर्देनन् बन्धु आपदमा कहा फुल्छ रुधिलोरु।।जो जन दिने खाने भो सन्तानमा उहि सुध्रियो।हेर सखे पुस्ता चल्दा गरिवी सुकुम्वासी व्यभिचारी त्याहा बल्झियो।।।।।।३।। तैपनि खुसका आचलमा गैराको घरवारीमा मलम लाउला।दाज्यू दिदि चिरायू रहि भाई भतिज रमाउला।।भतिजी बुहारी भाउज्यू मामा काका बन्धुमा ।हर्षविभोर वनावोस यत्नले दिई शिाक्षा ज्ञान चेतना।।५।।

मैले साधखोज गर्दा गाउठाउ फरक पर्न सक्छ।यहाहरुलाई जानकारी भए सच्चाउनु पर्छ ।यो सबै बन्धुको कर्म र धर्म हैनररु सेढाई,सेढाञ्ी,सेढायी,सेडाई,सिलाई सबै लेखेको एकता र एकै हैन र।।६।।।

मिलौ अरु जन मिले हाम्रो पछि लाग्ने राजनिति घमण्डी संस्कृती त्यागि।केहि छैन जीवन सेढाई विचमा सादा जीवन हुदैन बाकि ।।घमण्डी मन त्रान कर्म त्याग्नु हामिले पर्छ।जो बन्धु अघि सरि दुरदराजको विकास प्रविधि भर्दछ।।७।।

दिई सचेतन मनको शितल सिलाई माझ । नमिलेको मिलाउनु प्रकासन गरिदिनु साझा।।गण्तन्त्र संघियता छेडि जाती उत्थानमा पनि लागू । सब बन्धु माझमा नबुझि विषाद तृष्णा एकाता साचौ ।।८।।

सेढाई,

जोशी, शौनक अङ्गिस ९सप्तऋषि मध्येका ब्रम्हाको मुखारविन् बाट उत्पति भएका ऋषि०नेपाल, भारत तथा अन्य देश ,स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी ओउम्कार परिवारहरूको एक गोत्र हो । हिन्दू मान्यता अनुशार अङ्गिरस नामका ऋषिलाई यो गोत्रका गोत्र प्रवर्तक मानिन्छ । यिनिहरुको कुलायन पूजा विजय दशमिमा टिका जमरा चढाई गरिदै आएकोमा सबै भाई एकताले हरेक नव बर्ष बैषाखी बुद्धपूर्णिमाको अधिल्लो दिन ,बलि दिई वा नरिवल फूल प्रसाद नैबेद्यले धेरै दाज्यूभाई चेलिवेटि जुटाई गर्न राम्रो हुन्छकी ।

यो दशैको शुभकामना बन्धु एकता अमर राखि एकैखाले संस्कार कला धर्ममा जाउ ।

सधा पथ मृत्युको हो बुझ जन नेता कर्म ढाट छल ।हिड्छ विनास कलि ढलपल शुद्ध नेपाली वाचल ।।

अविश्वासमा देव अन्धा छन् स्वदेशि कि चुलबुल । हिमाल तिम्रै हो पहाड पर्वत संसार यी तुल फूल ।।१।।

बोझ छैन अनन उव्जाई पुस्ता पुर्खयौली बाच्नलाई। शक्ति त्यहि हो नपुग हेरविचार गरिबि भाई बन्धु हाई ।।

हेरिकन भित्रि हृदय शिक्षा देउभिक्षा देव हुन गाई । गोडमेल राष्ट्यिता नेता इश्वर हो बोझ हटाई अन्यायि ।।२।।

बोझग ह्रो हुन्छ त्यहि चयन हो जनसेवा कदरको । पुगिसक्यौ विचमा ज्याथि छर ज्याला हो पाप ,मृत्युको ।।

चमकले असभ्यलाई कला संस्कृति हो मार्ग दर्शक, जाति धर्म सुधार समाज नेता इन्साफ बन्छ रक्षक ।।३।।

हेपि पहाड पर्वत रुन्छ खोल्सा र बगरका तीर । भेष भाषा शहरको कातर मन यी वचन भने चतुर ।।

उर्ला नयन उनी जव तिम्रो शिप ढाल्छ आखिर । पर्खाइृ स्वागतका मानव शिक्षा गलन्े भू उर ।।४।।

गोठाले गरिबि छैन सोझा बनिता वाचाल । पर्ख शौखमा शेखि के छ,कुन हो हलचल ।।

गाउघर पर्कि तिमिलाई निम्ताउछ छलफल । सेवा मुखमा हैन निरुपेक्ष छेउ पुराने खातिर ।।५।।

Note:

This is introductory part of sedhain,sedai,sedhai,srdhayn,जोशी, शौनक अङ्गिस Gotra,सेढाई cast in my visiting Nepal,kumaou area india,,,

so no body collect those poem any form,without prior authorization,srr also https://www.facebook.com/sedhayn/messages/,https://www.facebook.com/%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%87-%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A2%E0%A4%BE%E0%A4%88-931600483673463/?ref=admin_hovercard,https://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5360773598766037523#allpostsThank you

Hari Prasad Sedhayn.Nepal [[श्रेणी:संस्कृति-स्धर्मकला वंश परम्परा र संस्कृति कान्यकजि ब्राम्हण नेपाली र कुमाई परम्पराको संस्कार र कर्मकाण्डे]]