न्यौपाने

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search
न्यौपाने
भाषानेपाली
अन्य नाम
भिन्नताब्राह्मण
अर्थनेउपाने क्षेत्री
यो पनि हेर्नुहोस्सापकोटा, आचार्य, घिमिरे, सुवेदी, दीक्षित

न्यौपाने, नेउपाने वा हिन्दीमा न्यूपाने प्रमुख रूपमा नेपालमा र उल्लेखनीय रूपमा भारतभुटानमा बसोबास गर्ने एक थर हो। यिनीहरू मुख्यतया नेपालको सबैजसो भूभागहरू र भारतको सिक्किम, दार्जिलिङ, वाराणसी, उत्तर प्रदेश, उत्तराखण्ड, आसाममेघालयमा बसोबास गर्ने ब्राह्मण (बाहुन) जातिको प्रतिनिधित्व गर्ने गर्छन्। यिनीहरू कौडिल्य/कौडिन्य गोत्र भएका कान्यकुब्ज ब्राह्मण परिवार अन्तर्गत पर्दछन्।[१]

उत्पत्ति[सम्पादन गर्ने]

विशेषत न्यौपानेहरूको उत्पत्ती जुम्लाबाट भएको मान्यता छ। जुम्लाका राजा रणकेशरले गरेको राजसुय माहायज्ञमा दाजु सच्चिदानन्दले मन्त्रशक्तिबाट अग्नि उत्पन्न गरेका थिए भने भाइ सदानन्दले जमीनबाट नयाँ पवित्र जल निकालेर यज्ञमा अभिषेक गरेका थिए। तत् पश्चात् उनलाई नवपानीय भनिएको थियो।[२] यही शब्द कालान्तरमा अपभ्रंश हुँदै 'न्यौपाने' भएको भन्ने किम्वदन्ति छ। यसै आधारमा न्यौपानेहरूका आदि पुरूष सदानन्द मानिन्छन्। उनका चार भाइ छोरा चन्द्र शर्मा,शिव शर्मा, हरि शर्मा, लक्ष्मिपति शर्मा हुन। चन्द्र शर्माका सन्तानहरू नै न्यौपानेहरू हुन्।[३] शिव शर्माका सन्तानहरू सत्याल र हरि शर्माका सन्तानहरू पन्यारुहरू हुन। लक्ष्मिपतिले वैराग्य धारण गरेकाले उनी अबिवाहित नै थिए। हाल नेपालमा न्यौपानेहरू देशभरि नै छरिएर रहेका छन्। न्यौपानेको गोत्र 'कौडिन्य' हो।[४]

उल्लेखनीय नेउपाने/न्यौपाने थर भएका व्यक्तिहरू[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "कुन थरको के गोत्र हुन्छ ? आफ्नो थर अनुसार आफैले थाहाँ पाउनुहोस"रिपोटर्स नेपाल 
  2. "यसरी बनेको रैछ तपाईको थर (सूचीसहित)"हाम्रा कुरा (नेपाली) भाषा)। सङ्ग्रह मिति ९ जनवरी २०२१ 
  3. "न्यौपाने समाज"फेसबुक (नेपाली) भाषा)। सङ्ग्रह मिति ९ जनवरी २०२१ 
  4. "आफ्नो थर के हो र कसरी उत्पति भयो भन्ने बारे जानकारी"लोकसेवा सहयोगी (नेपाली) भाषा)। सङ्ग्रह मिति ९ जनवरी २०२१