राहुल गान्धी

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
राहुल गान्धी


सदस्य लोकसभा from Amethi
बहालवाला
पद बहाली 
२००४

बहालवाला
पद बहाली 
२००७

Chairperson of IYC and NSUI
बहालवाला
पद बहाली 
२००७

जन्म : 19 जुन 1970 (1970-06-त्रुटि: "
Unexpected use of template {{3}} - see Template:3 for details.}" मान्य अंक होइन।
)
(उमेर 43)
नयाँ दिल्ली, भारत
राष्ट्रियता : भारत
राजनीतिक दल : भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस
निवास : नयाँ दिल्ली, भारत
अध्ययन संस्था : Rollins College
Trinity College, Cambridge
As of ५ जुन, २०११

राहुल गान्धी (जन्म: १९ जून, १९९७०) एक भारतीय नेता र भारतको संसदको सदस्य हुन, र भारतीय संसदको तल्लो सदन लोकसभामा उत्तर प्रदेशमा स्थित अमेठी निर्वाचन क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्दछन।[१] राहुल गान्धी भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस सँग संबद्ध छन्।[२] राहुल त्यस नेहरू-गान्धी परिवार सँग छन, जुन भारतको सबैभन्दा प्रमुख राजनैतिक परिवारहो। राहुललाई २००९को साधारण निर्वाचनमा कांग्रेसलाई प्राप्त भएको ठूलो जीतको श्रेय दिईएको छ। उनको राजनैतिक रणनीतिमा जमीनी स्तरलाई सक्रियतालाई बल दिनु, ग्रामीण भारतको साथ गहिरो सम्बन्ध स्थापित गर्नु र कांग्रेस पार्टीमा आंतरिक लोकतन्त्रलाई मजबूत गर्ने कोशिश गर्नु, प्रमुख छ।[३] अनुभवहीनता भएका राहुलले मनमोहन सिंहको सरकारमा मन्त्रीपद लिन इंकार गरेका छन्। आजकल राहुल आफ्नो सारा ध्यान राजनैतिक अनुभव प्राप्त गर्ने र पार्टीलाई जरा देखि मजबूत बनाउनमा केंद्रित गरिरहेका छन्।

प्रारम्भिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

राहुल गान्धीको जन्म १९ जून १९७०मा नयाँ दिल्लीमा भारतको पूर्व प्रधानमन्त्री राजीव गान्धी र वर्तमान काँग्रेस अध्यक्षा श्रीमती सोनिया गान्धीकोमा भएको थियो। उनी आफ्नो माता पिताको दुई सन्तानहरूमा ठूलो हुन र प्रियंका गान्धी वथुप्रोकोको दाजु हुन। राहुलको हजुरआमा भारतको पूर्व प्रधानमन्त्री ईन्दिरा गान्धी थिईन।

राहुलको प्रारम्भिक शिक्षा दिल्लीको मडर्न स्कूलमा भएको थियो, यस पछि उनी प्रसिद्ध दून स्कूलमा पढन गए जहाँ उनको पिताले पनि विद्यार्जन गरेका थिए। सन १९८१-८३ सम्म सुरक्षा कारणले गर्दा राहुलको आफ्नो पढाई घरबाट नै गर्नु पर्‍यो। राहुलले हार्वर्ड विश्वविद्यालयको रोलिंस कलेज फ्लोरिडा बाट सन १९९४मा कला स्नातकको उपाधि प्राप्त गरे।[४] यस पछि सन १९९५मा क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयको ट्रिनिटी कलेज बाट एम.फिल.को उपाधि प्राप्त गरे।

व्यवसायिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

शुरूवात[सम्पादन गर्ने]

स्नातकको पढाई पछि राहुलले व्यवस्थापन गुरू माइकल पोर्टरको व्यवस्थापन परामर्श कम्पनी मनीटर ग्रूपको साथ ३ बर्षसम्म काम गरे। यस समयमा उनको कम्पनी र सहकर्मी यस कुराबाट पुरा रूपमै अनभिज्ञ थिए कि उनी कसको साथ काम गरिरहेका छन किन भनें राहुल यहाँ एक छद्म नाम रल विंसीको नामबाट कार्य गर्दथे। राहुलको आलोचक उनको यस कदमलाई भारतीय भएकाले उब्जीएको उनको हीनभावना मान्दछन जबकि, काँग्रेसी उनको यस कदमको उनको सुरक्षासँग जोडएर हेर्दछन। सन २००२को अंतमा उनी मुम्बईमा अभियांत्रिकीप्रविधि सँग सम्बन्धित एक आउटसोर्सिंग कम्पनी चलाउनको लागि भारत आए।

राजनैतिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

२००३ मा, राहुल गान्धीको राष्ट्रिय राजनीतिमा आसन्न प्रवेशको बारेमा ठूलो मात्रामा संचार माध्यमको अटकलबाजी थियो, जसको उनले पुष्टि गरेनन। [20]उनी सार्वजनिक समारोहों र कांग्रेसको बैठकहरूमा आफ्नो आमाको साथ देखिए।[५] टाइम्स अफ इन्डिया[५]एक दिवसीय अन्तराष्ट्रिय क्रिकेट श्रृंखला हेर्नको लागि एक सद्भावना यात्रामा आफ्नो बहिनी प्रियंका गान्धीको साथ पाकिस्तानपनि गए।[६]

जनवरी २००४मा राजनीति उनको र उनको बहिनीको संभावित प्रवेशको बारेमा अडकलहरू बढयो जब उनले आफ्नो पिताको पूर्व निर्वाचन क्षेत्र अमेठीको भ्रमण, जुन त्यस समय उनको आमाको नेतृत्वमा थियो।उनले एक निश्चित प्रतिक्रिया दिन ईन्कार गरेका थिए, यो भनेरको "म राजनैतिको विरुद्ध छैन. मैले यो तय गरेको छैनको म राजनीतिमा कहिले प्रवेश गर्ने छु र वास्तवमा, गर्ने पनि छु कि छैन."[७]

मार्च २००४ मा,मा २००४को निर्वाचन लडन घोषणाको साथ उनले राजनीतिमा आफ्नो प्रवेशको घोषणा गरे, जसमा उनी आफ्नो पिताको पूर्व निर्वाचन क्षेत्र उत्तर प्रदेशको अमेठी देखि लोकसभाको लागि खडा हुए, जुन भारतको संसदको तल्लो सदन हो।[८] यसभन्दा पहिले, उनको काका संजय ले, एक विमान दुर्घटना भन्दा पहिले, यो स्थानको नेतृत्व गरे। यो स्थान उनको आमाको नेतृत्वमा थियो, जबसम्म उनी छिमेकी स्थान राए बरेलीमा स्थानान्तरित भएको थिएन। त्यस समय राज्यको ८० /१० लोकसभा स्थान जितेर, उत्तर प्रदेशमा कांग्रेसको खराब अबस्था थियो।[७] त्यस समय, यस कदमले राजनैतिक पर्यवेक्षकमा आश्चर्य उत्पन्न गर्‍यो, जसले उनको बहिनी प्रियंकामा धेरै आकर्षक भएको र सफल हुने संभावना देखे. पार्टिका अधिकारीहरूसँग संचार माध्यमको लागि CV तैयार थिएन, उनको कदम यति आश्चर्य जनक थियो। यसले अटकलहरू उत्पन्न गरे कि भारतको सबभन्दा मशहूर राजनैतिक परिवारको एक युवा सदस्यको उपस्थिति भारतको युवा जनसंख्याको बीचमा कांग्रेस पार्टिका राजनैतिक भाग्यलाई पुनर्जीवित गर्नेछ[९] विदेशी संचार माध्यमको साथ आफ्नो पहलो अन्तरवार्तामा, उनले देशलाई जोडन वाला शक्तिको रूपमा स्वयंलाई पेश गरे र भारतको "विभाजनकारी" राजनैतिको निंदा गरे, यो भनेर कि उनी जातिधार्मिक तनावलाई कम गर्ने कोशिश गर्ने छन.[८] उनको उम्मीदवारीलाई स्थानीयहरूले उत्साहको साथ स्वागत गरे, जसको यस क्षेत्रमा यस परिवारको उपस्थितिको साथ एक लामो सम्बन्ध थियो।[७] , भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको नेता]] उनी एक विशाल बहुमतबाट जीते, १,००,०००को मत अन्तरको साथ परिवारको गढ कायम राखे, जब कांग्रेसले सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टी लाई अप्रत्याशित रूपबाट हराए.[१०] उनको अभियान उनको बहिनी, प्रियंका गान्धी वाद्रा द्वारा सञ्चालित गरिएको थियो।[तथ्य वांछित] २००६ सम्म उनले कुनै अरु पद ग्रहण गरेनन र मुख्य निर्वाचन क्षेत्रको मुद्दाहरू र उत्तर प्रदेशको राजनीतिमा ध्यान केंद्रित गरे, र भारतीय र अन्तर्राष्ट्रिय प्रेसमा व्यापक रूपबाट अडकल थियोको सोनिया गान्धी भविष्यमा उनलाई एक राष्ट्रिय स्तरको कांग्रेस नेता बनाउनको लागि तैयार गरिरहेकी छन.[११]

जनवरी २००६ मा, हैदराबादमा भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको एक सम्मेलनमा, पार्टिका हजारौ सदस्यहरूले गान्धीलाई पार्टीमा एक अर्को महत्वपूर्ण नेतृत्वको भूमिकाको लागि प्रोत्साहित गरे र प्रतिनिधिहरू लाईसंबोधनको मांग गरे. उनले भने, म यसको सराहना गर्दछु र म तपाईहरूको भावना र समर्थनको लागि आभारी छु. म तपाईहरूलाई विश्वास दिलाउछुको म तपाईहरूलाई निराश गर्ने छूईन", तर धैर्य राख्न भने र तुरुन्त एक उच्च स्तर भूमिका निभाउनबाट ईन्कार गरे.[१२]

गान्धी र उनको बहिनीले २००६मा राय बरेलीमा पुनः सत्तारूढ हुनको लागि उनको आमाको अभियानलाई प्रबंधित गर्‍यो, जुन आसानीसँग ४००००० मत भन्दा धेरै अन्तरको साथ जितेको थिईन.[१३]

२००७मा उत्तर प्रदेश विधानसभा निर्वाचनको लागि एक उच्च स्तरको कांग्रेस अभियानमा उनी एक प्रमुख व्यक्ति थिए; कांग्रेसले, हलाँकि, ८.५३% मतदानको साथ केवल २२ स्थान जित्यो. यस निर्वाचनमा बहुजन समाज पार्टी को, जुन पिछडिएको जातिका भारतीयहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछ, आफ्नै अधिकारमा उत्तर प्रदेशमा १६ वर्ष शासन गर्दै पहलो पार्टी बन्यो.[१४]

राहुल गान्धीको २४ सेप्टेम्बर्सि २००७मा पार्टी सचिवालयको एक फेरबदलमा अखिल भारतीय कांग्रेस समितिको महासचिव नियुक्त गरिएको थियो।[१५] त्यसै फेरबदलमा, उनलाई युवा कांग्रेसभारतीय राष्ट्रिय छात्र संघको निरिक्षण दिइएको थियो।[१६]

एक युवा नेताको रूपमा आफुलाई साबित गर्ने उनको प्रयासमा नोभेम्बर २००८मा उनले नया दिल्लीमा आफ्नो १२, तुघ्लक लेन निवासमा कम से कम ४० मानिसलाई सूक्षमतासँग चुन्नको लागि अन्तरवार्ता आयोजित गरियो, जुन भारतीय युवा कांग्रेस (IYC)को सोच-टैंक बन्नेछन, जबदेखि उनी सेप्टेम्बर २००७मा महासचिव नियुक्त भएका छन त्यसबेला देखि यस संगठनलाई परिणत गर्न इच्छुक छन.[१७]

२००९को निर्वाचन[सम्पादन गर्ने]

२००९को लोकसभा निर्वाचनमा, उनले उनको निकटतम प्रतिद्वन्दीलाई ३,३३,००० मतको अन्तरबाट पराजित गरेर आफ्नो अमेठी निर्वाचक क्षेत्र कायम राखे. यस निर्वाचनमा कांग्रेसले कुल ८० लोकसभा स्थान मध्ये २१ जितेर उत्तर प्रदेशमा आफुलाई पुनर्जीवित गर्‍यो र यस परिवर्तनको श्रेय राहुल गान्धीलाई दिईएको छ।[१८] छ सप्ताहमा देश भरमा उनले 125 रैलिमा भाषण दिएका थिए.

पार्टी वृत्तमा उनी RGको रूपमा जानिन्छ।[१९]

निजी जिन्दगी[सम्पादन गर्ने]

२००४ मा, स्पेनको एक वास्तँकोर वरौनिकाको साथ उनको सम्बन्ध भएको सूचना प्राप्त भएको थियो। दुबै जना विश्वविद्यालयमा भेटिएका थिए। [२०]

आलोचना[सम्पादन गर्ने]

जब २००६को आखिरमा न्यूजवीकले आरोप लगाएको उनले हार्वर्डकैंब्रिजमा आफ्नो डिग्री गरेको थिएनन वा मनिटर ग्रूपमा काम गरेका थिएनन, तब राहुल गान्धीको कानूनी मामलाको टीमले जवाबमा एक कानूनी नोटिस पठायो, जसको पछि उनी चाडै बदलिए या पहिलेको बयानलाई योग्य गरे.[२१]

राहुल गान्धीले १९७१मा पाकिस्तानको टूटने लाई, आफ्नो परिवारको "सफलताहरू"मा गने.यस बयानले भारतमा थुपै राजनैतिक दलहरू साथै विदेश कार्यालयको प्रवक्ता सहित पाकिस्तानको उल्लेखनीय मानिसहरूबाट आलोचनालाई आमन्त्रित गर्‍यो[२२].प्रसिद्ध इतिहासकार इरफान हबीबलहरू भनेको यो टिप्पणी "..बंगलादेश आंदोलनको अपमान थियो।[२३]

२००७मा उत्तर प्रदेशको निर्वाचन अभियानको समयमा उनले भनेको "यदि कोही गान्धी-नेहरू परिवारबाट राजनीतिमा सक्रिय हुदथ्यो भने, बाबरी मस्जिद ढन्दैनथ्यो". यसलाई पी.वी.नरसिंह राव प्रती हमलाको रूपमा व्याख्याको गरिएको थियो, जुन १९९२मा मस्जिद विध्वंसको समयमा प्रधानमन्त्री थिए.गान्धीको बयानले BJP, समाजवादी पार्टी र वामको केही सदस्यहरू बिच विवाद शुरू गर्‍यो, दुबै "हिन्दू विरोधी" र "मुस्लिम विरोधी"को रूपमा उनलाई उपाधि दिएर[२४]. स्वतन्त्रता सेनानीहरू र नेहरू-गान्धी परिवारमा उको टिप्पणिलाई BJPको नेता वेंकैया नायडू द्वारा आलोचना गरेका छन, जसले सोधेको "के गान्धी परिवार संकटकाल लगाएको जिम्मेदारी लिन्छ?"[२५]

२००८मा आखिरमा, राहुल गान्धीको लागि एक स्पष्ट रोकबाट उनको शक्तिको ठेगाना लागो। गान्धीलाई चन्द्रशेखर आजाद कृषि एवं प्रविधि विश्वविद्यालयमा विद्यार्थीहरूलाई सम्बोधन गर्नको लागि सभागृहको उपयोग गर्नबाट रोकियो, मुख्यमन्त्री सुश्री मायावतीको राजनैतिक चालबाजिको परिणामस्वरूप[२६].पछी, विश्वविद्यालयको कुलपति वी.के.सूरीलाई राज्यपाल श्री टी.वी.राजेश्वर (जो कुलाधिपति पनि थे) द्वारा हटाउएयो, जुन गान्धी परिवारको समर्थक र श्री सूरीको नियोक्ता थिए। ५४ यस घटनाको शिक्षालाई राजनैतिको साक्षीको रूपमा उद्धृत गरियो र अजित निनान द्वारा टाइम्स अफ इंडियामा एक हास्यचित्रमा लेखीयो: "वंश सम्बन्धित प्रश्नको उत्तर राहुल जीको पैदल सैनिकहरूद्वारा दिईरहेको छ।"[२७]

सेंट स्टीफेंस कलेजमा उनको दाखिला विवादास्पद थियो किन भनें एक प्रतिस्पर्धात्मक पिस्तौल निशानेबाजको रूपमा उनको क्षमताको आधारमा भर्ती गरिएको थियो, जुन विवादित थियो।[२८] उनले शिक्षा एक वर्ष पछि १९९०मा त्यस कलेजलाई छोडि दिएका थिए.[२९]

उनको बयान कि आफ्नो कलेज सेंट स्टीफंसमा उनको एक वर्षको निवासको समयमा, कक्षामा प्रश्न सोध्ने विद्यार्थीलाई "सानो सम्झिन्थ्यो", यसले कलेजको तर्फबाट एक कठोर प्रतिक्रियाको जन्म दियो। उनले भनेको जब उनी सेंट स्टीफेंस कलेजमा पढाई गरिरहेका थिए, तब प्रश्न सोध्नु हाम्रो कक्षामा राम्रो मानिदैन् (हुनुको कथित)थियो र धेरै प्रश्न सोध्नु नीच मानिन्थ्यो। महाविद्यालयको शिक्षकहरूले भने कि गान्धीको बयान ज्यादाभन्दा ज्यादा "उनको व्यक्तिगत अनुभव" हुन सक्दछ र सेंट स्टीफेंसमा शैक्षिक वातावरणको सामान्यीकरणको कारण हुन सक्दैन.[३०]

जनवरी २००९मा ब्रिटेनको विदेश सचिव डेविड मिलीबैंडको साथ, उत्तर प्रदेशमा उनको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा, अमेठीको निकट एक गाउँमा, उनको "गरीबी पर्यटन यात्रा"को लागि गंभीर आलोचना गरिएको थियो।यसको अतिरिक्त, यसलाई "सबभन्दा ठूलो कूटनैतिक भूल"को रूपमा मानियो, मिलीबैंडद्वारा आतंकवाद र पाकिस्तानमा दिएको सल्लाह र श्री मुखर्जी तथा प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहको साथ निजी भेटघाटमा उनी द्वारा गरिएको आचरणको कारण.[३१]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Vidya Subrahmaniam (18 April 2004), "Gandhi detergent washes away caste" 
  2. Sudip Mazumdar (25 December 2006), "Charisma Is Not Enough" 
  3. http://www.newsweek.com/id/200051
  4. हिन्दुस्तान टाइम्स , 16 जनवरी 2007
  5. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named TOI_18Jan2003
  6. BBC समाचार | दक्षिण एशिया | मुशर्रफको आमाको भारतीय प्रधानमन्त्रीसंग भेटघाट
  7. ७.० ७.१ ७.२ BBC समाचार | दक्षिण एशिया | भारतीय मुख्य क्षेत्रमा गान्धीको ज्वरो
  8. ८.० ८.१ BBC समाचार | दक्षिण एशिया | राहुलको 'विभाजनकारी' राजनीतिमा हमला
  9. BBC समाचार | दक्षिण एशिया | राहुल गान्धीको पहेली
  10. BBC समाचार | दक्षिण एशिया | भारत निर्वाचन: शुभ दिन - बुरा दिन
  11. "द ट्रिब्यून", चंडीगढ, 21 अगस्ट 2004; "टेलीग्राफ भारत", 20 मे 2006, BBC समाचार, 26 मे 2004.
  12. BBC समाचार | दक्षिण एशिया | राहुल गान्धीको पार्टी भूमिकाको इंकार
  13. BBC समाचार | दक्षिण एशिया | भारतको साम्यवादी भविष्यमा उत्साहित
  14. BBC समाचार | दक्षिण एशिया | उत्तर प्रदेश निम्न जाति भूस्खलन
  15. "Rahul Gandhi gets Congress post", BBC News, 2007-19-24. अन्तिम पहुँच मिति:2007-09-24.
  16. "Rahul Gandhi gets Youth Congress Charge", The Hindu, 2007-19-25. अन्तिम पहुँच मिति:2007-09-25.
  17. "Rahul Gandhi's talent hunt", The Economic Times, 2008-11-07. अन्तिम पहुँच मिति:2008-11-07.
  18. "Sonia secures biggest margin, Rahul follows", The Times of India, Bennett Coleman & Co. Ltd., 2009-05-18. अन्तिम पहुँच मिति:2009-05-18.
  19. [१]
  20. इंडियन एक्सप्रेस
  21. http://www.indianexpress.com/news/newsweek-apologises-to-rahul-gandhi/21088/
  22. Subramanian, Nirupama. "Pakistan resents Rahul's remarks", The hindu, April 16, 2007.
  23. इस्लामिक मौलविको राहुलको टिप्पणीमा गुस्सा हिन्दुस्तान टाइम्स - 16 अप्रिल, 2007
  24. म नरसिंह रावलाई सराहना करता गर्दछु: राहुल गान्धी टाइम्स अफ इंडिया - ४ अप्रिल, २००७
  25. BJP द्वारा राहुलको बयानको मजबूत अपवाद हिंदुस्तान टाइम्स - 15 अप्रिल, 2007.
  26. Now, Maya locks Rahul out of Kanpur college. "Manjari Mishra & Bhaskar Roy", Times of India, 2008-10-25.
  27. http://timesofindia.indiatimes.com/articleshowpics/3638569.cms
  28. NYTimes
  29. Rediff
  30. "Rahul Gandhi's dig irks St Stephen’s", DNA, 2008-10-23. अन्तिम पहुँच मिति:2008-11-13.
  31. "Stop Poverty Toursim", Indian Express, 2009-01-18. अन्तिम पहुँच मिति:2009-02-26.

यो पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]

बाहिरी कडिहरू[सम्पादन गर्ने]

Lok Sabha
पूर्वाधिकारीको नाम
Sonia Gandhi
Member for Amethi
2004 – present
Incumbent