सामग्रीमा जानुहोस्

मालवा

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
(मालवा पठारबाट अनुप्रेषित)
मालवा
मालवाको अवस्थिति
देश भारत
क्षेत्रफल
  जम्मा८३५३५ किमी (३२२५३ वर्ग माइल)
उन्नतांश
५०० मिटर (१६०० फिट)
जनसङ्ख्या
 (सन् २०११)
  जम्मा२२७७३९९३
  घनत्व२७०/किमी (७१०/वर्ग माइल)
भाषाहरू
  प्रमुख भाषाहरूमालवी, हिन्दी
समय क्षेत्रयुटिसी+०५:३० (भारतीय मानक समय)
सबैभन्दा ठुलो सहरइन्दौर

मालवा ज्वालामुखी उत्पत्तिको पठार ओगटेको पश्चिम-मध्य भारतको ऐतिहासिक प्रदेश हो। भूवैज्ञानिक रूपमा, मालवा पठारले सामान्यतया विन्ध्याचल हिमशृङ्खलाको उत्तरमा रहेको ज्वालामुखी माथिल्लो भूभागलाई जनाउँछ। राजनीतिक र प्रशासनिक रूपमा, यो मध्य भारतको पूर्व राज्यको पर्यायवाची पनि हो जुन पछि मध्य प्रदेशमा विलय भयो। वर्तमानमा ऐतिहासिक मालवा क्षेत्रले पश्चिम मध्य प्रदेशका जिल्लाहरू र दक्षिण-पूर्वी राजस्थानका केही भागहरू समावेश गर्दछ। कहिलेकाहीं माल्वाको परिभाषा विन्ध्यको दक्षिणमा निमार क्षेत्र समावेश गर्न विस्तार गरिएको छ।[][]

यद्यपि यसको राजनीतिक सिमानाहरू इतिहासभरि उतारचढाव भएको छ, यस क्षेत्रले राजस्थानी, मराठीगुजराती संस्कृतिहरूद्वारा प्रभावित आफ्नै छुट्टै संस्कृतिको विकास गरेको छ। भारतको इतिहासमा कवि र नाटककार कालिदास, लेखक भर्त्रीहरि, गणितज्ञ र खगोलविद् वराहमिहिरब्रह्मगुप्त, र बहुमाथ राजा भोज सहित धेरै प्रमुख व्यक्तिहरू मालवामा बसेका छन्। उज्जैन पुरातन समयमा यस क्षेत्रको राजनीतिक, आर्थिक र सांस्कृतिक राजधानी थियो, र इन्दौर अहिले सबैभन्दा ठुलो सहर र व्यापारिक केन्द्र हो।[][]

सन्दर्भ सामग्रीहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]
  1. "Malvi", अन्तिम पहुँच ३ सेप्टेम्बर २०१६
  2. "Malwa Plateau | plateau, India | Britannica", www.britannica.com
  3. Ahmad, S. H., Anthropometric measurements and ethnic affinities of the Bhil and their allied groups of Malwa area., Anthropological Survey of India,1991, आइएसबिएन ८१-८५५७९-०७-५
  4.  क्रिसहोल्म, हुग, सम्पादक (१९११), "Malwa", इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका 17 (११औँ संस्करण), क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय छापाखाना, पृ: ५१८।