लेखनाथ नगरपालिका

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search
लेखनाथ नगरपालिका

सात तालको सहर
साविकको नगरपालिका
लेखनाथ नगरपालिका is located in गण्डकी प्रदेश
लेखनाथ नगरपालिका
नेपालको नक्सामा लेखनाथ नगरपालिकाको अवस्थिति
लेखनाथ नगरपालिका is located in नेपाल
लेखनाथ नगरपालिका
लेखनाथ नगरपालिका (नेपाल)
निर्देशाङ्क: २८°३०′उ॰ ८४°१२′पू॰ / २८.५००°N ८४.२००°E / 28.500; 84.200निर्देशाङ्कहरू: २८°३०′उ॰ ८४°१२′पू॰ / २८.५००°N ८४.२००°E / 28.500; 84.200
देशFlag of Nepal.svg नेपाल
प्रदेशगण्डकी प्रदेश
जिल्लाकास्की जिल्ला
स्थापित२०५३ माघ १३
क्षेत्रफल
 • जम्मा१२३.११ किमी (४७.५३ वर्ग माइल)
जनसङ्ख्या
 (२०६८)
 • जम्मा७१,४३४
 • घनत्व५८०/किमी (१,५००/वर्ग माइल)
समय क्षेत्रयुटिसी+५:४५ (नेपालको प्रमाणिक समय)
वेबसाइटपोखरा महानगरपालिका[क]

लेखनाथ नेपालको गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लामा अवस्थित नगरपालिका थियो। साविक लेखनाथ, राखी, शिशुवा र वेगनास गाविसलाई गाभेर वि.सं. २०५३ माघ १८ गते यस नगरपालिकाको गठन भएको थियो। नेपाल सरकार मन्त्री परिषद्को २०७१ मङ्सिर १६ गतेको तत्कालीन भरतपोखरी गाविस यस नगरपालिकामा समाहित भएको थियो।[२] लेखनाथ नगरपालिका मध्ये नेपालमा अवस्थित पोखरा उपत्यकाको प्राय:(२८ डिग्री०५" उ. देखि २८०१२" उत्तरी अक्षांश र ८४ डिग्री ०८" पू. देशान्तर) समथर भागमा रहेको प्राकृतिक सौन्दर्ययुक्त नगरपालिका हो। समुन्द्र सतहबाट ४९० मिटर उचाईमा रहेको कोत्रे देखि १२१७ मिटर कोटवारी (सिरानडाँडा) सम्म फैलिएको यस नगरपालिकाले पोखरा उपत्यकाको दक्षिण पूर्वी किनारामा प्राय: ठूलाकोटको फेदिमा अवस्थित सात ताल समेत १२३.११ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ढाकेको छ। लेखनाथ नगरपालिका र पोखरा उपमहानगरपालिका गाभिएर पोखरा महानगरपालिका बनेको थियो।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

कवि शिरोमणि लेखनाथ पौड्यालको जन्मस्थल यसै नगरपालिकाको अर्घौ अर्चलेमा पर्ने भएकोले नेपाल अधिराज्यमा नै साहित्यिक श्रष्टामा नामबाट गठित एउटै मात्र नगरपालिका हो, लेखनाथ नगरपालिका। यस नगरलाई सात तालको बगैंचा सहर भनिन्छ। कास्की जिल्लाका तत्कालीन राखी, लेखनाथ, शिशुवा र वेगनास गाविसलाई मिलाएर २०५३ साल माघ १८ गते घोषणा भएको हो। नेपाल सरकार मन्त्री परिषदको २०७१ मंसिर १६ गतेको तत्कालीन भरतपोखरी गा.वि.स. यस नगरपालिकामा समाहित भएको छ | विसं ०५३ सालमा नगरपालिका घोषणा भएपछि त्यसको एकवर्षपछि भएको नगरपालिकाको निर्वाचनमा शालीग्राम पौडेल र गोपालमान गुरुङ निर्वाचित पहिलो नगर प्रमुख र उपप्रमुख हुनुभयो। राजा ज्ञानेन्द्रको शासनकालमा विष्णुप्रसाद पोखरेल र मोहनराज वस्नेतलाई करिब सात महिनाका लागि नगर प्रमुख र उपप्रमुखमा मनोनित गरिएको थियो।

भौगोलिक स्थिति[सम्पादन गर्ने]

नगरपालिकाको क्षेत्रफल १२६.०४ वर्ग किलोमिटर छ। यस नगरपालिकाको पूर्वमा हङ्सपुर, देउराली र रूपाकोट गाविस, पश्चिममा पोखरा उप-महानगरपालिका, उत्तरमा माझठाना र कालिका गाविस र दक्षिणमा भरतपोखरी गाविस र तनहाँको दुलैगौंडा गाविस छन्। लेखनाथ नगरक्षेत्र समुन्द्र सतहबाट ४९० देखि १२१७ मिटरसम्मको उचाइमा फैलिएको छ। काठमाडौंबाट १९० कि.मि. पश्चिम र पोखराबाट १० किलोमिटर पूर्वमा रहेको लेखनाथ नगरपालिका पहाड, समथर भू-भाग, थम्काथुम्की र ताल एवं नदी निर्मित भू-भागको समिश्रणस्थल हो। तालैतालको जिल्ला भनेर चिनिने कास्की जिल्लामा रहेको सात तालको बगैंचा सहर यस नगरपालिकाका वेगनास, रूपा, मैदी, दिपाङ्ग, खास्टे ताल, न्यूरेनी र गुँदेसमेत गरी सातवटा सुम्य ताल रहेका छन।

धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरू[सम्पादन गर्ने]

लेखनाथ नगरपालिकामा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू गोरखनाथ मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर हुन भने बेगनास ताल, रूपा ताल लगायत ७ वटा ताल, सुन्दरी डाँडा आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन।[३]

जनसङ्ख्या[सम्पादन गर्ने]

नगरपालिकाका १५ वटा वडामा दशहजार घर धुरी रहेको र ५० हजार जनसङ्ख्या छ।shishuwa यस नगरपालिकाका मुख्य मुख्य व्यापारिक केन्द्र हुन्। लोपोन्मुख अवस्थामा रहेको जलाहारी, गन्धर्व र कुमाल जाति पनि यस नगरपालिकामा बसोबास गर्दछन्।

पेशा[सम्पादन गर्ने]

जलहारीले तालमा माछा मार्ने, गन्धर्वले गीत गाउने र कुमालले माटाका भाँडाकुँडा बनाएर जीविका चलाउँछन्। नगरपालिकाको आर्थिक क्रियाकलापमा कृषि, सेवा, व्यापार र उद्योग मुख्य छन्। नगरपालिका भएपनि बहुसंख्यक जनताको मुख्य आर्थिक क्रियाकलाप कृषि हो। आर्थिकरूपले सक्रिय कूल जनसङ्ख्याको ८७ प्रतिशत जनता कृषिमा नै निर्भर छन्। नगरपालिकाको ५३०३ दशमलव ७५ हेक्टरमा खेती गरिन्छ। झिनुवा, जेठोबुढो, ज्याउदीखोले, जर्नेली, पहेंले, विरनफुल तौली, रकनी, मन्सारा, गौरिया, आँगा, नालढुंगो, रामसाली, घैयाआदि स्थानीय २१ धानको प्रजाति यहाँ लगाईन्छ।


टिप्पणी[सम्पादन गर्ने]

  1. पुरानो वेबसाइटमा अद्यावधिक हुने छैन किनभने लेखनाथ नगरपालिका र पोखरा उपमहानगरपालिका एकआपसमा गाभिएर पोखरा महानगरपालिका बनेको छ।[१]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "लेखनाथ नगरपालिका", अन्तिम पहुँच १० अक्टोबर २०१८ 
  2. "नेपालको जनगणना २०६८", नेपालका गाउँ विकास समिति, डिजिटल हिमालय, मूलबाट १२ अक्टोबर २००८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३० सेप्टेम्बर २००८ 
  3. "धार्मीक, ऐतिहासीक तथा पर्यटकीय स्थलहरू", कास्की जिल्ला विकास समिति 

बाह्य कडीहरू[सम्पादन गर्ने]