नेपालमा बोलिने भाषाहरू

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
नेपालको भाषा
Nepal ethnic groups.png
आधिकारिक भाषाहरु नेपाली (गोर्खाली)[१]
क्षेत्रीय भाषाहरु सम्मिलित मैथिली, नेपाल भाषा (नेवारी), थारु, गुरूङ, तामाङ, मगर, शेर्पा, किराँती, भोजपुरी तथा अन्य भाषाहरु
सांकेतिक भाषाहरु नेपाली सांकेतिक भाषा
झानकोट सांकेतिक भाषा, जुम्ला सांकेतिक भाषा, घान्द्रुक सांकेतिक भाषा

बि.स.२०६८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार नेपालमा १२३ भाषाहरु मातृभाषा (पहिलो भाषा)को रुपमा बोल्ने गरिन्छ ।[२] अधिकांशरुपमा नेपालमा भारोपेली तथा चीनीया-तिब्बती भाषा परिवारका भाषा बोल्ने गरिन्छ । नेपालको सरकारी कामकाजको भाषालाई नेपाली हो जसलाई विगतमा गोर्खाली वा खसकुरा भन्ने गरिन्थ्यो । बि.स.२०६८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार, मातृभाषाका रूपमा नेपाली भाषा बोल्ने भाषीको प्रतिशत ४४.६% रहेको छ ।[३] नेपाल सानो देश भए पनि यहाँ धेरै विविधता छ । यहाँ धेरै जात-जाती, समुदाय, धर्मका मानिषहरू बसोबास गर्छन । सबै समुदायका आ-आफ्ना भाषाहरू छन् तर सबै समुदायका मानिसलाई सबै भाषाहरूको ज्ञान छैन तर नेपाली भाषा लगभग सबै समुदायका मानिषहरू बुझ्न-बोल्न सक्छन र नेपाली भाषाकै माध्यबाट अरु समुदाय अरु भाषाका मानिसहरू एक अर्का सँग संवाद गर्छन त्यसैले नेपाली भाषा राष्ट्र भाषाको रुपमा रहेको छ ।

नेपालमा बोलिने भाषाहरूको स्थिति[सम्पादन गर्ने]

भाषा बोल्ने जनसंख्या प्रतिशत
नेपाली भाषा 11,826,953 44.63926934
मैथिली भाषा 3,092,530 11.67234533
भोजपुरी भाषा 1,584,958 5.982214274
थारु भाषा 1,529,875 5.774310778
तामाङ भाषा 1,353,311 5.10789332
नेवारी भाषा 846,557 3.195217393
बज्जिका भाषा 793,416 2.994643719
मगर भाषा 788,530 2.976202159
डोटेली भाषा 787,827 2.973548778
उर्दु भाषा 691,546 2.610148882
अवधि भाषा 501,752 1.89379654
लिम्बु भाषा 343,603 1.296884063
गुरुङ भाषा 325,622 1.229017158
बैतडेली भाषा 272,524 1.028605782
राई भाषा 159,114 0.600554741
अछामी भाषा 142,787 0.53893064
बान्तवा भाषा 132,583 0.500416992
राजबंशी भाषा 122,214 0.461280574
शेर्पा भाषा 114,830 0.433410642
हिन्दी भाषा 77,569 0.292773928
चाम्लिङ भाषा 76,800 0.289871439
बझाङ्गी भाषा 67,581 0.255075543
सन्थाली भाषा 49,858 0.188182425
चेपाङ भाषा 48,476 0.182966248
भाषा उल्लेख नभएको 47,718 0.180105278
दनुवार भाषा 45,821 0.172945302
सुनुवार भाषा 37,898 0.143040987
मगही भाषा 35,614 0.134420331
उराउ भाषा 33,651 0.127011247
कुलुङ भाषा 33,170 0.125195776
खाम भाषा 27,113 0.102334431
राजस्थानी भाषा 25,394 0.095846293
माझी भाषा 24,422 0.092177608
थामी भाषा 23,151 0.087380387
भुजेल भाषा 21,715 0.081960395
अन्य भाषा 21,173 0.079914687
बङ्गाली भाषा 21,061 0.079491958
थुलुङ भाषा 20,659 0.077974662
याक्खा भाषा 19,558 0.073819083
धिमाल भाषा 19,300 0.072845297
ताजपुरिया भाषा 18,811 0.070999631
अंगिका भाषा 18,555 0.070033393
साङपाङ भाषा 18,270 0.068957698
खालिङ भाषा 14,467 0.054603777
वाम्बुले भाषा 13,470 0.050840733
कुमाल भाषा 12,222 0.046130322
दरै भाषा 11,677 0.044073292
बाहिङ भाषा 11,658 0.044001579
बाजुरेली भाषा 10,704 0.040400832
ह्योल्मो भाषा 10,176 0.038407966
नाछिरिङ भाषा 10,041 0.037898426
याम्फु भाषा 9,208 0.034754378
बोटे भाषा 8,766 0.033086107
घले भाषा 8,092 0.030542183
दुमी भाषा 7,638 0.02882862
लेप्चा भाषा 7,499 0.028303983
पुमा भाषा 6,686 0.025235422
दुङ्माली भाषा 6,260 0.023627542
दार्चुलेली भाषा 5,928 0.022374452
आठपहरिया भाषा 5,530 0.020872253
थकाली भाषा 5,242 0.019785235
जिरेल भाषा 4,829 0.018226422
मेवाहाङ भाषा 4,650 0.01755081
सांकेतिक भाषा 4,476 0.01689407
तिब्बती भाषा 4,445 0.016777064
मेचे भाषा 4,375 0.016512859
छन्त्याल भाषा 4,283 0.016165617
राजी भाषा 3,758 0.014184074
लोहोरुङ भाषा 3,716 0.01402555
छिन्ताङ भाषा 3,712 0.014010453
गन्गाइ भाषा 3,612 0.013633016
पहरी भाषा 3,458 0.013051763
दैलेखी भाषा 3,102 0.011708089
ल्होपा भाषा 3,029 0.01143256
दुरा भाषा 2,156 0.008137537
कोचे भाषा 2,080 0.007850685
छिलिङ भाषा 2,046 0.007722356
अंग्रेजी भाषा 2,032 0.007669515
जेरोजेरुङ भाषा 1,763 0.00665421
खस भाषा 1,747 0.00659382
संस्कृत भाषा 1,669 0.00629942
डोल्पाली भाषा 1,667 0.006291871
हायु भाषा 1,520 0.005737039
तिलुङ भाषा 1,424 0.0053747
कोई भाषा 1,271 0.004797221
किसान भाषा 1,178 0.004446205
वालिङ भाषा 1,169 0.004412236
मुसलमान भाषा 1,075 0.004057445
हरियाञ्वी भाषा 889 0.003355413
जुम्ली भाषा 851 0.003211987
पञ्जाबी भाषा 808 0.003049689
ल्होमी भाषा 808 0.003049689
बेल्हारे भाषा 599 0.002260846
उडिया भाषा 584 0.002204231
सोनाहा भाषा 579 0.002185359
सिन्धी भाषा 518 0.001955122
डडेल्धुरी भाषा 488 0.001841891
ब्यासी भाषा 480 0.001811696
आसामी भाषा 476 0.001796599
राउटे भाषा 461 0.001739984
साम भाषा 401 0.001513521
मनाङे भाषा 392 0.001479552
धुलेली भाषा 347 0.001309706
फाङ्दुवाली भाषा 290 0.001094567
सुरेल भाषा 287 0.001083244
माल्पाँडे भाषा 247 0.000932269
चीनियाँ भाषा 242 0.000913397
खडिया भाषा 238 0.0008983
कुर्माली भाषा 227 0.000856781
बराम भाषा 155 0.000585027
लिङ्खिम भाषा 129 0.000486893
साधानी भाषा 122 0.000460473
कागते भाषा 99 0.000373662
जोङ्खा भाषा 80 0.000301949
बनकरिया भाषा 69 0.000260431
काइके भाषा 50 0.000188718
गढवाली भाषा 38 0.000143426
फ्रेन्च भाषा 34 0.000128329
मिजो भाषा 32 0.00012078
कुकी भाषा 29 0.000109457
कुसुन्डा भाषा 28 0.000105682
रसियन भाषा 17 6.41643E-05
स्पेनिस भाषा 16 6.03899E-05
नागामिज भाषा 10 3.77437E-05
अरवी भाषा 8 3.01949E-05
जम्मा 26,494,504 100

विभिन्न भाषाहरूको ISO कोड[सम्पादन गर्ने]

मुख्य भाषाहरू[सम्पादन गर्ने]

२०५८ को जनगणना अनुसार नेपालका भाषाहरू:
भाषाहरू प्रतिशत
नेपाली
  
48.61%
मैथिली भाषा
  
12.3%
भोजपुरी भाषा
  
7.53%
थारू भाषा
  
5.6%
तामाङ भाषा
  
5.19%
नेवारी
  
3.92%
मगर भाषा
  
3.39%
अवधि भाषा
  
2.47%
लिम्बू भाषा
  
1.47%
बान्तवा भाषा
  
1.4%
गुरुङ भाषा
  
1.3%
बज्जिका भाषा
  
1.05%

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. अन्तरिम संविधान २०६३ अनुसार, नेपाली मात्र आधिकारिक भाषा (धारा ५, भाग २) हो । नेपालमा मातृभाषाको रुपमा बोलिने अन्य भाषाहरु राष्ट्रिय भाषा (धारा ५, भाग १) हुन् । धारा ५, भाग ३ अनुसार, सबै भाषाहरु क्षेत्रीय स्तरमा सरकारी कामकाजको भाषा रूपमा स्वीकारिएको छ । नेपालको अन्तरिम संबिधान २०६३
  2. आधिकारिक जनगणना सारांश २०६८, केन्द्रीय तथ्यांक बिभाग, नेपाल
  3. "मुख्य", p. 4 

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]