चिदम्बरम सुब्रमण्यम

चिदम्बरम सुब्रमण्यम
सेप्टेम्बर 1995 मा सुब्रमण्यम
कृषि मन्त्री
पदमा १९६४–१९६६
पूर्वाधिकारी	स्वरण सिंह
उतराधिकारी	जगजीवन राम
योजना आयोगका उपाध्यक्ष
पदमा २ मे १९७१ – २२ जुलाई १९७२
पूर्वाधिकारी	डी. आर गाडगिल
उतराधिकारी	दुर्गाप्रसाद धर
वित्त मन्त्री
पदमा १९७५–१९७७
पूर्वाधिकारी	यशवन्तराव चव्हाण
उतराधिकारी	हरिभाई एम. पटेल
रक्षा मन्त्री
पदमा २८ जुलाई १९७९ – १४ जनवरी १९८०
पूर्वाधिकारी	जगजीवन राम
उतराधिकारी	इन्दिरा गान्धी
उपभोक्ता मामिला, खाद्य तथा सार्वजनिक वितरण मन्त्री
पदमा २ मे १९७१ - १० अक्टोबर १९७४
पूर्वाधिकारी	मन्त्रालय बनेको
महाराष्ट्रका राज्यपाल
पदमा १५ फेब्रुअरी १९९० – ९ जनवरी १९९३
पूर्वाधिकारी	कासु ब्रह्मानन्द रेड्डी
उतराधिकारी	पृ. सी. अलेक्जेंडर
व्यक्तिगत विवरण
जन्म	(१९१०-०१-३०)३० जनवरी १९१०
निधन	७ नोभेम्बर २०००(2000-11-07) (उमेर ९०)
दल	भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस (urs)
मातृ शिक्षाप्रतिष्ठान	मद्रास विश्वविद्यालय
पुरस्कार तथा सम्मान	भारत रत्न (१९९८)

चिदम्बरम सुब्रमण्यम (३० जनवरी १९१० - ७ नोभेम्बर २०००), एक भारतीय राजनीतिज्ञ र स्वतन्त्रता कार्यकर्ता थिए। उनले केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद्मा अर्थमन्त्री र रक्षामन्त्रीको रूपमा काम गरेका थिए। पछि उनले महाराष्ट्रको गभर्नरको रूपमा काम गरे। खाद्य र कृषि मन्त्रीको रूपमा, उनले M.S. स्वामीनाथन, B. शिवरामन र Norman E. Borlaug सँगसँगै खाद्य उत्पादनमा आत्मनिर्भरताको युग, भारतीय हरित क्रान्तिको सुरुवात गरे। सन् १९९८ मा हरित क्रान्तिमा उनको भूमिकाको लागि उनलाई भारत रत्न, भारतको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कारबाट सम्मानित गरिएको थियो।

प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा

सुब्रमण्यमको जन्म फोर्ट सेन्ट जर्ज (अहिले तमिलनाडु राज्य) को प्रेसिडेन्सी कोइम्बटूर जिल्लाको पोल्लाची नजिकैको गाउँ सेनगुट्टाइपलायममा भएको थियो। सुब्रमण्यमले चेन्नईमा सर्नु अघि पोल्लाचीमा आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा पूरा गरे जहाँ उनले प्रेसिडेन्सी कलेज, चेन्नई (मद्रास विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध) मा भौतिकशास्त्रमा बीएससी गरे। पछि उनले मद्रास ल कलेज, चेन्नई (त्यसबेला त्यही विश्वविद्यालयमा आबद्ध) बाट कानूनमा स्नातक गरे। उहाँको प्रेरणा उहाँका काका स्वामी चिद्भावानन्द हुनुहुन्थ्यो।

पुरस्कारहरू

• भारत रत्न, भारत का सर्वोच्च नागरिक सम्मान, 1998
• वाई.बी. चव्हाण राष्ट्रिय एकता पुरस्कार
• यू थान्ट शान्ति पुरस्कार, 1996
• नर्मन बोरलाग पुरस्कार, 1996
• अनुव्रत पुरस्कार, 1988

प्रकाशन

• भारतीय कृषिमा नयाँ रणनीति
• मेरो सपनाको भारत

विरासत

भारतको २०१० टिकटमा सुब्रमण्यम

उनको सम्मानमा एक स्मारक सिक्का, भारत सरकारले अगस्त २०१० मा जारी गरेको थियो। उनको सम्मानमा २०१० मा एक स्मारक हुलाक टिकट पनि जारी गरिएको थियो।

श्री चिदम्बरम सुब्रमण्यम पुरस्कार - चरित्रमा उत्कृष्टताको लागि भारतीय विद्या भवनहरू द्वारा स्थापित गरिएको छ जुन हरेक वर्ष आफ्ना विद्यार्थीहरूलाई पुरस्कृत गरिन्छ।