बृहस्पति ग्रह

बृहस्पति ग्रह

A composite Cassini image of Jupiter. The dark spot is the shadow of Europa.
सङ्केत चिन्हहरू
विशेषणहरू	Jovian
प्रतीक
कक्षीय विशेषताहरू
युग J2000
अपहेलियन	८१,६५,२०,८०० किमी (५.४५८१०४ AU)
पेरिहेलियन	७४,०५,७३,६०० किमी (४.९५०४२९ AU)
अर्ध-मुख्य अक्ष	७७,८५,४७,२०० किमी (५.२०४२६७ AU)
विकेन्द्रता	0.048775
कक्षीय अवधि (साइडरियल)	4,331.572 days 11.85920 yr 10,475.8 Jupiter solar days
कक्षीय अवधि (साइनोडिक)	398.88 days
औसत कक्षीय गति	13.07 km/s
औसत विसङ्गति	18.818°
झुकाव	1.305° to Ecliptic 6.09° to Sun's equator 0.32° to Invariable plane
आरोही नोडको देशान्तर	100.492°
तर्क पेरिहेलियन	275.066°
ज्ञात उपग्रहहरू	६७
भौतिक विशेषताहरू
औसत अर्धव्यास	69,911 ± 6 km
भूमध्यरेखीय अर्धव्यास	71,492 ± 4 km 11.209 Earths
ध्रुवीय अर्धव्यास	66,854 ± 10 km 10.517 Earths
फ्ल्याटनिङ	0.06487 ± 0.00015
सतहको क्षेत्रफल	6.21796×1010 km2 121.9 Earths
आयतन	1.43128×1015 km3 1321.3 Earths
पिण्ड	1.8986×1027 kg 317.8 Earths 1/1047 Sun
औसत घनत्व	1.326 g/cm3
सतह गुरुत्वाकर्षण	24.79 m/s2 2.528 g
पलायन वेग	59.5 km/s
साइडरियल परिक्रमा अवधि	9.925 h (9 h 55 m 30 s)
भूमध्यरेखीय परिक्रमा वेग	12.6 km/s 45,300 km/h
अक्षीय झुकाव	3.13°
उत्तर ध्रुव सही आरोहण	268.057° 17 h 52 min 14 s
उत्तर ध्रुव डेक्लिनेसन	64.496°
अल्बिडो	0.343 (Bond) 0.52 (geom.)
सतह temp. न्यूनतम औसत अधिकतम 1 bar level 165 K 0.1 bar 112 K
दृश्य कान्तिमान	-1.6 to -2.94
कोणीय व्यास	29.8" — 50.1"
वायुमण्डल
सतह चाप	20–200 kPa (cloud layer)
स्केल उचाइ	27 km
आयतन अनुसार संरचना	89.8±2.0% Hydrogen (H2) 10.2±2.0% Helium ~0.3% Methane ~0.026% Ammonia ~0.003% Hydrogen deuteride (HD) 0.0006% Ethane 0.0004% water Ices: Ammonia water ammonium hydrosulfide(NH4SH)

भोयजर १बाट लिईको बृहस्पति ग्रहको तस्बीर

बृहस्पति ग्रह सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो र सूर्यबाट पाँचौं ग्रह हो। ग्याँसबाट मात्रै बनेकोले, त्यसलाई ग्याँस पिण्ड भन्छन्। सौर्यमण्डलको अरु सात ग्रहको पिण्ड जम्म गरेपनि, बृहस्पति ग्रहको पिण्ड झन बढी हुन्थ्यो।

सन् २००३ मा बृहस्पतिको वरिपरि घुमिरहेको ६३वटा चन्द्रमा पत्ता लगाइसकेको थिए। त्यीमाध्य सबभन्दा ठूलो ४ वटा चन्द्र वैज्ञानिक ग्यालिलेयोले पत्ता लागेकोले, गालिलेयी चन्द्रमा भन्छन्। तिनीका नाम आयो, युरोपा, ग्यानिमिड र कलिस्टो हुन्।

बृहस्पति ग्रह ठूलो भएर त्यसको वायु-मण्डल गहिरो गएर उच्च चाप हुन्छ। अन्तरिक्षयान बृहस्पतिभित्र पस्यो भने, एक छिनमै किचिन्थ्यो। त्यसकारणले बृहस्पतिको वायु-मण्डलभित्र के के छ भनेर थोरै थाहा छ।

बृहस्पतिको पतलो चक्र छ।

थप जानकारीका लागि हेर्नुहोस्

• List of planets
• बृहस्पतिको टीका