रङ्गीत नदी
| रङ्गीत नदी | |
|---|---|
 | |
    | |
| स्थान | |
| देश | भारत |
| राज्य | सिक्किम |
| भौतिक विषेशताहरू | |
| स्रोत | हिमालय |
| • स्थान | हिमालय, सिक्किम, भारत |
| • भौगोलिक निर्देशाङ्क | २७°२१′५०″ उत्तर ८८°२३′२६″ पूर्व / २७.३६३९° उत्तर ८८.३९०५° पूर्व |
| मुख | टिस्टा नदी |
• स्थान | नाम्ची जिल्ला, सिक्किम, भारत |
• भौगोलिक निर्देशाङ्क | २७°०४′४६″ उत्तर ८८°२५′५९″ पूर्व / २७.०७९५२° उत्तर ८८.४३३१° पूर्व |
रङ्गीत टिस्टा नदीको सहायक नदी हो, जुन भारतको सिक्किम राज्यको सबैभन्दा ठुलो नदी हो।[१] रङ्गीत नदी ग्याल्सिङ जिल्लाको हिमालय पर्वतमा उत्पन्न हुन्छ। नदीले सिक्किम र दार्जिलिङ जिल्लाको बीचमा पनि सिमाना बनाउँछ।[२] यो नदी जोरथाङ, पेलिङ र लेगसिप सहर हुँदै बग्छ। यसको अन्तिम केही किलोमिटरको दौडान, यो त्रिवेणी नामक सङ्गममा टिस्टा नदीमा मिल्छ, जुन एक लोकप्रिय पिकनिक स्थल हो।[३][४]
रङ्गित नदी नरसिंहनदीको पूर्वी किनारमा अवस्थित छ, जुन आठ हजार कञ्चनजङ्घाबाट लगभग २५ किलोमिटर दक्षिण-दक्षिणपूर्वमा अवस्थित छ। नदीलाई त्यहाँका हिमनदीहरूले भरिएको छ। रङ्गित नदीको पहिलो ६० किलोमिटर पश्चिम सिक्किमको हिमाली जिल्ला हुँदै दक्षिणमा बग्छ। लेगशिपभन्दा ३ किलोमिटर माथि, राथोङ चुले रङ्गितलाई दायाँबाट भेट्छ। त्यहाँ बाँध छ। जोरेथाङमा, सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सहायक नदी, राममाम, दायाँबाट रङ्गितमा बग्छ। रङ्गित नदी त्यसपछि पूर्वतिर मोडिन्छ र यसको तल्लो २० किलोमिटरमा दक्षिणमा छिमेकी राज्य पश्चिम बङ्गालसँग सिक्किमको सिमाना बनाउँछ। अन्तमा, रङ्गित टिस्टामा बग्छ, जुन दक्षिणतिर बग्छ।
जलविद्युत
[सम्पादन]रङ्गित नदीलाई राथोङ चुको सङ्गमभन्दा तल ४५ मिटर अग्लो रङ्गित बाँधले बाँधेको छ। सन् २० मा सञ्चालनमा आएको सो जलविद्युत् आयोजनामा २०/२० मेगावाटका तीनवटा टर्बाइन छन्। भण्डारण स्थान १.१७५ मिलियन वर्ग मिटर छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन]- ↑ "Rivers", sikkim.nic.in।
- ↑ "RANGIT", मूलबाट २०११-०१-१४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०११-०१-०२। अभिलेखिकरण २०११-०१-१४ वेब्याक मेसिन, Rangit Hydel Project.
- ↑ "Welcome to the Official Web Portal of Sikkim Tourism :: Sikkim at a Glance - Natures Bounty - Rivers", sikkimtourism.gov.in।
- ↑ win7, "Triveni - River Teesta and Rangeet Confluence", darjeeling-tourism.com।
