वायु प्रदूषण

| (प्रकृति सम्बन्धी लेखको भाग) |
| मौसम |
|---|
|
|
वायु प्रदूषण भनेको हाम्रो वरपर रहेको वायुमा कुनै प्रकारको प्रदूषित पदार्थ जस्तै (बुवा, गन्ध, रासायनीक पोर्ण, विषादी, आदि) को मिश्रणलाई नै वायु प्रदूषण भनिन्छ ।
वायु प्रदूषणको कारण मानव स्वस्थमा विभीन्न प्रकारको समस्या निम्त्याउछ । जस्तै रुथा, खोकी, दम, टाउको दुख्ने, पेट दुख्ने, दुख्ने, ज्वरो आउने। स्वस प्रस्वस मा समस्था देखा पर्ने, घाउ आउने, क्यान्सर हुने, आखालाई असर गर्ने जस्तो' विभीन्न प्रकारको रोग र समस्याहरू निम्त्याउछ । वायु प्रदूषणले मानव स्वस्थमा मात्र नभएर अन्य अरू बै थुप्रै जनावर तथा जिवजन्तुलाई पनी मानसीक तथा सारीरीक असर पार्नुका साथैो मानीस र जिवजन्तुको जपने पनी ?"
स्रोत
[सम्पादन गर्नुहोस्]सहरहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]वायु प्रदूषण सामान्यतया सघन जनसङ्ख्या भएको महानगरीय क्षेत्रहरूमा केन्द्रित हुन्छ, विशेषगरी विकासोन्मुख देशहरूमा जहाँ शहरहरूले द्रुत वृद्धिको अनुभव गरिरहेका छन् र वातावरणीय नियमहरू अपेक्षाकृत सुस्त छन् वा अस्तित्वमा नै छैनन्। सहरीकरणले द्रुत रूपमा बढ्दो ट्रपिकल शहरहरूमा मानवीय वायु प्रदूषणको कारण अकाल मृत्युदरमा द्रुत वृद्धि निम्त्याउँछ।[१] यद्यपि, विकसित देशहरूमा पनि जनसङ्ख्या भएको क्षेत्रहरू प्रदूषणको अस्वस्थ स्तरहरू प्राप्त गर्छन्, लस एन्जलस र रोम दुई उदाहरणहरू हुन्।[२] सन् २००२ र २०११ को बीचमा बेइजिङमा फोक्सोको क्यान्सरको घटना झन्डै दोब्बर भएको छ। धुम्रपान चीनमा फोक्सोको क्यान्सरको प्रमुख कारण बनेको छ भने धुम्रपान गर्नेको संख्या घट्दै गएको छ भने फोक्सोको क्यान्सरको दर बढिरहेको छ।[३]
| विश्वका सबैभन्दा प्रदूषित शहरहरू २०२० | २०२० औसत | २०१९ औसत |
|---|---|---|
| होटन, चीन | ११०.२ | ११०.१ |
| गाजियाबाद, भारत | १०६.६ | ११०.२ |
| बुलन्दशहर, भारत | ९८.४ | ८९.४ |
| बिसराख जलालपुर, भारत | ९६.० | - |
| भिवाडी, भारत | ९५.५ | ८३.४ |
तेहरानलाई मे २४, २०२२ मा विश्वको सबैभन्दा प्रदूषित सहर घोषणा गरिएको थियो।[५]
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ Vohra, Karn; Marais, Eloise A.; Bloss, William J.; Schwartz, Joel; Mickley, Loretta J.; Van Damme, Martin; Clarisse, Lieven; Coheur, Pierre-F. (२०२२-०४-०८), "Rapid rise in premature mortality due to anthropogenic air pollution in fast-growing tropical cities from 2005 to 2018", Science Advances (अङ्ग्रेजीमा) 8 (14): eabm4435, आइएसएसएन 2375-2548, डिओआई:10.1126/sciadv.abm4435, पिएमआइडी 35394832, पिएमसी 8993110, बिबकोड:2022SciA....8M4435V।
- ↑ Michelozzi, P.; Forastiere, F.; Fusco, D.; Perucci, C. A.; Ostro, B.; Ancona, C.; Pallotti, G. (१९९८), "Air Pollution and Daily Mortality in Rome, Italy", Occupational and Environmental Medicine 55 (9): 605–10, जेएसटिओआर 27730990, डिओआई:10.1136/oem.55.9.605, पिएमआइडी 9861182, पिएमसी 1757645।
- ↑ The Daily Telegraph 8 January 2014 'Air pollution killing up to 500,000 Chinese each year, admits former health minister'.
- ↑ "World's Most Polluted Cities in 2020 - PM2.5 Ranking | AirVisual", www.iqair.com, अन्तिम पहुँच २०२२-०२-०१।
- ↑ "World Air Quality Index (AQI) Ranking | IQAir", www.iqair.com, अन्तिम पहुँच २०२२-०५-२४।
बाह्य कडी
[सम्पादन गर्नुहोस्]- किन बगाउन सक्दैन हावाले काठमाडौँको प्रदूषण? अमित ढकाल, काठमाडौँ, पुस १७ अभिलेखिकरण २०१५-०१-०४ वेब्याक मेसिन
