२०३० को नेपाल विमान अपहरण

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
२०३० को नेपालको विमान अपहरण
विमान अपहरण सारांश
मिति:२०३० जेठ २८
प्रकार:विमान अपहरण
स्थल:फोर्बेसगंज बिहार
यात्रु:१९
घाइते:
मृत्यु:
जीवित:१९
विमानको प्रकारट्विन अटर
सञ्चालक:नेपाल वायुसेवा निगम
विमान दर्ता नम्बर:9N-ABB
उडान:बिराटनगर विमानस्थल, बिराटनगर, नेपाल
गन्तव्य:त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, काठमाडौँ, नेपाल

२०३० को नेपालको विमान अपहरण ( बिराटनगर विमान अपहरण समेत भनिन्छ )न्नेपल्को इतिहासको पहिलो विमान अपहरण थियो । यसको मुख्य नाइके गिरिजा प्रसाद कोइराला थिए , जो पछी नेपालको प्रधानमन्त्री समेत निर्वाचित भए ( पाँच पाँच पटक ) । विमान अपहरणको योजना नेपाल राष्ट्र बैंकको बिराटनगरबाट काठमाडौँमा ल्याएको पैसा लुट्नु थियो ।

विमान अपहरणको उद्देश्य नेपालमा प्रजातन्त्रको पुनर्स्थापनाको लागि शसस्त्र क्रान्ति गर्न पैसा संकलन गर्नु थियो । यो शसस्त्र क्रान्ति राजाको प्रत्यक्ष शासनको निर्दलीय पंचायती व्यवस्था विरुद्ध थियो ।

विमान अपहरणको उद्देश्य नेपालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापनाको लागि शसस्त्र क्रान्ति गर्न पैसा संकलन गर्नु थियो । यो शसस्त्र क्रान्ति राजाको प्रत्यक्ष शासनको निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था विरुद्ध थियो । 

विमान[सम्पादन गर्ने]

विमान डी.एच.सि -६ ट्विन अटर विमान (दर्ता: 9N –ABB) थियो । जुन २०२८ मा शाही नेपाल वायु सेवा निगमले खरिद गरेको थियो ।

अपहरणकारी[सम्पादन गर्ने]

गिरिजाप्रसाद कोइराला यो विमान अपहरणको मुख्य नाइके थिए । उनि नेपालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापनाको लागि शसस्त्र क्रान्ति गर्न चाहन्थे तर यसको लागि पर्याप्त पैसा थिएन । उनको भेट दुर्गा सुवेदी , अर्का प्रजातन्त्र सेनानी, संग भयो जो भर्खर जेलबाट रिहा भएका थिए । उनले जेलमा जापान एयरलाइन्स फ्लाइट ३५१को अपहरणको बारेमा पढेका थिए जसबाट उनि यसै अनुसारको पैसा संकलनको उपाय थाहा पाए । [१][२] उनीहरुले बिराटनगरको नेपाल राष्ट्र बैंकमा काम गर्ने मदन अर्याल बाट बैंकले विमानमार्फत बिराटनगरबाट पैसा ओसार्दै गरेको सूचना पाए । नरेन्द्र ढुंगेल र बसन्त भट्टराई पनि विमान अपहरणको यो टोलीमा सम्मिलित भए ।[३]

चालक दल र यात्री[सम्पादन गर्ने]

विमानमा चालक दलका तीन सदस्य र अभिनेत्री माला सिन्हा सिहित १९ यात्री सवार थिए ।[१]

अपहरण[सम्पादन गर्ने]

२०३० जेठ २८ मा नेपाल राष्ट्र बैंक भारत अररिया बाट बिराटनगर हुदै काठमाडौँबाट भारतीय रुपैया नोट ओसार्दै थियो । ८:३० मा नेपाल वायुसेवा निगमको विमान काठमाडौँको लागि उड्यो । उडेको तीन मिनेटमा नै अपहरणकरिले विमान आफ्नो नियन्त्रणमा लिए । उनीहरुले विमानलाई फोर्बेसगंज बिहारमा उतार्न लगाए ।. मुख्य अपहरणकारीहरु बसन्त भट्टराई, दुर्गा सुबेदी र नगेन्द्र प्रसाद ढुंगेल थिए । गिरिजाप्रसाद कोइरालाचक्र प्रसाद बास्तोला पैसा दार्जिलिङ पुर्याउन सक्रिय थिए । गणेश शर्मा , भारतीय नागरिकले , गाडी हाकेका थिए । फोर्बेसगंजमा खटिएका अन्य व्यक्तिहरुमा बिनोद अर्याल सुशील कोइराला, मनहरी बराल , राजेन्द्र दाहाल र बिरु लामा थिए फोर्बेसगंज पैसा दार्जीलिङ पुरयाउन तीन भिन्न भिन्न गाडी प्रयोग भएका थिए ।

हतियार[सम्पादन गर्ने]

एउटा लाइसेन्स नभएको अबैध पेस्तोल, दुई ३२-रिभल्बर र एक ३६-ग्रिनेड बम प्रयोग गरिएको थियो ।

त्यसपछि[सम्पादन गर्ने]

अपहरणकारी दार्जीलिङ , बनारस हुदै मुम्बई पुगे । एक वर्ष भित्रमा नगेन्द्र ढुंगेल बाहेक सबै अपहरणकारी भारतमा पक्राउ परे । १९७५ भारतीय संकटकालपछी सबै छुटे ।

विवाद[सम्पादन गर्ने]

प्रजातन्त्रको लागि खर्चे हर्ने भने पनि पैसा दुरुपयोग भएको जनाइन्छ । वि.पी कोइरालाले समेत पैसा दुरुपयोग भएको शंका गरेका थिए ।

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

References[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ The skyjack that shook Panchayat. Buddha Air. April 2010. pp. 4-5. https://www.buddhaair.com/downloads/get/yatra-issue-april-2010.html. अन्तिम पहुँच मिति: 1 October 2018. 
  2. "Democratic fighter Durga Subedi’s autobiography launched", The Kathmandu Post, १० अगस्ट २०१८, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०१८ 
  3. "Tell-all account of 1973 hijacking hits shelves", The Kathmandu Post, १२ अगस्ट २०१८, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०१८ 

उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "BasnetRepublica" defined in <references> is not used in prior text.
उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "GhimireTKP" defined in <references> is not used in prior text.

उद्दरण त्रुटी: <ref> tag with name "CS-USLoC" defined in <references> is not used in prior text.