साइप्रस

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
गणतन्त्र साइप्रस
Κυπριακή Δημοκρατία
Kıbrıs Cumhuriyeti
राष्ट्रगान
Ýmnos is tin Eleftherían
Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν
Hymn to Liberty1
Location of  साइप्रस  (green)in the European Union  (light green)  —  [Legend]
Location of  साइप्रस  (green)

in the European Union  (light green)  —  [Legend]

राजधानी Nicosia (Λευκωσία, Lefkoşa)
35°08′N 33°28′E / 35.133, 33.467
ठूलो शहर Nicosia[१]
सरकारी भाषा ग्रिक+-
Turkish[२]
धर्म (2011) 77% Greek
18% Turkish
5% others[१]
सरकारको प्रकार Presidential republic
 -  President Dimitris Christofias
Independence
 -  Zürich and London Agreement 19 February 1959 
 -  from the United Kingdom 16 August 1960 
क्षेत्रफल
 -  जम्मा ९,२५१ km2 (167th)
३,५७२ (Includes Northsq mi 
 -  पानी (%) Negligible
जनसङ्ख्या
 -   अनुमान 838,897[३]
(Does not include North)
1,099,341
(whole island) 
 -  जनघनत्व 117/km2 (115th)
२२१/sq mi
GDP (PPP) 2010 अनुमान
 -  जम्मा $23.190 billion[४] 
 -  प्रतिव्यक्ति आय $28,256[४] 
GDP (nominal) 2010 अनुमान
 -  जम्मा $23.174 billion[४] 
 -  प्रतिव्यक्ति आय $28,237[४] 
Gini (2005) 29 (low) (19th)
HDI (2011) 0.840 (very high) (31st)
मुद्रा Euro2 (EUR)
समय क्षेत्र EET (UTC+2)
 -  Summer (DST) EEST (UTC+3)
सडक प्रयोग Left
इन्टरनेट TLD .cy3
टेलिफोन कोड नं. 357
1 Also the national anthem of Greece.
2 Before 2008, the Cypriot pound.
3 The .eu domain is also used, shared with other European Union member states.

साइप्रस /ˈsprəs/ (ग्रीक: Κύπρος, Kýpros, IPA: [ˈcipɾos]; तुर्की: Kıbrıs, ढाँचा:IPA-tr), आधिकारीक: गणतन्त्र साइप्रस (ग्रीक: Κυπριακή Δημοκρατία एशियाको एक देश हो, जसलाई संस्कृति र इतिहासका कारणले युरोपको भूभाग पनि भनिन्छ। यो भूमध्य सागरमा रहेको एक टापु हो। यसको राजधानी निकोज्या हो। धेरै जसो मानिसहरू युनानी भाषा बोल्दछन्। तर यस टापुको केही भाग टर्किस बोल्नेहरूले गैरकानूनी रूपमा कब्जा गरिरहेकाछन्। टर्कीले जुलाई १९७४मा दूई-चरणमा गरेको आक्रमण पछि यसो भएको हो। साइप्रसलाई युनान (ग्रिस)मा गाभ्न एथेन्समा योजना गरिएको सत्तापलटको जवाफमा सो आक्रमण भएको हो। साइप्रस युरोपेली संगठनको सदस्य हो।

साइप्रस भूमध्यको तेश्रो सबै भन्दा ठूलो द्वीप हो, र लोकप्रिय पर्यटन स्थल हो, जहां प्रति वर्ष 2.4 मिलियन भन्दा अधिक पर्यटक आउछन्। यो १९६०मा ब्रिटिश उपनिवेश बाट स्वतंत्र भएको गणराज्य हो, जुन १९६१मा राष्ट्रमंडलको सदस्य बन्यो र १ मे २००४ पछि देखि यूरोपीय संघको सदस्य हो। साइप्रस क्षेत्रको उन्नत अर्थव्यवस्थाहरू मध्ये एक हो।

1974 मा, द्वीपमा रहन वाला ग्रीक र टर्की मान्छेके बीच वर्षहरू देखि हिड रहे दंगाहरू र ग्रीक साइप्रियोट राष्ट्रवादिहरू द्वारा एंथेन्समा सत्तामा काबिज सैन्य सरकारको मदद द्वीपमा कब्जेको लागि गरिएको प्रयास पछि, टर्कीले हमला गरेर द्वीपको एक तिहाई भागमा कब्जा गर्यो। यसको चलते हजारों साइप्रियोट विस्थापित भएका बढी उत्तरमा अलग ग्रीक साइप्रियोट राजनीतिक सत्ता कायम गर्यो। यस घटना पछि देखि उत्पन्न परिस्थितिहरू र राजनैतिक स्थितिको कारण देखि आज पनि विवाद कायम छ।

साइप्रस गणतंत्र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मान्यता प्राप्त राज्य हो, जसको पुरा द्वीप र नजीकैको जलमा विधि सम्मत संप्रभुता छ, केवल साना भाग लाई छोडेर, जुन सन्धि द्वारा यूनाइटेड किंगडमको लागि संप्रभु सैन्य ठेगानाहरूको रूपमा आवंटित गर्दै छन्। यो द्वीप वस्तुत: चार मुख्य भागहरूमा विभाजित छ:

  • साइप्रस गणतंत्रको भाग वाला क्षेत्र, द्वीपको दक्षिणको 59% क्षेत्र;
  • उत्तरमा टर्कीले कब्जा गरेको क्षेत्र, जसलाई टर्कीस रिपब्लिक आफ नार्थ साइप्रस (टीआरएनसी) भनिन्छ, र केवल टर्की द्वारा मान्यता प्राप्त;
  • संयुक्त राष्ट्र नियंत्रित ग्रीन एरिया, दुवै भागहरूलाई अलग गर्न द्वीपको 3% क्षेत्रमा नियंत्रण, र
  • दुइ ब्रिटिश संप्रभु बेस एरिया (अखरोतिरी र धेकेलिया), द्वीपको क्षेत्रको बारेमा 3% कभर।

सन्दर्भ सूची[सम्पादन गर्ने]

बाह्य लिङ्क[सम्पादन गर्ने]