ड्वीट डेभिड आइजेनहावर

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
ड्वीट डेभिड आइजेनहावर
Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg
संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू|अमेरिकाका ३४औं राष्ट्रपति
कार्यकाल
जनवरी २०, १९५३ – जनवरी २०, १९६१
Vice Presidentरिचार्ड निक्सन
अग्रजह्यारी एस ट्रुम्यान
उतराधिकारीजोन एफ केनेडी
प्रथम सुप्रिम एलाईड कमान्डर युरोप
कार्यकाल
अप्रिल २, १९५१ – मे ३०, १९५२
राष्ट्रपतिह्यारी एस ट्रुम्यान
Deputyअर्थर टेडर
अग्रजस्थापित
उतराधिकारीम्याथ्यु रिडवे
१६ औँ चिफ अफ स्टाफ अफ द अार्मी
कार्यकाल
नोभेम्बर १९, १९४५ – फेब्रुअरी ६, १९४८
राष्ट्रपतिह्यारी एस. ट्रुमन
DeputyJ. Lawton Collins
अग्रजजर्ज मार्सल
उतराधिकारीOmar Bradley
अमेरिकी नियन्त्रित जर्मन भुभागको सैन्य गभर्नर
कार्यकाल
मे ८, १९४५ – नोवेम्बर १०, १९४५
राष्ट्रपतिह्यारी एस. ट्रुमन
अग्रजस्थापित
उतराधिकारीGeorge S. (acting)
Joseph T. McNarney
१३ औँ प्रेसिडेन्ट अफ कोल्मबिया युनिभर्सिटी
In office
१९४८ – १९५३
अग्रजफ्रयाङक डि
उतराधिकारीग्यार्सन एल.
व्यक्तिगत विवरण
जन्मड्वीट डी. आइजेनहावर
(१८९०-१०-१४)अक्टोबर १४, १८९०
डेनसन, टेक्सस, अमेरिका
मृत्युमार्च २८, १९६९(१९६९-०३-२८) (७८ वर्ष)
वासिङ्टन, डी.सी., अमेरिका
ठेगानाDwight D. Eisenhower Presidential Library, Museum and Boyhood Home, Abilene, Kansas, U.S.
राजनीतिक पार्टीरिपब्लिकान
जीवन साथी(हरू)
Mamie Geneva Doud (विवाह १९१६)
सन्तान(हरू)
नातेदारIda Stover (Mother)
शिक्षायुनाइटेड स्टेट मिलिटेरि एकेडेमी (बि.एस)
सहीछापCursive signature in ink
सैनिक सेवा
Allegiance संयुक्त राज्य अमेरिका
सेवा/शाखा संयुक्त राज्य अमेरिका सेना
सेवा अवधी१९१५–१९५३, १९६१–१९६९[१]
Rankढाँचा:Dodseal General of the Army
Battles/wars
Awards

ड्वीट डी. आइजेनहावर Dwight David "Ike" Eisenhower (/ˈzənh.ər/ eye-zən-how-ər;  एक अमेरिकी सेना को जनरल र राजनीतिज्ञ थिए जसले १९५३  देखि १९६१ सम्म संयुक्त राज्य अमेरिकाको ३४ औं राष्ट्रपति को रूप मा सेवा गरे। दोस्रो विश्वयुद्धको क्रममा, उनी संयुक्त राज्य सेनामा पाँच-तारे जनरल थिए र यूरोपमा सहयोगी अभियानकारी सेनाका सर्वोच्च कमांडरको रूपमा सेवा गरे। उत्तरी अफ्रिकाको अपरेशन ट्राचमा १९४२-४३ मा आक्रमणको योजना र पर्यवेक्षणको लागि उनी जिम्मेवार थिए र १९४४-४५ मा फ्रान्स र जर्मनीको पश्चिमी फ्रान्सबाट सफल आक्रमणको लागि जिम्मेवार थिए ।

Born David Dwight Eisenhower in Denison, Texas, आइजेनहावर पेन्सिलभेनिया डचको पूर्वजको ठूलो परिवारमा कान्सासमा हुर्किए। तिनको परिवारको गहिरो धार्मिक पृष्ठभूमि थियो। तिनको आमा लूथरन जन्मिएका थिए, विवाहित नदीको रूपमा विवाहित भयो र पछि यहोवाका साक्षी बन्नुभयो। यद्यपि, इस्नेनवर १९५२ सम्म कुनै संगठित चर्चसँग थिएन। उनले आफ्नो सैन्य क्यारियरको कारण एक कारणको रूपमा निरन्तर स्थानान्तरण गरे।[२] उनले १९१५ मा वेस्ट प्वाइन्ट मा स्नातक गरे र पछि मामी दाउ संग विवाह गरे, जसको साथ उनको दुई छोराहरु थिए। प्रथम विश्वयुद्धको दौडान उनको यूरोपमा सेवा गर्ने अनुरोधलाई इन्कार गरियो र यसको सट्टा प्रशिक्षित टैंक क्रिएट एक एकाइलाई आदेश दिइयो। युद्ध पछि, उहाँले विभिन्न जनरलहरूको मातहतमा सेवा गर्नुभयो र १९४१ मा ब्रिगेडियर जनरलको पदोन्नति गर्नुभयो।अमेरिका द्वितीय विश्वयुद्धमा प्रवेश गरे पछि, आइजेनहावरले फ्रान्स र जर्मनीका आक्रमणहरूको निरीक्षण गर्नुअघि उत्तरी अफ्रिका र सिसिलका सफल आक्रमणहरूको निरीक्षण गरे। युद्ध पछि, आइजेनहावरले प्रधानसेनापतिको रूपमा सेवा गरे र त्यसपछि कोलम्बिया विश्वविद्यालयको अध्यक्षको रूपमा असहयोगी असहज निभाए। सन् १९५१-५२  मा उनले नाटोको पहिलो सर्वोच्च कमाणडरको रूपमा सेवा गरे।

१९५२ मा, आइजेनहावरले सेन्टर रेबर्ट ए टाफ्टको विदेशी नीतिहरू रोक्न रिपब्लिकनको रूपमा राष्ट्रपतिको दौडमा प्रवेश गरे।उनले त्यो चुनाव जिते र  १९५६ को चुनाव भारी अन्तरले जिते, दुवै पटक अडला स्टीवेंसन द्वितीयलाई पराजित गर्यो। उनी १९२८ मा हर्बर्ट हौभर पछि पहिलो रिपब्लिकन-निर्वाचित राष्ट्रपति बने। कार्यालयमा आइजेनहावरको मुख्य लक्ष्यहरू सोभियत युनियनको विस्तार र संघीय घाटा कम गर्नका लागि थिए।सन् १९५३ मा चीनलाई परमाणु हतियारको प्रयोगको चेतावनी  दिए तब चीनले कोरियाली युद्धमा युद्दबन्दीको सन्दर्भमा सहमति गर्यो। एक युद्धविरामले स्टलमेटेड संघर्ष समाप्त गर्यो। परमाणु रोकथामको उनको नयाँ नजर नीति महँगी सेना विभाजनको लागि पैसा घटाउँदै गर्दा सस्तो परमाणु हतियारलाई प्राथमिकता दिइयो। उनले ह्यारी एस ट्रमनको ताइवानलाई चीन गणतन्त्रको वैधानिक सरकारको रुपमा मान्यता नीति जारी गरे र उनले Formosa रिजोल्युसनको कंग्रेसमको अनुमोदन पाए। तिनको प्रशासनले पहिलो इन्डोचाइना युद्धमा भियतनामी कम्युनिष्टहरूको बिरुद्ध फ्रान्सलाई मद्दत गर्न ठूलो सहायता प्रदान गर्यो। फ्रान्सले युद्ध छोडे पछि भियतनाम युद्धमा उनले दक्षिण भियतनामको नयाँ राज्यको लागि बलियो आर्थिक सहयोग दिए। उनले ईरान र ग्वाटेमालामा सरकारको विरूद्ध स्थानीय सैन्य समुहलाई कडा समर्थन गरे। सन् १९५६ को स्वेज  संकटको दौडान आइजेनहावरले मिश्रमाथि इजरायल, ब्रिटिश र फ्रांसीसी आक्रमणको निन्दा गरे र आइजेनहावरले तिनीहरूलाई फिर्ता गर्न बाध्य गरे। १९५६ को हङ्गेरिया क्रांतिको दौडान उहाँले सोभियत आक्रमणको निन्दा गर्नुभयो तर कुनै कदम चाल्नुभयो। १९५७  को सीरियाको संकटको क्रममा उनले सिरियाका पश्चिमी समर्थक-छिमेकीहरूले आक्रमणको लागि बहानाको रूपमा नकली सीमाना घटनाक्रमको चरणमा सीआईए-एमआई ६ को योजना स्वीकृत गरे।[३] सोभियत युनियन १९५७  मा स्पुतनिकको शुरुवात गरेपछि, आइजेनहावरले नासाको स्थापनालाई अधिकृत गरे, जसले  अन्तरिक्ष रेसको नेतृत्व गरे। १९५८ को लेबनानको संकटको क्रममा आइजेनहावरले १५,००० सिपाहीहरू परिचालन गरे ।आफ्नो कार्यकालको अन्ततिर, सोभियत संग शिखर सम्मेलनको स्थापित गर्नको लागि उनको प्रयास समाप्त भयो जब यूएस जासूस विमान रूसले गोलीले खसायो ।उहाँले बे अफ पिग्स आक्रमण स्वीकृत गर्नुभयो, जुन आफ्नो उत्तराधिकारीलाई छोडिदिनुभयो।[४]

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. "The Eisenhower Presidential Library and Museum Homepage", Eisenhower.utexas.edu, मूलबाट अक्टोबर २३, २०१३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच सेप्टेम्बर ५, २०१२  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  2. "Study guide on Eisenhower and religion", Eisenhower Presidential Library, पृ: १, अन्तिम पहुँच अगस्ट १६, २०१७ 
  3. Fenton, Ben (सेप्टेम्बर २७, २००३), "Macmillan backed Syria assassination plot", The Guardian, अन्तिम पहुँच मार्च ७, २०१८ 
  4. Quirk, Robert E. (1993). Fidel Castro. p. 303 New York and London: W.W. Norton & Company. आइएसबिएन ९७८-०३९३०३४८५१.

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]