फैसलाबाद

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
फैसलाबाद

فیصل آباد

लयलपुर
फैसलाबादको घण्टाघर
फैसलाबादको घण्टाघर
उपनाम(हरू): 
पाकिस्तानको म्यानचेस्टर
फैसलाबाद is located in पाकिस्तान
फैसलाबाद
फैसलाबाद
पाकिस्तानको नक्साम फैसलाबादको अवस्थिती
निर्देशाङ्क: ३१°२५′०″उ॰ ७३°५′२८″पू॰ / ३१.४१६६७°N ७३.०९१११°E / 31.41667; 73.09111निर्देशाङ्कहरू: ३१°२५′०″उ॰ ७३°५′२८″पू॰ / ३१.४१६६७°N ७३.०९१११°E / 31.41667; 73.09111
देशFlag of Pakistan.svg पाकिस्तान
क्षेत्रपञ्जाब
जिल्लाफैसलाबाद
Settled१८९२
संस्थापकसर जेम्स ब्रोडउड
सरकार
 • फैसलाबादका मेयरराजक मलिक
 • उप-मेयर३ क्षेत्रका मेयर
क्षेत्रफल
 • नगरपालिका१,३०० किमी (४९० वर्ग माइल)
 • जमीन८४० किमी (३२५ वर्ग माइल)
 • पानी४३० किमी (१६५ वर्ग माइल)  33%
 • महानगर
५,८६० किमी (२,२६१ वर्ग माइल)
उन्नतांश
१८४ मिटर (६०५ फिट)
जनसङ्ख्या
 (२०१७)
 • नगरपालिका३,२०३,८४६
 • क्रमपाकिस्तानमा तेस्रो
 • घनत्व२,५००/किमी (६,५००/वर्ग माइल)
 • मुलवासी नाम
फैसलाबादी
 [१]
समय क्षेत्रयुटिसी+०५:०० (पाकिस्तानी समय)
जिप कोड
38xxx
क्षेत्रीय सङ्केत(हरू)०४१
पहिलाको नामलयलपुर
अाधिकारिक भाषाउर्दु
क्षेत्रीय भाषापञ्जाबी
भाषा (१९८१)९८.२% पञ्जाबी
१.८% अन्य
वेबसाइटwww.faisalabad.gov.pk

फैसलाबाद (उर्दू: فیصل آباد(लयलपुर-१९७९ भन्दा पहिला) पाकिस्तानको तेस्रो सबैभन्दा जनघनत्व बढी भएको र पञ्जाब प्रन्तको पुर्वीय क्षेत्रको दोश्रो ठूलो सहर हो । यो क्षेत्र सबै भन्दा पहिला नगरपालिका भएको थयो । फैसलाबाद जिल्लाको क्षेत्रफल ५,८५६ बर्ग किलो मिटर रहेको छ भने फैसलाबाद सरकार प्राधिकरणले नियन्त्रण गरेको क्षेत्र १,२८० बर्ग किलोमिटर मात्र रहेको छ ।फैसलाबाद रहेका हवाईयात्रा , सडकको सैलियत र रेलहरूको कारणले फैसलाबाद पाकिस्तानकै सबैभन्दा ठूलो अौधोगिक क्षेत्रको रुपमा रहेको छ ।फैसलाबादलाई पाकिस्तानको म्यानचेस्टरले पनि चिनिन्छ । पाकिस्तानको कुल अायको २० % फैसालाबादले अोगटोको छ ।

फैसलाबादको छेउछाउमा रहेका भागहरूको चेनाब नदिले संचाइ प्रधान गर्छ र त्यसबाट गँहु ,मकौ, उखु र फलफूलहरूको उत्पादन हुने गरेको छ । यो शहर पाकिस्तानको अौधोगिक शहर हुनुको साथसाथै यहाँ रेलमार्ग ,भवनहरूको निर्माण ,मिल र अरु सबैको सुबिधा भएको हुँदा यस क्षेत्रबाट चिनी , तेल ,अन्य खाद्यान्न समाग्रीहरूको निर्यात हुन्छ ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

सन् १९०६ मा वेलायती सामराज्यबाट पहिलो विश्वविद्यालय स्थापना गरियको थियो । [२]
सन् १९४३ धोबी घाटमा मोहम्मद अली जानले लयलपुरमा एक एेतिहाँसिक भाषण दिएका थिय ।
सन् १९५९ पहिलो कृषिमा यन्त्रीकिकरण भएको थियो

फैसलाबाद सन् १९०४ जहंग जिल्लाको तहसिलमा लयलपुरको नामले स्थापना भएको थियो । लयलपुरको नाम पञ्जाबका गभर्नर सर जेम्स बोडउड लयलको नामबाट राखिएको थियो जहाँ उनको थर मा पुर जोडेर बनाइएको थियो जसमा पुरको अर्थ संस्कृतमा शहर हो भन्ने जनाइन्छ । त्यसपछि सन् १९७९ मा साउदी अरबका महाराजले फैसलले त्यस शहरमा ठूलो अार्थीक सहयोग गरेका हुनाले त्यस शहरको नाम फैसलाबाद राखिएको हो ।[३]

पुर्व बसोबास[सम्पादन गर्ने]

फैसलाबाद विश्वविद्यालयका अनुसार फैसलाबाद शहरको स्थापना १८ अौँ सताव्दीमा भएको थियो जब त्यतिबेलाको बन जङ्गलहरू अाधिबासीहरूको बिनास गरेर स्थापना गरेका थिय । पुर्व कालिन अबस्थामा बसोबास लयक क्षेत्र बनाएका झंग बासीहरूले हो भन्ने जन विश्वास रहेको छ ।

उपनिवेस शासन[सम्पादन गर्ने]

सन् १००९ को पञ्जाको नक्शा

स्वतन्त्रता[सम्पादन गर्ने]

स्वतन्त्रता अभियान ब्रिटिस्ट साम्राज्यको बिरुद्धमा

सन् १९५७ अगस्टमा भारत र पाकिस्तानले अाफ्नो स्वतन्त्रताको लागि अान्दोलन भयो र त्यपछि ब्रिटिस्ट सााम्राज्यले दुई देशहरूलाई हिन्दु र मुस्लिम देशमा बिभाजन गरेको थियो त्यसपछि पाकिस्तननले र भारतले ब्रिटिस्ट साम्राज्यबाट स्वतन्त्रता पाएको थियो ।भारतमा मुस्लिमहरू भएको हुँदा भारतको बङ्गाल पुर्वी पाकिस्तान र पश्चिक बङ्गाल (भारत)मा बिभाजन भएको थियो । सन् १९७७ मा पाकिस्तानी सरकारले साउदी अरबका महाराज र पाकिस्तान बिच नजिकको सम्बन्ध कायम गर्न शहरको नाम फैसलाबादमा परिवर्तन गरेको थियो ।

स्वास्थ सुविधा[सम्पादन गर्ने]

स्वास्थ सुविधा जनसमुदायको पहुँचमा पुराउन सरकारी र निजी गरि दुवै किसीमका अस्पतालहरूको व्यवस्था फैसलाबादमा सहरमा रहेका छन् । पाकिस्तानी सरकारले एलाइड अस्पताल, जिल्ला सदरमुकाम अस्पताल र बाल अस्पतालहरू सुचारी गरेको छ । यस क्षेत्रमा निजी अस्पतालहरू पनि रहेका छन् जस्तै- अहमद शाह मेडिकल अस्पताल, अल-महमत ल्याब मुजित अस्पताल र अगहा खान ल्यब गरि अन्य निजी अस्पतालहरू पनि रहेका छन् ।

कानुन र शासन[सम्पादन गर्ने]

केन्द्रीय कारागार , फैसलाबाद

कानुन फैसलाबादका शहर प्रहरीहरूले व्यवस्था गरेका छन् । यस क्षेत्रमा धेरै ठाउँ कारागारहरू रहेका छन् ।

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. "छौँठ राष्ट्रिय जनगणनाको नतिजा - प्रदेशहरूको तथ्याङ्क २०१७", pbs.gov.pk, अन्तिम पहुँच २४ नोभेम्बर २०१७ |date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |
  2. "कृषिको सुबिधा", कृषिको विश्वविद्यालय-इतिहास, Faisalabad, अन्तिम पहुँच ७ जुन २०१६ 
  3. "फैसलाबादको इतिहास", फैसलाबादको वेबसाइट, मूलबाट ३ सेप्टेम्बर २०१५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ८ जुलाई २०१५  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]

Faisalabadको बारेमा विकिपिडियाका भातृ योजनाहरूमा खोज्नुहोस्:

परिभाषा विकिस्नरीबाट
पाठ्यपुस्तक विकिपुस्तकबाट
उद्धरण विकिकथनबाट
स्रोत पदहरू विकिस्रोतबाट
चित्र तथा मिडिया कमन्सबाट
समाचार विकिसमाचारबाट
सिक्ने स्रोतहरू विकिभर्सिटीबाट