एलजिबिटी

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
साओ पाउलो, ब्राजिलमा एलजिबिटि प्राईड

एलजिबिटी (अंग्रेजी: LGBT) अथवा जिएलबिटी समयौनिक महिला, समयौनिक पुरुष, द्वियौनिक, र पारलिङ्गी (अंग्रेजी: lesbian, gay, bisexual, transgender) को संक्षिप्त रुप हो । यो शब्द सन् १९९० को दशकदेखि एलजिबि शब्दको परिमार्जित रूपमा प्रयोगमा हुँदै आएको छ । यो भन्दा पहिले एलजिबिटि समुदायलाई प्रतिनिधित्व गर्न 'गे' शब्द प्रयोग गरिन्थ्यो [१] जसले सबैलाई प्रतिनिधित्व नगरेको कारण कार्यकर्ताहरूले परिवर्तन गर्न चाहेका थिए।[२] यस शब्दलाई संयुक्त राज्य अमेरिका र केही अन्य अंग्रेजी भाषा बोल्ने देशहरूको धेरैजसो कामुकता र लिङ्ग-पहिचानमा आधारित सामुदायिक केन्द्र र मिडियाहरूले अपनाएका छन्।[३]

एलजिबिटि शब्दको उद्देश्य मानवजातीमा रहेको यौनिकता र लैङ्गिक मा आधारित संस्कृतिहरूको विविधतालाई जोड दिनु हो । यसलाई गे, लेज्बियन, बाईसेक्सुअल र ट्रान्सजेन्डरहरूलाई मात्र नभइ गैर-विषमयौनिक र गैर-त्याचलिङ्गी (अंग्रेजी: cisgender) मा रहेका जोसुकैलाई पनि उल्लेख गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ।[४] यसका साथै एलजिबिटिको अरु लोकप्रिय विकल्पहरूमा एलजिबिटिक्यू र एलजिबिटिआई पनि पर्दछ जसमा एलजिबिटिक्यूको क्यू (Q) ले कुयर् अथवा क्वेश्चनिन्ग (सोधपुछ गरिरहेको) र एलजिबिटिआई को आई (I) ले इन्टरसेक्स व्यक्तिहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। [५][६]

व्यक्तिहरूले खुला रूपमा आफुलाई एलजिबिटि समुदायको भनेर पहिचान गराउनमा उनीहरू भेदभावपूर्ण वातावरणमा बस्छन कि बस्दैनन, त्यहाँको एलजिबिटि अधिकारको स्थिति र स्थानीय राजनीतिक चासो जस्ता कारणमा भर पर्दछ। [७] केही अनलाइन अनुसन्धानका अनुसार धेरैजसो किशोर र जवान वयस्कहरूले एलजिबिटिको अरु श्रेणीहरूको तुलनामा आफुलाई 'क्यू' श्रेणीमा राखेको पाईएको थियो। [८] यो मानव यौनिकताको अनिश्चितता र बाह्य दबाबको प्रतिबिम्बि हुनसक्दछ।

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. Acronyms, Initialisms & Abbreviations Dictionary, Volume 1, Part 1. Gale Research Co., 1985, ISBN 978-0-8103-0683-7. Factsheet five, Issues 32–36, Mike Gunderloy, 1989
  2. Swain, Keith W. (२१ जुन २००७), "Gay Pride Needs New Direction", Denver Post, अन्तिम पहुँच २००८-०७-०५ 
  3. Centerlink, "2008 Community Center Survey Report", LGBT Movement Advancement Project, अन्तिम पहुँच अगस्ट २९, २००८ 
  4. Shankle, Michael D. (२००६), The Handbook of Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Public Health: A Practitioner's Guide To Service, Haworth Press, आइएसबिएन 1-56023-496-2 
  5. William L. Maurice, Marjorie A. Bowman, Sexual medicine in primary care, Mosby Year Book, 1999, ISBN 978-0-8151-2797-0
  6. Aragon, Angela Pattatuchi (२००६), Challenging Lesbian Norms: Intersex, Transgender, Intersectional, and Queer Perspectives, Haworth Press, आइएसबिएन 1-56023-645-0, अन्तिम पहुँच २००८-०७-०५ 
  7. "Gay and lesbian issues - discrimination", betterhealth.vic.gov.au, Better Health Channel, अन्तिम पहुँच १३ मार्च २०१५ 
  8. Harris, K. M. (2013). Sexuality and suicidality: Matched-pairs analyses reveal unique characteristics in non-heterosexual suicidal behaviors. Archives of sexual behavior, 42(5), 729-737. doi: 10.1007/s10508-013-0112-2

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान तथा यौन विशेषता
यौन विशेषता
यौनाङ्ग पुलिङ्गी स्त्रीलिङ्गी अन्तर्लिङ्गी
लैङ्गिकता | लैङ्गिक पहिचान
पुरुष महिला त्याचलैङ्गिक पारलैङ्गिक पारलैङ्गिक महिला पारलैङ्गिक पुरुष मिश्रितलैङ्गिक अलैङ्गिक दुईलैङ्गिक तरल लैङ्गिक व्यक्ति लैङ्गिक गैर-अनुरूपी व्यक्ति लैङ्गिक क्वयेर अर्धलैङ्गिक गैर-द्वयसांख्यिक लैङ्गिक पहिचान विषुलिङ्गी तेस्रोलिङ्गी
लैङ्गिक प्रस्तुतीकरण
विषुपहिरणी फेम् पुरुष माएस्क महिला
यौनिकता | यौन अभिमुखिकरण
विषमयौनिक समयौनिक द्वियौनिक अयौनिक द्रवयौनिक सर्वयौनिक खैर्याउनिक
विविध
गौरव यात्रा गौरव महिना गौरव झण्डा लैङ्गिक विविधता समावेशी नेपाली भाषा सांस्कृतिक लैङ्गिक पहिचानका शब्दहरू देश वा राज्य अनुसार क्वयेर अधिकार