ज्योतिबा फुले नगर

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search


ज्योतिबा फुले नगर
समय क्षेत्र: आईएसटी (यूटीसी+५:३०)
देश  भारत
राज्य उत्तर प्रदेश
जिल्ला ज्योतिबा फुले नगर
जनसंख्या २,६४,८९० (2001)
क्षेत्रफल
ऊंचाई (AMSL)

• २११ m (६९२ ft)
आधिकारिक वेबसाईट : www.amroha.com/

निर्देशाङ्क: ७८°२८′००″उत्तर २८°५५′००″पूर्व / ७८.४६६७° उत्तर २८.९१६७° पूर्व / 78.4667; 28.9167 ज्योतिबा फुले नगर पहिला मुरादाबाद जिल्लाहरूको एक भाग थियो। तब यसलाई अमरोहा भनिन्थ्यो। २४ अप्रैल १९९७ ई.लाई सन्त महात्मा ज्योतिबा फुलेको यादमा यो यस जग्गालाई एक अलग जिल्लाहरू, ज्योतिबा फुले नगर जिल्लाका रूपमा घोषित गरिएको थियो। गंगा र कृष्णा यहाँको प्रमुख नदीहरू छ। यो जिल्ला बिजनौर जिल्लाका उत्तर, मुरादाबाद जिल्लाका पूर्व र मेरठ जिल्ला, गाजियाबाद जिल्ला तथा बुलंदसहर जिल्लाका पश्चिमदेखि घिरा भएको छ। यस जिल्लाहरूको कुल क्षेत्रफल २,४७० वर्ग किलोमीटर छ। अमरोहा, वसुदेव मन्दिर, तुलसी पार्क, गजरौला, रजाबपुर, कंखाथर र तिगरी आदि यहाँका प्रमुख पर्यटन स्थलहरूमा देखि छ।

आसनजीक[सम्पादन गर्ने]

अमरोहा[सम्पादन गर्ने]

अमरोहा ज्योतिबा फुले नगरको जिल्ला मुख्यालय छ। यो जग्गा मुरादाबाददेखि तीस किलोमीटरको दूरीमा स्थित छ। भनिन्छ यस सहरको स्‍थापना लगभग ३,००० ई० पूर्व भएको थियो। यसको स्थापना हस्तिनापुरका राजा अमरजोधले गरेको थियो। पछि दिल्लीका राजा पृथ्वीराजको बहन द्वारा अमरोहाको पुनर्निर्माण गराइएको छ। यसका पछि जबसम्म यहाँ मुगलहरूको प्रवेश छैन गया यस जग्गामा त्यागिहरूले शासन गरे। सामान्य र माछा यहाँ प्रचुर मात्रामा उपलब्ध छन्। यसका अतिरिक्त, यस्तो पनि भनिन्छ जब जनाब हजरत शरफुद्दीन रहमतुल्लाह अलैह यस जग्गामा आये थिए तब स्थानीय मानिसहरूले तिनलाई सामान्य र माछा पेशको थियो। यसका पछि हीदेखि यस जग्गालाई अमरोहाका नामले जाना जाने लगा। अमरोहा स्थित प्रमुख स्थलहरूमा वसुदेव मन्दिर, तुलसी पार्क, बाहिरुको कुंआ, शाह नसरूद्दीन साहिबको मजार ( जो कि अमरोहाका सबैभन्दा पुरानो सूफी बुजुर्ग थिए ), दरगाह भूरे शाह र मजार शाह विलायत साहिब आदि स्थित छ।

रजाबपुर[सम्पादन गर्ने]

रजाबपुर सहर राष्ट्रिय राजमार्ग २४मा स्थित छ। अमरोहाका दक्षिण-पश्चिमदेखि यस जग्गाको दूरी लगभग १४ किलोमीटर छ। रजाबपुर स्थित जामा मस्जिद यहाँको सबैभन्दा पुरानो इमारतहरू मध्येको एक छ। यसका अतिरिक्त वसुदेव मन्दिर र तुलसी पार्क आदि रजाबपुर स्थित प्रमुख स्थलहरूमा देखि छ। गजरौला र धनौरा यस जिल्लाहरूका दुई महत्वूपर्ण सहरहरूमा देखि छ। रजाबपुरदेखि गजरौला १५ किलोमीटर र धनौरा २० किलोमीटरको दूरीमा स्थित छ। this is right

गजरौला[सम्पादन गर्ने]

गजरौला राष्ट्रिय राजमार्ग नम्बर २४मा स्थित छ। यो स्थान मुरादाबाददेखि ५३ किलोमीटर र दिल्लीदेखि लगभग १०० किलोमीटरको दूरीमा छ। यो सहर महत्वपूर्ण औद्योगिक सहरका रूपमा विकसित हुँदैछ। धेरै कुटीर अनि लघु उद्योग जस्तै हिन्दुस्तान लीवरको शिवालिक सेलोलस, चड्डा रबर, वाम तर्फगेनिक आदि यहाँमा स्थित छ।

हसनपुर[सम्पादन गर्ने]

गंगा नदीका तटमा स्थित हसनपुर ज्योतिबा फुले नगरको प्रमुख सहर छ। यस सहरको स्थापना हसन खानले १६३४ ई.माको थियो। उनैका नाममा यस सहरको नाम हसनपुर राखिएको छ। यो सहर अमरोहादेखि तीस किलोमीटर र मुरादाबाददेखि ५३ किलोमीटरको दूरीमा गजरौला-चन्दौसी राज्य राजमार्गका मध्य स्थित छ।

कंखाथर[सम्पादन गर्ने]

ज्योतिबा फुले नगर जिल्ला स्थित गजरौजाका दक्षिणदेखि लगभग दस किलोमीटरको दूरीमा कंखाथर स्थित छ। कंखाथर, गढमुक्तेश्रवरका पूर्वदेखि आठ किलोमीटरको दूरीमा छ। गंगा नदीका तटमा स्थित गढमुक्तेश्‍वर यहाँका प्रमुख धार्मिक स्थलहरूमा देखि छ।

तिगरी[सम्पादन गर्ने]

गंगा नदीमा स्थित तिगरी मुरादाबाददेखि लगभग ६२ किलोमीटरको दूरीमा छ। प्रत्येक वर्ष कार्तिक पूर्णिमाका अवसरमा यहाँ प्रसिद्ध गंगा मेलेको आयोजन गरिन्छ। लाखौंको संख्यामा भक्त यस पवित्र जलमा स्नान गर्नका लागि आउँछन्।

आवागमन[सम्पादन गर्ने]

वायु मार्ग

यहाँको सबैभन्दा निकटतम हवाई अड्डा दिल्‍ली स्थित इन्दिरा गान्धी हवाई अड्डा छ।

रेल मार्ग

ज्योतिबा फुले नगर भारतका धेरै प्रमुख सहरहरूदेखि रेलमार्ग द्वारा जोडिएको छ। सबैभन्दा नजदीकी रेलौं स्टेशन अमरोहा रेलौं स्टेशन छ।

सडक मार्ग

भारतका धेरै प्रमुख सहरहरूदेखि सडकमार्ग द्वारा सजिलैसित यहाँ पुग्न सकिन्छ।अमरोहा नेशनल हाईौं २४मा दिल्लीदेखि लगभग १३० किलोमीटर कि दूरीमा छ। जोयेदेखि लगभग ८ किलोमीटर पहिला दिल्लीदेखि आउँदै समय बाए हाथमा अतरासी रोडमा मुड गर्न अमरोहा पुग्न सकिन्छ। जबकि मुरादाबाद कि तरफदेखि आउँदै समय दाई हाथमा जोयादेखि मुड गर्न अमरोहा पुग्न सकिन्छ।

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

बाह्य सूत्र[सम्पादन गर्ने]