नेपाल टेलिभिजन

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
नेपाल टेलिभिजन
नेपाल टेलिभिजन
स्थापना २०४२, साउन २९
नारा "विकासको लागी संचार"
मुख्यालय सिंह दरवार, काठमाडौं, नेपाल
स्वामित्व नेपाल सरकार
देश नेपाल
प्रसारण क्षेत्र नेपाल
वेबसाईट www.ntv.org.np


नेपाल टेलिभिजन नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको नेपालको सबैभन्दा ठूलो टेलिभिजन प्रसारण संस्था हो। इ.सं. १९९५ मा एक आयोजनाको रूपमा स्थापना भएको यस संस्थाले हाल दुई वटा च्यानलहरू टेरेस्टियल तथा भू-उपग्रह ट्रान्समिसन मार्फत प्रसारण गर्दै आएको छ। नेपाल टेलिभिजनका च्यानलहरू नेपाल लगायत एसिया महादेशका धेरै देशहरूबाट हेर्न सकिन्छ। हाल यसले समाचार मूलक कार्यक्रम तथा मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमका साथै शैक्षिक, स्वास्थ्य तथा अन्य साँस्कृतिक कार्यक्रमहरू प्रसारण गर्ने गर्दछ।

इतिहास तथा विकास क्रम[सम्पादन गर्ने]

नेपाल टेलिभिजनको प्रशासनिक भवन
नेपाल टेलिभिजनको स्टुडियो भवन

राजा बीरेन्द्रबाट २०३८ साल असार १० गते तत्कालीन राष्ट्रिय पञ्चायतको ३२ औँ अधिवेशनलाई सम्बोधन गर्दा टेलिभिजन स्थापनाको संभाव्यता बारे श्री ५ को सरकारले अध्ययन गर्नेछ भनी बक्स भएको थियो। तत्कालिन श्री ५ को सरकारले यसतर्फ आफ्नो तत्परता देखाउन थाले बमोजिम वि.सं. २०४१ साल माघ १७ गते सञ्चार मन्त्रालय अन्तर्गत नेपाल टेलिभिजन परियोजनाको गठन गरियो। २०४२ साल असार १८ गतेको गोरखापत्र दैनिकको एक समाचार अनुसार "आर्थिक वर्ष २०४२/४३ मा टेलिभिजनको सञ्चालन व्यवस्थितरूपले गर्न आवश्यक पर्ने दक्ष जनशक्तिका लागि विशेष व्यवस्था मिलाउन २०४२ साल भाद्र २१ गतेसम्म सञ्चालन हुने गरी २०४२ साल असार १७ गते देखि नेपाल टेलिभिजन परियोजना र वल्र्ड भ्यू इन्टरनेशनलको संयुक्त तत्त्वावधानमा विकासमूलक टेलिभिजन कार्यक्रम उत्पादन प्रशिक्षण सुरू भएको छ। यसैबीच नेपाल टेलिभिजन परियोजनाबाट २०४२ साल साउन २९ गते परीक्षण प्रसारण कार्यक्रमको श्रीगणेश गर्‍यो। त्यसबखत कार्यक्रमको प्रसारण समय बेलुकी ७ बजेदेखि ७.४० वा ७.४५ बजेसम्म सीमित थियो। सुरूमा यसले VHF र पछि UHF ब्याण्डमा १०० वाटको प्रसारण सेटबाट कार्यक्रमहरू प्रसारण गर्ने गर्थ्यो जुन काठमाडौं उपत्यका भित्र मात्र उपलब्ध थियो। त्यसै बेला नेपाल टेलिभिजन परियोजनाले गरेको एक सर्वेक्षण अनुसार काठमाडौँमा १ हजार २ सय ६६ वटा टेलिभिजनमात्र थिए। प्रसारण प्रारम्भ भएपछि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थल भन्सार कार्यलयले जनाए अनुसार प्रति महिना ३ सय टेलिभिजन सेट नेपाल भित्रिन्थे। सुरूमा परियोजनाका रूपमा रहेको नेपाल टेलिभिजन २०४२ साल पुस १२ गते संस्थानमा परिणत भयो। परीक्षण प्रसारण सुरू हुँदा अल्ट्रा हाई फिक्वेन्सी च्यानलबाट हुन्थ्यो भने २०४२ साल पुस १४ गते नियमित प्रसारण थालेपछि भेरी हाई फिक्वेन्सी च्यानलबाट हुन थाल्यो।

इ.सं. १९८७को सार्क सम्मेलन ताका यसले थुप्रै प्राविधिक प्रगति गर्‍यो।

बि.सं. २०५८ असार (इ.सं. २००१) देखि यसले प्रसारणको लागि भू-उपग्रह प्रयोग गर्न थाल्यो जसका लागि Sagarmatha Earth Station प्रयोग गर्ने गर्दछ।