कमलामाई नगरपालिका

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
कमलामाई नगरपालिका
सिन्धुलीमाडी
—  नगरपालिका  —
Sindhuli madi.jpgसिन्धुली माडी
कमलामाई नगरपालिका is located in Nepal
कमलामाई नगरपालिका
कमलामाई नगरपालिका
नेपालको नक्शामा कमलामाई नगरपालिका
निर्देशाङ्क: २७°९′०″ उत्तर ८५°५४′०″ पूर्व / २७.१५०००° उत्तर ८५.९००००° पूर्व / 27.15000; 85.90000निर्देशाङ्क: २७°९′०″ उत्तर ८५°५४′०″ पूर्व / २७.१५०००° उत्तर ८५.९००००° पूर्व / 27.15000; 85.90000
देश  नेपाल
अञ्चल जनकपुर अञ्चल
जिल्ला सिन्धुली जिल्ला
जनसङ्ख्या (१९९१)
 - जम्मा ३२,८३८
समय क्षेत्र नेपाली समय (युटिसी+५:४५)
वेबसाइट kamalamaimun.gov.np

कमलामाई नगरपालिका नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित छ। कमला उपत्यकाको सिन्धुली माढीमा अवस्थीत कमलामाई सिन्धुली जिल्लाको सदरमुकाम हो । यो नगरपालिकाको स्थापना विसं २०५३ सालमा भएको हो । पहिलेका सिद्धेश्वर र भिमान दुई गाविस समेटेर यो नगरपालिका बनेको हो । यसको पूर्वमा रानिचुरी, रानिबास, भिमस्थानबेलघारी गाविसहरू पर्दछन् भने पश्चिममा डाँडिगुराँसेभद्रकाली गाविसहरू छन् । उत्तरमा रतनचुराभद्रकाली गाविसहरू पर्दछन् भने दक्षिणमा सर्लाही, महोत्तरीधनुषा जिल्ला (चुरे पहाड) पर्दछ । कमलामाई नगरपालिकाको पूर्व - पश्चिम लम्वाई ३३ कि.मी. छ। यसको चौर्डाई सबै ठाउँमा एकैनासको छैन। कतै सुकेको र कतै फुकेको पाइन्छ । यसको सरदर चौर्डाई ७ कि.मी. रहेको छ । वर्दिवास - सिन्धुली सडकले यसलाई काटेर गएको छ । माईस्थानमा अवस्थित कमलामाई मन्दिर यस भेगका लागि सुप्रसिद्ध छ । त्यहीबाट उत्पन्न कमला नदी यस क्षेत्रमा मात्र नभै देशभरी प्रसिद्ध छ । कमलामाई मन्दिरको नामबाट नगरपालिकाको नामाकरण गरिएको छ ।

जनसङ्ख्या[सम्पादन गर्ने]

नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या ३२८३८ रहेको छ । त्यस मध्ये १६४५० महिला र १६३८८ पुरुष रहेका छन् । कूल जनसङ्ख्या मध्ये ४४% साक्षर भने ५६% निरक्षर छन् । निरक्षर जनसङ्ख्या मध्ये ४२% पुरुष र ५८% महिला रहेका छन् । नगरपालिकाको औसत वाषिर्क जनसङ्ख्या वृद्धि दर २% रहेको पाइन्छ ।

भूगोल[सम्पादन गर्ने]

नगरपालिकाको कूल क्षेत्रफल २०५१२ हेक्टर मध्ये १११९६ हेक्टर वनजंगल, ५४३२ हेक्टर खेतियोग्य भूमि, २५६१ हेक्टर नदी नाला र १३२३ हेक्टर वस्ती तथा बजार क्षेत्रले ओगटेको छ । नगरपालिकाको मुख्य वस्तीहरूमा ज्यामिरे, डुम डाँडा, वेसारे, राजपानी, शिखर, खैरेनी, सिमले, लामिडाँडा, कुडुले, बोगटी, गैयाँटार, रातमाटा, राम्माढी, दोभानटार, माझगाउँ, पाखाटोल, कुलो खोला गाउँ, सरकारी टोल, राजमहल, चिलाउने टोल, तरुल वन, मजुरे गाउँ, ताप्के गाउँ, भिमान, ढुङ्ग्रेवास, ढकाल गाउँ आदि हुन् । भिमान बजार, सिन्धुली बजार (१ नं. बजार, २ नं. बजार), धुरा बजार र ढुङ्ग्रेवास बजार नगरपालिकाका प्रमुख बजारहरू हुन् । सिन्धुली तथा भिमान बजारमा साप्ताहिक हाटबजार पनि लाग्ने गर्दछ । शिद्धवावा, कालीमाई तथा कमलामाई यहाँका मुख्य मन्दिरहरू हुन्। रानीचुरी डाँडो नगरपालिकाको ऐतिहासिक स्थल हो ।[१] कमलामाइ नगर कमला उपत्यकामा बसेको छ । केही माथी डांडामा एतीहासीक सिन्धुलीगढी दरवार छ । नगरको मुख्य बजार सिन्धुली माढीमा बसेको छ । जहाँ पृथ्वी नारायण शाहका गोर्खाली सेनाले कप्तान किनलोकका अङ्ग्रेजी सेनालाई नेपाल एकीकरण ताका पराजीत गरेका थिए । पछि राणाकालमा दरवार बनेपछी सो क्षेत्रको प्रसाशनिक केन्द्र बनाइएको थियो। सिन्धुलीमाढी शहरमा झन्डै ४० हजार मानीस बसोबास गर्दछन।

तत्कालीन सिद्धेश्वर र भिमान गाविस मिलाई २०५३ सालमा कमलामाई नगरपालिका घोषणा गरिएको हो । नगरपालिकाको लम्बाइ ३३ कि.मी. र चौडाइ सरदर ७ किमी छ । यहाँको कुल जनसङ्ख्या ३२ हजार ८ सय ३८ र ६ हजार ४ सय ४७ घरधुरी छन्। वि.सं. २०५४को निर्वाचनमा प्रमुख र उपप्रमुख पदमा क्रमशः वासुदेव श्रेष्ठ र रसबहादुर कार्की निर्वाचित हुनु भएको थियो । उहाँहरूको कार्यकाल समाप्तिपछि श्री ५को सरकारले वासुदेव श्रेष्ठलाई प्रमुख र भीष्मराज श्रेष्ठलाई उपप्रमुखमा मनोनित गरेको थियो। बनेपा-वर्दिवास सडकले उक्त नगरपालिकाको बीचैबीचबाट छिचोलेको छ । नगरपालिकाका प्रमुख धार्मिक स्थलमा कमलामाईस्थान, कालीमाईस्थान र सिद्धवावा छन् । त्यस्तै पेमा, उर्गेन र तासी छ्योयलिङ्ग यहाँका बौद्धगुम्बा हुन्। प्रसिद्ध कमला नदीको किनारमा स्थित कमलामाई मन्दिरको नामबाट नगरपालिकाको नामाकरण भएको हो ।

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]


बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]