बस्नेत

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
सेनापति अभिमान सिंह बस्नेत, एक काजी बस्नेत

बस्नेत वा बस्न्यात नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो । बस्नेतहरुको मुख्य थलो गोर्खा हालको जिल्लालाई मान्ने गरेको पाइन्छ । ऐतिहासिक कथन अनुसार बस्नेत पाँच पुस्त्यौनी काजी थरहरू मध्ये एक हो । अन्य चार थरहरू बिष्ट, पाण्डे, कुँवरथापा हुन् ।

बस्नेतहरू पूर्णतय क्षेत्रीवर्ग हुन् । उनीहरू भारोपेली आर्य समुदायका हुन् । प्राय सतारुढ क्षेत्रीय वर्गका रुपमा जमिनदार, मुखिया, काजी, जिम्मल र पञ्च जस्ता उच्च पदहरूमा इतिहासदेखि आसिन छन् । केही राज्य जस्तै खप्तडमा बस्नेतहरूले शासन गरेको कथन छ । बस्नेतहरूमा गोत्रका आधारमा विभाजन छ । श्रीपाली, खप्तडी, खुलाल, लामिछाने, बलामी, आदि बस्नेतका प्रकारहरू हुन् ।

श्रीपाली/सिरुपाली बस्नेत[सम्पादन गर्ने]

श्रीपाली बस्नेतहरू जुम्ली खस हुन् अर्थात जुम्लामा उत्पति भएका हुन् । गोरखा जिल्लाका श्रीपाली बस्नेतहरू नेपाल एकिकरणका मुख्य सहयोगी हुन् । सेनापति बडावीर शिवराम सिंह बस्न्यातको परिवारले राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन् । उनका चार छोराहरू (काजी नाहरसिंह बस्न्यात, सेनापति केहरसिंह बस्न्यात, मुलकाजी अभिमान सिंह बस्नेत र बडाहाकिम धोकलसिंह बस्न्यात)ले उक्त अभियानमा भाग लिएका थिए । पृथ्वीनारायण शाहको चर्चित भनाइसङ्ग्रह दिव्योपदेशमा उक्त भनाइ उल्लेखित छः पाण्डेको ढाल र बस्नेतको तरवारले मैले नेपाल उपत्यका आक्रमण गर्दैछु ।

श्रीपालीहरू शिशाकोटी महादेव, वीरभद्र, महाकाली लाई कुल देवता र अराध्यादेवी (दक्षिणकाली) लाई इष्ट देवता मान्छन् ।

खप्तरी/खब्तरी/खप्तडी बस्नेत[सम्पादन गर्ने]

खब्तरी बस्नेतहरू कौशिक गोत्रका हुन् । खब्तरीहरू मुण्डली मष्टो देवताको पुजा गर्छन् । उनीहरूका पूर्वजहरूले खप्तड राज्यमा शासन गरेको कथन छ । राजा वीर भोटु सिंहले पुत्र राहुललाई बस्नेत उपाधि दिएको एक भनाइ छ।

कमाण्डिङ कर्णेल पहलमान सिंह बस्नेत खब्तरी बस्नेत हुन् । उनलाई खप्तडी राजाश्री १को उपाधि दिइएको थियो । त्यस्तै पूर्व गृहमन्त्री यज्ञबहादुर बस्न्यात, सेनापति सिँह बहादुर बस्न्यात, पूर्व राजदूत डा. सिँँह बहादुर बस्न्यात पनि खब्तरी बस्नेत हुन् । [१]

खुलाल बस्नेत[सम्पादन गर्ने]

खुलाल बस्नेतहरू अरू खुलाल जस्तै धनञ्जय गोत्रका हुन् ।[२]

लामिछाने बस्नेत[सम्पादन गर्ने]

लामिछाने बस्नेतहरू अरू लामिछाने जस्तै गर्ग गोत्रका बस्नेत हुन् ।

बलामी बस्नेत[सम्पादन गर्ने]

उल्लेखनीय बस्नेत/बस्न्यातहरू[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोला[सम्पादन गर्ने]

स्रोतहरू[सम्पादन गर्ने]