रत्न मल्ल

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

रत्न मल्ल , काठमाण्डौका राजा थिए | नेपालमा सर्मुवप्रथम मुसलमानहरुको प्रवेश रत्न मल्लको शासन कालमा भएको थियो |

शासनकाल[सम्पादन गर्ने]

रत्न मल्ल वि.सं. १५४१ देखी वि.सं. १५७७ सम्म शासन सत्ता संचालन गरेका थिए |

राजाको जेठो छोरो राजा हुने चलन अनुसार यक्ष मल्ल पछि भक्तपुरमा राय मल्ल राजा भए पनि माहिला रत्न मल्लले वि सं १५४१ मा कान्तिपुरका महापात्रहरूलाई हातमा लिई त्यहाँकै राजा भए । उनले १२ जना महापात्रहरूलाई पटकपटक गरि मारे । रत्न मल्ल अत्यन्तै चतुर शासक थिए ।

राजा रत्न मल्ल महत्वाकांक्षी शासक हुनाले वि सं १५४८ नुवाकोट माथी अधिकार गरे । ललितपुरका पात्रहरू हर्षपाल र जगतपाललाई हात लिएर त्यहाँ पनि अधिकार गरे । दाजुभाइहरूसँग रत्न मल्लको सम्बन्ध राम्रो थिएन । त्यो थाहा पाएर तिब्बतबाट कुक जातका नायकले आक्रमण गरेकाले रत्न मल्लले मुनिमुकुन्द सेनसँग सैनिक सहयोग मागेका थिए ।त्यसरी पाल्पाली राजाले सहयोग गरि आफ्नो शासनको रक्षा गरिदिएका हुनाले उनले पाल्पाका मगर र तिरहुतेहरूलाई प्रशस्त बिर्ता दिएका थिए । त्यसबाट उपत्यकामा बस्ती बाक्लो भयो । तिरहुत र पहाडतिरबाट धेरै मानिस उपत्यकामा ग ई बस्न थाले ।[१]

आर्थिक व्यवस्था[सम्पादन गर्ने]

रत्न मल्ल को राज्यकालमा तिब्बत र तिरहुतसँग व्यापारको ज्यादै प्रगती भएको थियो । उनैले तिब्बतमा व्यापार गर्ने मुसलमानहरूलाई कान्तिपुरमा पनि कोठी थापी व्यापार गर्न बोलाए । उनीहरूले कान्तिपुरलाई स्थानीय सामान हटाई विलासका वस्तुहरूसँग परिचित गरिदिए । राजा रत्न मल्लले चित्लाङबाट तामा झिकाई मुद्रा टकसारी गरेका थिए । टकसारीको राम्रो विकास भएको थियो

प्रमुख कार्यहरु[सम्पादन गर्ने]

  • यिनले सोम शेखरानन्द नामक स्वामीलाई पशुपतिका प्रमुख पुजारी बनाएका थिए |
  • यिनले बनेपाका २ नेवारलाई भण्डारे बनाएका थए |
  • सुकीको सट्टा तामाको मुद्रा प्रचलनमा ल्याए |

मृत्यु[सम्पादन गर्ने]

रत्न मल्लले ३६ वर्षसम्म शासन गरे । वि स १५७७ को भदौ महिनामा उनको मृत्यु भयो । उनी पछि उनका छोरा सूर्य मल्ल राजा भए ।

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]