पार्थिवेन्द्र मल्ल

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search


पार्थिवेन्द्र मल्ल
कान्तिपुरको राजा
शासनकालवि.सं.१७३७ - १७४४
पुर्वाधिकारीप्रताप मल्ल
उत्तराधिकारीभूपालेन्द्र मल्ल
जीवनसाथीरानी ऋद्धिलक्ष्मी
वंशमल्ल वंश
पिताप्रताप मल्ल

राजा पार्थिवेन्द्र मल्ल कान्तिपुरका राजा थिए। उनी प्रताप मल्लका माहिला छोरा थिए। वि सं १७३७ मा दाइ राजा नृपेन्द्र मल्लको १८ वर्षको उमेरमा निधन भएकाले उनी राजा भए । [१]

उनको शासनमा चिकुटी (देवीदास ) नामका भारदार चौतारा थिए । वि.सं. १७४० तिर पुग्दा चिकुटी धेरै कालसम्म शासनमा बसेको हुनाले उनका विरोधीहरू बढ्दै गए । उनलाई नाश गर्नुपर्छ भन्ने ठूलो भारदार समूह काठमाडौँमा खडा हुन थाल्यो । त्यसैले उनी काठमाडौँबाट भागेर कहिले पाटन, कहिले कतै गर्दै गएर कुनै बेला त त्रिशूलीपारिको बुधसिं भन्ने ठाउँमा समेत पुगे । बुधसिं त्यसबखत गोरखा राज्यअन्तर्गत पर्थ्यो । गोरखाका राजा पृथ्वीपति शाह त्यसबेला शासन गर्थे । केही समयको अन्तरालपछि चिकुटी पुनः काठमाडौँ आएर बस्न थाले । चिकुटी भागेपछि पाटनका राजा आएर नयाँ मन्त्रिमण्डल गठन गरिदिएका थिए । त्यसमा लक्ष्मीनारायण जोशी , बावत, जयकृष्ण र उनका छोरा श्रीकण्ठु गरी ४ जनाको मन्त्रिपरिषद् गठन भयो । चिकुटी पछि लक्ष्मीनारायण जोशी चौतारा भए ।

मृत्यु[सम्पादन गर्ने]

वि सं १७४४ मा खानामा विष पिलाएर चौतारा लक्ष्मीनारायण जोशी र उनकै रानी ऋद्धिलक्ष्मीले उनको हत्या गराए । लक्ष्मीनारायणले सो आरोप पूर्व चौतारा चिकुटीलाई दोषी देखाएर चिकुटी र उनका केही मानिसको हत्या गराए ।

राजाको मृत्यु भएपछी उठेको विवाद भक्तपुरका राजा जितामित्र मल्लले सुल्ट्याए।[२]

उनको मृत्यु पछि उनका छोरा भूपालेन्द्र मल्ल ८ वर्षको उमेर मा राजा बने ।

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. नेपालको तथ्य इतिहास राजाराम सुवेदी पृष्ठ १५२
  2. प्रा. डा. राजाराम सुवेदी (फागुन २०६१), नेपालको तथ्य इतिहास, साझा प्रकाशन, पृ: १५२, आइएसबिएन 99933-2-406-X