तेलङ्गाना

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
तेलङ्गाना
తెలంగాణ
تلنگانہ
—  भारतको राज्य  —
भारतको नक्सामा तेलंगाना क्षेत्र (रातो गरिएको)
निर्देशाङ्क: १८° उत्तर ७९° पूर्व / १८° उत्तर ७९° पूर्व / 18; 79निर्देशाङ्क: १८° उत्तर ७९° पूर्व / १८° उत्तर ७९° पूर्व / 18; 79
देश  भारत
राज्य दक्षिण भारत
स्थापना २ जुन २०१४
सरकार
 - गवर्नर इ.एस.एल.नरसिम्हन
 - मुख्य मन्त्री कल्भाकुन्तला चन्द्रसेखर राव (तेलङ्गाना राष्ट्र समिति)
 - सभासद दुइसदनीय (११९ + ४० सिट)
 - लोक सभा सभासद १७
 - उच्च न्यायलय हैदराबाद उच्च न्यायलय
क्षेत्रफल[१]
 - जम्मा ११४,८४० किमी (४४,३४० वर्ग मी)
जनसङ्ख्या (२०११)
 - जम्मा ३५२८६७५७
 जनघनत्व ३०७.३/किमी (७९५.८/वर्ग मी)
भाषा
 - आधिकारिक तेलुगु, उर्दू
समय क्षेत्र आइएसटि (युटिसी+05:30)
सबैभन्दा ठुलो शहर हैदराबाद

तेलङ्गाना (तेलुगु : తెలంగాణ, तेलंगाणा), भारतको आन्ध्र प्रदेश राज्य बाट छुट्टिएर बनेको भारतको नयाँ राज्य हो । हैदराबादलाई दश बर्ष सम्मका लागि तेलङ्गाना र आन्ध्र प्रदेश को संयुक्त राजधानी बनाउन प्रस्ताव गरिएको छ [२]। यो भारतको हैदराबाद नामक राजवाडाहरुको तेलुगुभाषी क्षेत्रहरु मिलेर बनेको छ । 'तेलंगाना' शब्द का अर्थ हुन्छ - 'तेलुगूभाषीहरुको भूमि'।

५ डिसेम्बर २०१३ का दिन मन्त्रीसमूह द्वारा बनाईएको ड्राफ्ट बिललाई क्याबिनेटले मन्जुरी प्रदान गरिसकेको छ । १८ फेब्रुअरी २०१४ मा तेलङ्गाना बिल लोक सभा बाट पास भयो तथा दुई दिन पश्चात यसलाई राज्‍य सभा बाट मन्जुरी दिइयो । राष्ट्रपति को दस्तखत संगै तेलंगाना औपचारिक रुपमा भारतको २९औ राज्य बनेको छ । लोक सभाबाट बिललाई पास गराउने बेलामा हंगामा हुने कारणले लोक सभा टेलिविजनको प्रसारण रोक्नु परेको थियो ।[३][४][५]

अहिले जुन क्षेत्रलाई तेलङ्गाना भनिन्छ, त्यसमा आन्ध्र प्रदेशको २३ जिल्ला मध्ये १० जिल्ला मुछिएको छ । यी हुन्: हैदराबाद, अदिलाबाद, खम्मम, करीमनगर, महबूबनगर, मेडक, नलगोंडा, निजामाबाद, रंगारेड्डी तथा वारंगल । यस क्षेत्रबाट आंध्र प्रदेशको २९४ मध्ये ११९ विधानसभा सिट रहेको छ । तेलंगानालाई ४२ लोकसभा सिट मध्ये १७ सिट प्राप्त भएको छ ।[६]

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

तेलङ्गानालाई एउटा बेग्लै राज्य बनाउने मांग पछी देखि गरिदै आएको छ, र यसको लागि समय समयमा आन्दोलन पनि गरिदै आएको छ ।

धर्म और भाषा[सम्पादन गर्ने]

तेलङ्गानाको जनसंख्या ८४% हिन्दू, १२.४% मुसलमान र ३.२% सिख, ईसाइ र अन्य धर्मको अनुयायी रहेको छ ।[७][८]

तेलङ्गानाको ७६% समुदायका मानिस तेलुगु भाषा बोल्छन । १२% मानिस उर्दू तथा १२% मानिस अन्य भाषा बोल्छन ।[९][१०]

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. Area of Andhra Pradesh districts
  2. "पृथक तेलंगानाको गठन , हैदराबाद साझा राजधानी", zeenews.india.com, २०१३-०७-३१, अभिगमन मिति २०१३-०७-३१ 
  3. "Cabinet clears bill for creation of Telangana with 10 districts", इकनोमिक टाइम्स, ५ दिसंबर २०१३। 
  4. "लोकसभामा पारित भयो तेलंगाना विधेयक", जी न्यूज, 18 फरवरी 2014.
  5. "तेलंगाना बिल राज्यसभा में पास", मनी कंट्रोल, 21 फरवरी 2014.
  6. "तेलंगाना राज्य", बीबीसी हिन्दी, 21 फरवरी 2014.
  7. "Telangana and Muslims", TwoCircles.net, अभिगमन मिति १४ सेप्टेम्बर २०१० 
  8. Region-wise distribution of religious groups 2001 - Table 7.2 in page 381 of SKC report
  9. Region-wise distribution of religious groups 2001 - Table 7.3 in page 393 of SKC report
  10. "Urdu in Andhra Pradesh", LANGUAGE IN INDIA, अभिगमन मिति २२ जनवरी २०१३ 

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

वाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]