सिराहा नगरपालिका

सिराहा
नगरपालिका सदरमुकाम
सिराहा सिराहा सिराहा
निर्देशाङ्क: २६°३९′१०″ उत्तर ८६°१२′२७″ पूर्व
देश	नेपाल
प्रदेश	मधेश प्रदेश
जिल्ला	सिराहा जिल्ला
नगरपालिका	वि.सं. २०५३ माघ ११
समावेश (गाविस)	सिराहा, मखनाहा, मानपुर, बसबिट्टा र ठेगही
सम्मिलित (मिति)	वि.सं. २०५३ माघ ११
समावेश (गाविस)	लक्ष्मीनिया, सानहैथा, लगडी गडीयानी, लगडी गोठ र हक्पारा
सम्मिलित (मिति)	वि.सं. २०७३ फाल्गुन २७
सरकार
• नगरप्रमुख	नवीनकुमार यादव (नेकपा (एमाले))
• उपप्रमुख	बबिताकुमारी शाह (नेकपा (एमाले))
क्षेत्रफल
• जम्मा	९४.२० किमी२ (३६.३७ वर्ग माइल)
उन्नतांश	८० मिटर (२६० फिट)
जनसङ्ख्या  (राष्ट्रिय जनगणना २०७८)
• जम्मा	९५,४१०
• घनत्व	१०००/किमी२ (२६००/वर्ग माइल)
• धर्मावलम्बी	हिन्दू मुस्लिम बौद्ध
समय क्षेत्र	युटिसी+५:४५ (नेपाली समय)
हुलाक कोड	५६५००
क्षेत्रीय सङ्केत	०३३
वेबसाइट	sirahamun.gov.np/en

सिराहा नेपालको मधेश प्रदेशमा पर्ने सिराहा जिल्लाको सदरमुकाम तथा एक नगरपालिका हो। सिराहा जिल्लाका तत्कालिन सिराहा, मखनाहा, मानपुर, बसबिट्टा र ठेगहीलाई वि.सं. २०५३ माघ ११ गते मिलाएर सिराहा नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।

वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार हनुमाननगर, सारस्वर, मल्हनिया गम्हरिया, खिरौना, सुखचिना र माडर गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यसै प्रकार सङ्घीय शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार लक्ष्मीनिया, सानहैथा, लगडी गडियानी, लगडी गोठ र हक्पारा गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यो नगरपालिका कुल २२ वडामा विभाजित छ।

नामकरण

एतिहासिक हिसाबले राजा सलहेश ज्यादै आदर्श व्यक्तित्व र सबैलाई सहयोग तथा आश्रय दिने भएकाले भारतबाट यहाँ व्यापार गर्न आउने व्यापारीहरू जङ्गलै जङ्गल भएको यस ठाँउलाई 'सहारा' भन्दा भन्दै अपभ्रंस भएर सिरहा नामकरण भएको हुनसक्ने एउटा किंवदन्ती रहेको छ। यसै प्रकार अर्को एक किंवदन्ती अनुसार यस ठाँउमा जङ्गल भएको र स्थानीय भाषामा रुखका जरालाई शिर भनिने हुँदा जरै जरा भएको ठाँउलाई 'शिर' (मैथिली भाषामा शिरा) भन्दाभन्दै अपभ्रंश भएर सिरहा नाम रह्न गएको एक भनाई रहेको छ।

जनसङ्ख्या

राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार सिराहा नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ९५,४१० रहेको छ भने यहाँ १८,९१७ घरधुरी रहेका छन्।

सिरहा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क

नयाँ वडा	समावेश साविकका गाविसहरू	जनसङ्ख्या	क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.)	जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.)
१	सिरहा (१)	२,६१६	०.९९	२६४२.४२
२	सिरहा (२)	५,१७७	१.७३	२९९२.४९
३	सिरहा (३)	२,३७४	२.४२	९८०.९९
४	सिरहा (४)	३,७४१	०.५५	६८०१.८२
५	सिरहा (५)	३,४५२	३.५९	९६१.५६
६	सिरहा (६)	४,१७५	३.४७	१२०३.१७
७	सिरहा (७)	४,३२८	२.८८	१५०२.७८
८	सिरहा (८)	२,८५७	३.२	८९२.८१
९	सिरहा (९)	४,३७०	४.९६	८८१.०५
१०	हनुमाननगर (१,७-९)	४,०२४	५.७	७०५.९६
११	हनुमाननगर (२-६)	३,९२६	३.७२	१०५५.३८
१२	सारश्वर	७,२२०	६.८१	१०६०.२०
१३	मल्हनिया गम्हरिया	२,९७९	५.१३	५८०.७०
१४	खिरौना	४,१९९	३.०४	१३८१.२५
१५	सुखचिना	३,६३०	३.२५	१११६.९२
१६	माडर (१-५)	४,८३५	१.३२	३६६२.८८
१७	माडर (६-९)	४,२६६	५.०६	८४३.०८
१८	लक्ष्मीनिया	५,१२०	७.०१	७३०.३९
१९	सानहैथा	६,७०३	१०.९	६१४.९५
२०	लगडी गडियानी	६,०८५	६.७८	८९७.४९
२१	लगडी गोठ	३,९३९	३.५२	१११९.०३
२२	हक्पारा	५,३९४	८.१४	६६२.६५
जम्मा		९५,४१०	९४.१७	१०१३.१७

बाह्य कडीहरू

• सिराहा नगरपालिका