जितारी मल्ल

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
जितारी मल्ल
खस राज्यको राजा
शासनकाल१३४४-१३५६
पुर्वाधिकारीअशोकचल्ल
उत्तराधिकारीरिपु मल्ल
सन्तानअक्षय मल्ल
आदित्य मल्ल
वंशखस मल्ल वंश
पिताअशोक चल्ल
धर्महिन्दु

राजा जितारी मल्ल आफ्ना बाबू अशोकचल्ल जस्तै विजिगीषु थिए । आफ्ना पूर्वजहरूका झैँ राजा जितारी मल्ल आफ्नो बलिष्ठ सैन्य संगठन गर्न पछि परेनन् । उनी आफ्ना पुर्खाको भन्दा पनि बढी क्षेत्र विस्तार गर्न सफल भए । विशेष गरि उनले जुम्ला देखि काठमाडौं सम्मको विजय गरेर खसराज्यलाइ विशाल साम्राज्यमा परिणत गरेका थिए । उनले एक पटक मात्र नभएर , तीन - तीन पटक काठमाडौ चार भञ्ज्याङ उपत्यकालाई वशमा पारेका थिए त्यसै कार्यबाट उनी चल्लबाट मल्ल भनिए ।

चार भञ्ज्याङमा पहिलो आक्रमण[सम्पादन गर्ने]

राजा जितारी मल्लले वि सं १३४४ मा पहिलो चोटि काठमाडौँ उपत्यका माथी आक्रमण गरेका थिए । पौष महिनामा गरेको त्यो आक्रमण मा स्वायम्भुनाथ नेर भयानक युद्ध भयो । काठमाडौँका राजा अनन्त मल्ललाई निकै समस्या पर्यो । युद्धमा ८०० खस सिपाही मारिए भने अन्त्यमा जुम्लाकै जीत भयो र काठमाडौंका बासिन्दा डरले जङ्गल तिर पसे । [१]

जुम्लाको सेनाले काठमाडौं उपत्यका माथि विजय गरेर पनि लुटपाट गरि जुम्ला तिर फर्केको हुनाले उपत्यकाको जङ्गलमा लुकेर ज्यान बचाएका मानिस पुनः आआफ्नो सामान्री जीवनमा फर्के । यश प्रकार जुम्लाबाट भएको आक्रमण ज्यादै भयानक भएको कुरा स्पष्ट हुन्छ ।

चार भञ्ज्याङमा दोश्रो आक्रमण[सम्पादन गर्ने]

राजा जितारी मल्लको सेनाले वि सं १३४५ फागुन महिनामा दोस्रो पटक काठमाडौँ उपत्यका माथि आक्रमण गर्यो । यश पटकको खससेनाको आक्रमण पहिलेको भन्दा अझ भयानक थियो । खससेनाले गाउँभित्र पसेर आगो लगाउने गर्दा ज्यादै भयङ्कर भयो । जुम्लाका राजा जितारी मल्ल स्वयम्भू र लोकेश्वर (रातो मच्छिन्द्रनाथ) अनि पशुपतिनाथको विधिवत् पूजा गरेर फर्के ।

चार भञ्ज्याङमा तेश्रो आक्रमण[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. कहिँ त्यो सङ्ख्या ३५० मात्र रहेको व्याख्या गरिएको छ