कालिम्पोङ

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
कालिम्पोङ
कालिम्पोङको  विहंगम दृश्य। पृष्ठभूमिमा  हिमालय पर्वतमाला
कालिम्पोङको विहंगम दृश्य। पृष्ठभूमिमा हिमालय पर्वतमाला
समय मंडल: आईएसटी (यूटीसी+५:३०)
देश  भारत
राज्य पश्चिम बंगाल
जिल्ला दार्जिलिङ
अध्यक्ष नोर्देन लामा[१]
जनसंख्या
घनत्व
४०,१४३ (2001)
• ३८.०१ /किमी2 (९८ /वर्ग माइल)
क्षेत्रफल
ऊंचाई (AMSL)
१,०५६.५ कि.मी² (४०८ वर्ग मील)
• १,२४७ m (४,०९१ ft)

निर्देशाङ्क: २७°०४′उत्तर ८८°२८′पूर्व / २७.०६° उत्तर ८८.४७° पूर्व / 27.06; 88.47 कालिम्पोङ पश्चिम बंगालको दार्जिलिङ जिल्लामा अवस्थित शहर हो। कालिम्पोङ १७०० ई.सम्म सिक्किमको एक भाग थियो। १८ औं शताब्दीको प्रारम्‍भमा भूटानका राजाले यसमा कब्‍जा गरेका थिए। आंग्ल भूटान युद्ध पछि १८८५ ई.मा यसलाई दार्जिलिङमा मिलाईएको छ। १९ औं शताब्‍दीको उत्तरार्द्धमा यहाँ स्‍काटिश मिशनरीहरूको आगमन भयो। १९५० ई.सम्म यो सहर ऊनको प्रमुख व्‍यापार केन्द्र थियो। वर्तमानमा यो शहर पश्चिम बंगालको प्रमुख हिल स्‍टेशन हो।

मुख्य आकर्षण[सम्पादन गर्ने]

कलिंगपहरूग एक धेरै नै ब्यस्त शहर हो। यस्तो यस कारण, क्हरूकि दार्जिलिङ र गंगटोक यसै शहर भएर जाने गरिन्छ। यहाँ तपाईं आफ्नो व्‍यस्‍त जिंदगीदेखि विश्राम लिएर आरामका केही पल व्‍यतीत गर्न सक्नुहुन्छ। गाडीदेखि यस सहरलाई एक दिनमा घूमा जा सक्छ। यस शहरलाई पैदल घुम्नका लागि दुइ वा तीन दिन लाग्दछ। कलिंगपहरूग पर्वोत्तर हिमालयका पछि स्थित छ। यहाँदेखि कंचनजंघा श्रेणी त‍था तिस्‍ता नदीको घाटीको धेरै सुन्दर नजारा देखि्दछ।

गोंपा रोम्‍प[सम्पादन गर्ने]

थोंगशा गोंपा कलिंगपहरूगमा स्‍ि‍थत सबै मठहरूमा सबैभन्दा पुराछैन। यसलाई भूटानी मठका नामले जानिन्छ। यस मठको स्‍थापना १६६२ ई.मा भएको थियो। यस मठको मूल संरचना अंग्रेजहरूका यहाँ आगमनभन्दा पहिला आन्तरिक झगडेमा नष्‍ट भएको थियो। जोंग डोग पालरी फो ब्रांग गोंपा मठलाई दलाई लामाले १९७६ ई.मा आम जनतालाई समर्पित गरे। यो मठ दूरपीन दारा चोटीमा स्थित छ। यस मठमा बौद्धहरूको प्रसिद्ध ग्रन्थ कंग्‍यूर' रखा भएको छ। १०८ भागहरू भएका यस ग्रन्थ्‍ालाई दलाई लामा तिब्‍बतदेखि आफ्नो साथ लाए थिए। यस मठका प्रार्थना कक्षको देवलहरूमा धेरै नैं सुन्दर चित्रकारी गरिएको छ। यस मठको माथि मंजिलमा त्रिआयामी मण्डला छ। यस मठका नजदीक नैं थारपा चोइलिंग गोंपा मठ छ। यो मठ तिब्‍बतियन बौद्ध धर्मका जेलूपा संप्रदायदेखि सम्बन्धित‍ छ।

औपनिवेशिक विरासतहरू[सम्पादन गर्ने]

कलिंगपहरूगमा अहिले पनि धेरै औपनिवेशिक भवन छ। यी भवनहरूमा मुख्‍यत: बंगला तथा पुरानो होटल सामेल छन्। ब्रिटिश ऊनी व्‍यापारिहरू द्वारा बनाइए यी भवन मुख्‍य रूपदेखि रिंगकिंगपहरूग तथा हिल टॉप रोडमा स्थित छ। यी भवनहरूमा मोरगन हाउस, क्राकटी, गलिङ्का, साइदिंग तथा रिंगकिंग फॉर्म सामेल छ। मोरगन हाउस तथा साइदिंगलाई सरकारले आफ्नो नियन्त्रणमा लिएर पर्यटक आवासका रूपमा तब्‍दील गरिदिएकोछ। यी भवनहरूका नजदीक नैं संत टेरेसा चर्च छ। यस चर्चलाई स्‍थानीय कारीगरहरूले प्रसिद्ध गोंपा मठको अनुकृतिमा बनाए छ।

रेशम उत्‍पादन अनुसंधान केन्द्र[सम्पादन गर्ने]

कलिंगपहरूग फूल उत्‍पादनको प्रमुख केन्द्र छ। यहाँ देशको ८० प्रतिशत ग्‍लैडीओलीको उत्‍पादन हुन्छ। यसका अतिरिक्त यो आर्किड, कैकटी, अमारिलिस, एंथूरियम तथा गुलाबहरूका फूलका लागि प्रसिद्ध छ। गेबलेस तथा धालिसको पनि यहाँ धेरैायत मात्रामा उत्‍पादन हुन्छ। यहाँ प्रसिद्ध रेशम उत्‍पादन अनुसंधान केन्द्र (०३५५२-२५५२९१/ ९२८) पनि छ। यो केन्द्र दार्जिलिंग जानेका रास्‍तेमा स्थित छ।

रोप वे[सम्पादन गर्ने]

यहाँ प्रसिद्ध आर्मी गोल्‍फ क्‍लब छ। यसका अतिरिक्त यहाँ तिस्‍ता नदीमा रोमांचक खेल राफ्टिंगको शुरुआत गरिएको छ। रोमांचक खेल इच्छा गर्नेलाई यहाँ जरुर आना चाहिन्छ। यो स्‍थान तिस्‍ता बाजारका नजदीक स्थित छ। यदि तपाईं यस खेलको पूरा आनन्‍द लेना चाहन्छन् त यहाँ एक पूरा दिन दिनु हुनेछ। यस खेलको आनन्‍द लिने सबैभन्दा अच्‍छा समय मध्‍य नंवबरदेखि फरवरी त‍क छ। यसका अतिरिक्त हाइकिंग खेलको मजा तिस्‍ता नदीको घाटीमा सालहरू भर लिया जा सक्छ।

तिस्‍ता नदीमा प्रसिद्ध शांको रोपऔं छ। यो रोपऔं १२० फीटको ऊंचाईमा स्थित छ। यस रोपवेको निर्माण स्‍वीडन सरकारको मदददेखि गरिएको थियो। यो रोपऔं तिस्‍ता र रीली नदीका बीच बनेका छ। यस रोपवेको कुल लंबाई ११.५ किलोमीटर छ। यस रोपवेका कारण समथर पठार जो कि कलिंगपहरूगदेखि २० किलोमीटरको दूरीमा सिलीगुडी जानेका रास्‍तेमा स्थित हो, जाना आसान भएको छ। बिना रोपवेका यहाँ जानमा एक दिनको समय लाग्छ।

निकटवर्ती स्थान[सम्पादन गर्ने]

लावा[सम्पादन गर्ने]

यो कलिंगपहरूगदेखि ३४ किलोमीटर टाडा छ। यो ठाउँ कलिंगपहरूगदेखि भूटानका पुरानो व्यापारिक मार्गमा अवस्थित छ। यो स्‍थान चार तरफ बाक्लो शंकुधारी वनले घेरिएको छ। यहाँ भूटानी शैलीमा बनेको एक धेरै सुन्दर मठ तथा नेचर इंटरप्रेटेशन सेन्टर केन्द्र छ। यहाँदेखि नैं न्‍यौरा नेशनल पार्क जाने बाटो छ। ज्ञातव्‍य हो कि न्‍यौरा १०३४१ फीटको उचाईमा रशे दर्रामा स्थित छ। रशे दर्रा भूटान, सिक्किम तथा पश्चिम बंगालको सीमा छ। यहाँदेखि चोला श्रेणीको बेहतरीन नजारा देखि्दछ। लोलीगाउँ जसलाई खापर पनि भनिन्छ लावादेखि २५ किलोमीटरको दूरीमा स्थित छ। यहाँदेखि हिउँबारीको धेरै सुन्दर नजारा देखि्दछ।

खानपान[सम्पादन गर्ने]

कलिंगपहरूगमा तपाईंलाई प्रत्येक चौराहामा स्‍टीम मोमोज, थूक्‍पा (नूडल सूप) तथा चो आदि खानेलाई मिल जानेछ। कलिंगपहरूगमा धेरै अच्‍छे रेस्‍टोरहरूट पनि छन्। ग्‍लेनरी होटलको दुइ रेस्‍टोरहरूट छ- पहिलो ऋषि रोडमा तथा अर्को अंगडेन रोड पर। यी दुइटै रेस्‍टोरहरूटहरूमा केक, पेस्‍ट्री, पैटीज, चाय तथा कफी मिल्दछ। मंडारिन रेस्‍टोरहरूट माछा, सुअरको भूना भयो मांस तथा मुर्गाका मांसका लागि प्रसिद्ध छ। गोम्‍पू होटलमा बारको सुविधा छ। कलसंग रेस्‍टोरहरूट जोकि लिङ्क रोडमा स्थित हो तिब्‍बती भोजनका लागि जानिन्छ। यहाँको स्‍थानीय शराब जो कि बाजरेदेखि बन्दछ बांसका बर्त्तनमा परोसिन्छ। यस शराबलाई छन्ग पनि भनिन्छ। अन्‍नपूर्णा रेस्‍टोरहरूटमा अच्‍छा भोजन मिल्दछ। यदि तपाईं बेहतरीन भोजन चाहन्छन् त हिमालयन होटल तथा सिल्‍वर ओक होटल जाउनुहोस्। तर यहाँ पहिलादेखि नैं बुकिंग गराना हुन्छ।यहाँका सबै होटल रात ८:३० देखि ९ बजेसम्म बंद हुन्छन्।

किनेरी[सम्पादन गर्ने]

भूटिया शिल्प लसूत्रको हस्त शिल्प बैग, पर्स, आभूषण, थंगा पहरूटिग्‍स तथा चाइनीज रातोटेनको किनेरी यहाँसित गर्न सकिन्छ। यी सब वस्‍तुहरूका लागि डम्बर चौकमा स्थित भूटिया शॉप प्रसिद्ध छ। यसका अतिरिक्त यी वस्‍तुहरूको किनेरीका लागि कलिंगपहरूग आर्ट एंड क्रार्फ्ट कओपरेटिव पनि सही छ। कलिंगपहरूगको स्‍थानीय चीज तथा ललीपोप यहाँ आउने भएका पर्यटकहरूलाई जरुर किन्न चाहिन्छ।

आवागमन[सम्पादन गर्ने]

हवाई मार्ग[सम्पादन गर्ने]

सबैभन्दा नजिकको हवाई अड्डा बागडोगरामा छ। यहाँदेखि सिलीगुडी (६९ किलोमीटर)को बस भाडा रु. ४५ देखि ५० छ। ट्याक्‍सीको भाडा रु. ७० छ।

रेल मार्ग[सम्पादन गर्ने]

सबैभन्दा नजिकको रेलऔं स्‍टेशन नयाँ जलपाइगुडी जंक्‍शन छ। जलपाइगुडीदेखि कलिंगपहरूगको कैबको भाडा लगभग रु. ८०० छ।

सडक मार्ग[सम्पादन गर्ने]

यो सिलीगुडी (७० किलोमीटर)देखि सडक मार्गदेखि जोडिएको छ। यहाँदेखि कलिंगपहरूगका लागि सरकारी र निजी बसहरू चल्छन्।

उद्धरण[सम्पादन गर्ने]

  1. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named telegraph20081023

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  • Guide to Kalimpong – ३rd edition (२००२) — Sandeep C। Jain — Himalayan Sales
  • Sangharakshita, Facing Mount Kanchenjunga — Windhorse Publications, १९९१, ISBN ०-९०४७६६-५२-७
  • Lepcha, My Vanishing Tribe — A.R। Foning, ISBN ८१-२०७-०६८५-४
  • The Unknown and Untold Reality about the Lepchas — K.P। Tamsang

बाह्य सूत्र[सम्पादन गर्ने]

विकिभोयेजमा Kalimpong सम्बन्धित यात्रा वृतान्त उपलब्ध छ ।

ढाँचा:दार्जीलिंग