कलैया नगरपालिका

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
कलैया नगरपालिका
कलैया
—  नगरपालिका  —
कलैया नगरपालिका is located in Nepal
कलैया नगरपालिका
कलैया नगरपालिका
नेपालको नक्सामा कलैया नगरपालिका
निर्देशाङ्क: २७°२′ उत्तर ८५°०′ पूर्व / २७.०३३° उत्तर ८५.०००° पूर्व / 27.033; 85.000निर्देशाङ्क: २७°२′ उत्तर ८५°०′ पूर्व / २७.०३३° उत्तर ८५.०००° पूर्व / 27.033; 85.000
देश  नेपाल
अञ्चल नारायणी
जिल्ला बारा
समय क्षेत्र नेपालको प्रमाणिक समय (युटिसी+५:४५)
हुलाक कोड ४४४००
टेलिफोन कोड ०५३
वेबसाइट kalaiyamun.gov.np

२०३९ सालमा स्थापित काठमाण्डौंबाट ३०६ कि.मी. र वीरगंजबाट पूर्व १२ कि.मी. को दुरीमा अवस्थित बारा जिल्लाको सदरमुकाम रहेको नगरपालिका हो । स्थापनाकालमा यस उ. मा​.  न.पा. मा तत्कालिन कलैया, बरेवा, भवानीपुर, बैरिया, बघवन, रामपुर गाविसलाई समेटिएको थियो । ११ वडामा विभाजित यस उ. मा​. न.पा. मा २०४७ सालमा भतौडा, ब्रम्हपुरी, विशम्भरपुर गाविस थप गरी १४ वडामा विस्तार गरी यसको क्षेत्रफल बढाईएको थियो । एसियाकै ठूलो बली चढ्ने श्री गढीमाई मन्दिर नजिक भएको कारणले यस उ. मा​. न.पा. पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा पनि विकसित हुने क्रममा छ।  बारा जिल्लाको दु मध्यकोे एक उपमहानगरपालिका कलैया सांस्कृतिक विविधताको धनी नगरपालिका हो । राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या ६,८७,७०८ मध्ये यस उपमहानगरपालिकाको पछिल्लो तथ्याँक अनुसार कुल १३,२०५ घरधुरीमा ८६,३१८ जनसङ्ख्या रहेको छ जुन जिल्लाको कुल जनसङ्ख्याको १२.५६ प्रतिशत हुन आउछ । वि.सं. २०३९ सालमा स्थापना भएको कलैया उपमहानगरपालिका हाल जिल्लाको 4 निर्वाचन क्षेत्र मध्ये निर्वाचन क्षेत्र नं. ३  मा पर्दछ । साविकमा १४ वटा वडामा विभक्त भई कार्य गर्दै आएकोमा नेपाल सरकारको निर्णय अनुसार यसै आवमा ८ वडा गाविसहरु धर्मनगर,बलिरामपुर,बघवन,दोहरी,उत्तरझिटकैया,भतौडा,मोतीसर र सिसहनीया गरी १३ वडा थप भई हाल कुल वडा संख्या २७ कायम भएको छ । ९ वटा शहरी वडाहरु र १८ वटा ग्रामिण वडाहरु रहेको यस उ. मा​. न.पा. मा विगतको तथ्याक अनुसार कुल ७७ किमि सडकहरु रहेकोमा १२ किमि कालोपत्रे, ३ किमि ढलान र ३४ किमि ग्राभेल र बाँकी सडकहरु कच्ची रही आएकोमा हाल विस्तारित वडाहरुको समेत गरी सडक विस्तार भएको छ । यसबाट नगरले सडक सुधार लगायत भौतिक विकासमा ध्यान दिनु पर्ने देखिन्छ । बारा जिल्ला र कलैया उ. म​. न.पा.को मानवीय विकास सुचकाँक न्यून रहेकोले मानवीय र सामाजिक विकासलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ ।

जनसङ्ख्या[सम्पादन गर्ने]

वि.सं. कुल जनसङ्ख्या पुरुष महिला २०४८ २०,९६९ ११,२७० ९,६९९ २०५८ ३२,२६० १७,०२५ १५,२३५ २०६२ ३६,७७६ १९,२६५ १७,५११

(वार्षिक जनसङ्ख्या वृद्धि दर ३.५%)
साक्षरता : ५५.६%
प्राथमिक स्तर : २२ %
एस.एल.सी. : १० %
ईन्टरमेडिएट र सोभन्दा माथि : ९%
अन्य : १४.६ %
घरधुरी संख्या : ५७३३

भौगोलिक अवस्थित[सम्पादन गर्ने]

=धरातलीय स्वरूप[सम्पादन गर्ने]

उचाई : समुद्र सतहबाट १५२ मी. देखि ९१५ मी. सम्म
माटो : बलुटो र मलिलो

हावापानी[सम्पादन गर्ने]

श्रावण देखि आश्विन : गर्मी र वर्षा
कार्तिक देखि माघ : जाडो,शीत्
फागुनदेखि अषाढ : गर्मी, हावा— हुरी र बतास

प्रशासनिक विभाजन[सम्पादन गर्ने]

संसदिय निर्वाचन क्षेत्र :३
विकास क्षेत्र : मध्यमाञ्चल
प्रदेश : तराई
अञ्चल : नारायणी
नगरपालिका : कलैया
वडा संख्या १४ (शहरी क्षेत्रमा ५, ग्रामीण क्षेत्रमा ९)
क्षेत्रफल : ३२२३.५ हेक्टर
बसोबास क्षेत्र : १०७० हेक्टर
कृषि क्षेत्र : १५१० हेक्टर
बजार/अन्य क्षेत्र : ६४३.५० हेक्टर

शिक्षा तथा स्वास्थ्य[सम्पादन गर्ने]

अस्पताल (२७ सैंया) : १
हेल्थ पोष्ट संख्या : ३
आयुर्वेद औषधालय : १
सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्र : १

प्रशासनिक संरचना

शाखा संख्या — ११
कर्मचारीको कुल संख्या — ९७
कार्यकारी अधिकृत — १
स्थायी — ५५
करार — २२
दैनिक ज्यालादारी — १९

सिमाना

पूर्व : गाविस बघवन, सिसवा महेशपुर
पश्चिम : गाविस सिसहनिया, भतौडा
उत्तर : गाविस दोहरी, उत्तर झिट्कैया
दक्षिण : गाविस धर्मनगर, बलिरामपुर

ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल[सम्पादन गर्ने]

सिद्धेश्वर मन्दिर, राजदेवी मन्दिर, नुतनदेवी मन्दिर, मुक्तेश्वर मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर, महावीर मन्दिर, बुद्ध मन्दिर, चिमनीमाई मन्दिर, बेलपाती मन्दिर, मस्जिद, बौद्धिमाई मन्दिर, हनुमान मन्दिर, रामराजा दरबार, सिद्धेश्वर मा.वि., रामजानकी मन्दिर, बरेवा हरियाली पार्क, रामपुरको पोखरी, लङ्गडा पोखरी, बावन बिगाहा फुलबारी, गढीमाई मन्दिर (७ कि.मी.पूर्व)