पार्वती

नेपाली विकिपीडियाबाट, एक स्वतन्त्र विश्वकोष
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
पार्वती
बालक गणेशको साथमा पार्वती
शक्तीकी देवी
देवनागरी पार्वती
संस्कृत Pārvatī
वर्ग: देवी
वासस्थान: माइती हिमालय, घर कैलाश पर्वत
मन्त्र: ॐ ऐं ह्रीम क्लिम चामुण्डाय विच्छे॥
अश्त्र: त्रिशुल, पाशा, अंकुश, चक्र, धनुबाण
जीवनसाथी: शिव
वाहन: सिंह (यदाकदा बाघ)

पार्वती हिन्दु धर्मालम्बीकी देवी हुन । उनीलाई शक्ती, गौरी तथा हिन्दु धर्मका ठुला देवता महादेवकी पत्नी[१], भएकोले महादेवी पनि भनिन्छ ।[२] लक्ष्मी, सरस्वती र पार्वती गरि त्रिदेवी मानिन्छ ।[३]

शब्द उत्पत्ति[सम्पादन गर्ने]

पर्वत भन्नाले संस्कृतमा हिमाल हो । उनलाई हिमावन (पर्वत) को छोरी भएकी हुनाेले पार्वती नाम देखिएको हो । राजा पर्वत हिमालयको मानविकिकरण भएको बुझिन्छ र पार्वतीले "हिमालको उनी" भन्ने अर्थ जनाउँछ ।

संस्कृत साहित्यमा पार्वतीको ठाउँमा अनेक उपनामहरु देखिन्छन् । शैलजा, अद्रीजा, नागजा, शैलापुत्री, हेमावती, गिरिजा, गिरिजापुत्री केइ नामहरु हुन् । लिलिता सहश्रणाममा हजार नामहरु उल्लेख गरिएका छन् । उमा र उपमा पार्वतीका दुई चर्चित उपनामहरु हुन् ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

पार्वतीका विविध रुपहरु[सम्पादन गर्ने]

पार्वतीका १०८ नामहरू[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. Edward Balfour, ढाँचा:Google books
  2. Suresh Chandra (१९९८), Encyclopaedia of Hindu Gods and Goddesses, ISBN 978-8176250399, २४५-२४६
  3. Frithjof Schuon (2003), Roots of the Human Condition, ISBN 978-0941532372, pp 32

बाह्य लिंकहरू[सम्पादन गर्ने]