धिमाल जाति

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search
धिमाल नारी
धिमाल नारी

धिमाल जाति नेपालका आदिवासी जनजातिहरू हुन् । धिमाल जातिले उर्नी, तुन्जाई, ढोल, चाप्टा, गुमाना, बासुली, घुघुरूङ आदि प्रयोग गर्दछन् उर्नी तथा तुन्जाई यसजातिको लोपोन्मुख बाजा हो । [१]तिनीहरू पूर्वी तराईको एक चीन-तिब्बती भाषिक जातीय समूह हो। तिनीहरू मुख्यतया नेपालको मोरङझापा जिल्लापश्चिम बङ्गालको दार्जिलिङ जिल्लामा बस्छन्। उनीहरूलाई दमक नगरपालिकाको "पहिलो नागरिक" को रूपमा सम्मान गरिन्छ।

जातीयता र भाषा[सम्पादन गर्ने]

धिमल नेपालको एक आदिवासी समूह हो र चीन-तिब्बती समूहको हो। उनीहरूको अनुहारको विशेषता, भाषा र धार्मिक प्रचलनहरू लिम्बु जनता र तराईको कोच र उत्तरी पहाडी इलाकाको नजिक छन्। ती लिम्बू, कोच राजवंशी, थारूकिराती व्यक्तिहरूको चरित्रवान बानी, द्रुत स्वभाव र आक्रामकता पनि देखाउँदछन्। यद्यपि तिनीहरूको आफ्नै भाषा, संस्कृति र चलन छ।

धिमाल आफूलाई किराती वंशको मान्दछन्। ती पहाडका लिम्बू, राई, मेचकोच मान्छेलाई आफ्ना भाइहरू मान्दछन्।

हजसन म्याचका अनुसार बोडो, कोच र धिमल जनजाति एकै जातका छन्; यद्यपि भाषाको तुलनाले त्यति नजिकको जडानलाई समर्थन गर्दैन, उनले थपे। उनले भनेका थिए कि "... तर बोडो र धुमल भाषा आदिम बाहेक मान्नु गाह्रो छ"।उनले यो पनि भने कि धिम्लाहरू “… जंगलीका घुमन्ते खेतीवालाहरू हुन्। युगौंसम्म स्मरणशक्ति वा परम्परालाई पार गर्दै तिनीहरू जंगली वा शिकारीको राज्य र गोठालोको राज्य भन्दा परिसकेका छन् र सामाजिक प्रगतिको तेस्रो वा कृषि तहसम्म पुगेका छन्। , तर त्यसो गर्न चीजहरूको पूर्व शर्तको साथ पूर्ण रूपमा टुक्रिएको जडानलाई संकेत गर्नका लागि…उनीहरूले दोस्रो बर्ष भन्दा बाहिर उही खेतमा कहिल्यै खेती गर्दैनन, वा चार छ वर्ष पछाडि उही गाउँमा रहदैनन "। उनले फेरि बार्टर प्रणालीलाई पहिचान गरे जुन उनीहरूलाई चाहिन्छ र आफैले उत्पादन गर्दैनन्।

धिमाल भाषा चीन-तिब्बती परिवारको एक हिस्सा हो। यो हिमालयको अर्को आदिवासी भाषा, टोटोको नजिकबाट सम्बन्धित छ।

धर्म र संस्कृति[सम्पादन गर्ने]

तिनीहरूको प्रकृति धर्म किरात धर्मको धेरै नजिक छ। तिनीहरू प्रकृति र अरू घरका देवताहरूको पूजा गर्छन्। हडसनले उनीहरूको धर्मलाई प्रकृतिको धर्म भनेर चिनाए, वा मानिसहरुका प्राकृतिक धर्मको न मन्दिर न त मूर्ति नै छ; तिनीहरूको खेती परिवर्तन खेती को रूप मा; र "यस जातिले उनलाई आश्वासन दिन्छ कि उनीहरू एक पटक प्रमुखहरू थिए जब तिनीहरू मोरंगमा एकजुट भएर बसेका थिए"।

हडसनले चिनाएको यो धर्म हिन्दू धर्मभन्दा धेरै फरक छ किनकि उनीहरूको न त मन्दिर छ न मूर्ति नै। "समग्र, तिनीहरूको धर्म उस्तै आदिका युगको हो किनकि उनीहरुको बानी र बेहोरा"।

धिमल जनसंख्या[सम्पादन गर्ने]

२०११ को जनगणना अनुसार नेपालमा झिम्ल जनसंख्या करीव १२ हजार थियो। भारतमा तिनीहरू पश्चिम बंगालको दार्जिलिंग जिल्लाको नक्सलबारी र हातिगीशाको सोह्र गाउँमा बस्छन्।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "मुकारूङ बुलु, सीमित आदिवासी असीमित लोकबाजा, गोरखापत्र'", Gorkhapatra.org.np 

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]