निकिता ख्रुश्चेव

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
निकिता ख्रुश्चेव
[[File:|frameless|upright=1]]
सोभियत संघ कम्युनिष्ट पार्टी केन्द्रीय समितिका महासचिव
Taking office
14 September 1953
SucceedingGeorgy Malenkov
व्यक्तिगत विवरण
जन्मNनिकिता सरगेयेविच ख़्रुश्चेव​
१५ अप्रिल १८९४
कलिनोव्का , कर्स्क
मृत्यु११ सेप्टेम्बर १९७१
मस्को,सोभियत संघ
राजनीतिक पार्टीसोभियत संघ कम्युनिष्ट पार्टी

ढाँचा:सैन्य सेवा

निकिता सरगेयेविच ख़्रुश्चेव​ (रूसी: Никита Сергеевич Хрущёв, अंग्रेज़ी: Nikita Sergeyevich Khrushchev, जन्म : १५ अप्रिल १८९४, देहांत:११ सेप्टेम्बर १९७१) शीत युद्ध को समयमा सोभियत संघका सर्वोच्च नेता थिए । १९५३-१९६४ उहाँले १९५८-१९६४देखि सोभियत कम्युनिष्ट पार्टी र त्यसपछि सोभियत संघको प्रधानमन्त्री को पहिलो सचिव थिए। पूर्व सोभियत तानाशाह स्टालिन केही नीतिहरू हटाए र आफ्नो समयमा राजनीतिक र आर्थिक मामिलामा केही खुलापन ल्याए र सोभियत अन्तरिक्ष कार्यक्रम प्रचार गरे।

क्युबा मिसाइल संकट[सम्पादन गर्ने]

संयुक्त राज्य अमेरिका र सोभियत संघ बीच क्युबा मिसाइल संकट नै शासनकालको भनिन्छ घटना पनि केही आलोचकहरु अनुसार, शीत युद्धको सबैभन्दा खतरनाक बिन्दु थियो। १९६२मा क्यूबा मिसाइल संकटमा अमेरिका र सोभियत संघको बीच धेरै गम्भीर तनाव बन्यो र उनीहरू परमाणु प्रलयको अबस्थामा पुगे, तर कुनै तरिकाले यो संकट टर्यो।

नीति कार्यक्रम[सम्पादन गर्ने]

सन् १९५३ मा स्टालिनको मृत्युपछि सोभियत संघको नेतृत्व सम्हाल्न निकिता ख्रुश्चेव आए । उनले स्टालिनको सबभन्दा कठोर​ तानाशाही नीतिहरूलाई उल्टाई दिए। उनले सर्वहारा वर्गको पार्टी सोभियत कम्युनिस्ट पार्टी र सर्वहारा वर्गको अधिनायकत्वको सोभियत राज्यसत्तालाई नयाँ अवधारणामा बदले । उनले सम्पूर्ण जनताको पार्टी र राज्यसत्ताको अवधारणालाई अगाडि ल्याए । सोभियत पार्टी र राज्य क्रमशः पार्टी नोकरशाहहरुको मौजाको रुपमा परिणत हुन थाल्यो । यो क्रमलाई १९७१ मा ख्रुश्चेवको मृत्यु पश्चात सत्तामा आएका ब्रेझनेभले झन अगाडि बढाए ।

अन्तरिक्ष अनुसन्धान[सम्पादन गर्ने]

सोभियत संघ अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा सबभन्दा अगाडि निक्लियो। १९५७मा उनले विश्वको सबभन्दा पहिलो कृत्रिम उपग्रह स्पुतनिक पृथ्वीको आसपास कक्षामा पुर्याए। १९६१मा सोभियत वायु-सैनिक युरी गगारिन पृथ्वीबाट माथि अन्तरिक्षमा पुग्ने वाला सबभन्दा पहिलो मानव बने।

राम्रो साधारण नागरिकहरु को जीवन को लागि धेरै नीतिहरू, तर त्यो ज्यादातर असफल, कृषि उत्पादन जस्तै नयाँ भूमि अभियान वृद्धि गर्न खोजे।

बहिर्गमन[सम्पादन गर्ने]

१९६४ मा आफ्नो पार्टी सहयोगिहरु हटाइएको ख्रुस्चेवलाई भन्दा presided र लियोनिद ब्रेजनेव महासचिव को कुर्सी आफ्नो स्थान र एलेक्स कोसिनिन प्रधान मंत्रीको ठाउँमा बसे त्यस पछि, उनको कुनै पनि राजनीतिक भूमिका छैन, र १९७१ मा हृदयघातबाट मृत्यु भयो।