निकिता ख्रुश्चेव

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search


निकिता ख्रुश्चेव
[[File:|frameless|upright=1]]

पद बहाली
14 September 1953
अग्रज : Georgy Malenkov
व्यक्तिगत जानकारी
जन्म Nikita Sergeyevich Khrushchev
ढाँचा:15 April 1894
Kalinovka, Kursk
मृत्यु 11 September 1971
Moscow, Russian SFSR, Soviet Union
राजनीतिक दल सोभियत संघ कम्युनिष्ट पार्टी

ढाँचा:सैन्य सेवा

निकिता सरगेयेविच ख़्रुश्चेव​ (रूसी: Никита Сергеевич Хрущёв, अंग्रेज़ी: Nikita Sergeyevich Khrushchev, जन्म : १५ अप्रैल १८९४, देहांत:११ सितम्बर १९७१) शीत युद्ध को समयमा सोभियत संघ को सर्वोच्च नेता थियो। 1953-1964 उहाँले 1 9 58 1 9 64 देखि सोभियत कम्युनिष्ट पार्टी र त्यसपछि सोभियत संघ को प्रधानमन्त्री को पहिलो सचिव थिए। पूर्व सोभियत तानाशाह स्टालिन केही नीतिहरू, मेटाइएको भयो आफ्नो समय मा राजनीतिक र आर्थिक मामिलामा केही खुलापन ल्याए र सोभियत अन्तरिक्ष कार्यक्रम प्रचार भएको छ। संयुक्त राज्य अमेरिका र सोभियत संघ बीच क्युबा मिसाइल संकट नै शासनकालको भनिन्छ घटना पनि केही आलोचकहरु अनुसार, शीत युद्ध को सबैभन्दा खतरनाक बिन्दु थियो। राम्रो साधारण नागरिकहरु को जीवन को लागि धेरै नीतिहरू, तर त्यो ज्यादातर असफल, कृषि उत्पादन जस्तै नयाँ भूमि अभियान वृद्धि गर्न खोजे। 1964 मा आफ्नो पार्टी सहयोगिहरु हटाइएको तिनीहरूलाई भन्दा presided र लियोनिद Brejhnev सचिव-जनरल को कुर्सी आफ्नो स्थान र एलेक्स कोसिनिन प्रधान मंत्रीको ठाउँमा बसे त्यस पछि, उनको कुनै पनि राजनीतिक भूमिका छैन, र 1971 मा हृदयघात मा मृत्यु भयो।

सन् १९५३ मा स्टालिनको मृत्युपछि सोभियत संघको नेतृत्व सम्हाल्न निकिता ख्रुश्चेव आए । उनले सर्वहारा वर्गको पार्टी सोभियत कम्युनिस्ट पार्टी र सर्वहारा वर्गको अधिनायकत्वको सोभियत राज्यसत्तालाई नयाँ अवधारणामा बदले । उनले सम्पूर्ण जनताको पार्टी र राज्यसत्ताको अवधारणालाई अगाडि ल्याए । सोभियत पार्टी र राज्य क्रमशः पार्टी नोकरशाहहरुको मौजाको रुपमा परिणत हुन थाल्यो । यो क्रमलाई १९७१ मा ख्रुश्चेवको मृत्यु पश्चात सत्तामा आएका ब्रेझनेभले झन अगाडि बढाए ।

उनले स्टालिनको सबभन्दा कठोर​ तानाशाही नीतिहरूलाई उल्टाई दिए। सोभियत संघ अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा सबभन्दा अगाडी निक्लियो। १९५७मा उनले विश्वको सबभन्दा पहिलो कृत्रिम उपग्रह स्पुतनिक पृथ्वीको आसपास कक्षामा पुर्याए। १९६१मा सोभियत वायु-सैनिक यूरी गगारिन पृथ्वीबाट माथि अन्तरिक्षमा पुग्ने वाला सबभन्दा पहिलो मानव बने। १९६२मा क्यूबा मिसाइल संकटमा अमेरिका र सोभियत संघको बीच धेरै गम्भीर तनाव बन्यो र उनीहरू परमाणु प्रलयको अबस्थामा पुगे, तर कुनै तरह यो संकट टल्यो।