भ्लादिमिर पुतिन

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
भ्लादिमिर पुतिन
Владимир Путин
Vladimir Putin (2017-07-08) (cropped).jpg
दोश्रो र चौथौ रसियाका राष्ट्रपति
पद बहाली
७ मे २०१२
प्रधानमन्त्रीभिक्टर जुबकोभ
दिमित्री मेदभेदेभ
मिखाइल मिसुस्तिन
अग्रजदिमित्री मेदभेदेभ
कार्यकाल
७ मे २००० – ७ मे २००८
कार्यकारी: ३१ डिसेम्बर १९९९ – ७ मे २०००
प्रधानमन्त्रीमिखाइल कास्यानोभ
मिखाइल फ्रादकोभ
भिक्टर जुबकोभ
अग्रजबोरिस येल्तसिन
उतराधिकारीदिमित्री मेदभेदेभ
रसियाका प्रधानमन्त्री
कार्यकाल
८ मे २००८ – ७ मे २०१२
राष्ट्रपतिदिमित्री मेदभेदेभ
सहायकइगोर सुभालोभ
अग्रजभिक्टर जुबकोभ
उतराधिकारीदिमित्री मेदभेदेभ
कार्यकाल
९ अगस्ट १९९९ – ७ मे २०००
कार्यकारी: ९ अगस्ट १९९९ – १६ अगस्ट १९९९
राष्ट्रपतिबोरिस येल्तसिन
सहायकभिक्टर ख्रिसतेन्को
मिखाइल कास्यानोभ
अग्रजसर्गेई स्तेपाशिन
उतराधिकारीमिखाइल कास्यानोभ
युनाइटेड रसियाका नेता
कार्यकाल
१ जनवरी २००८ – ३० मे २०१२
अग्रजबोरिस ग्रिजलोभ
उतराधिकारीदिमित्री मेदभेदेभ
सुरक्षा परिषदको अध्यक्ष
कार्यकाल
९ मार्च १९९९ – ९ अगस्ट १९९९
राष्ट्रपतिबोरिस येल्तसिन
अग्रजनिकोले बोर्दयुझा
उतराधिकारीसर्गेई इभानोभ
सङ्घीय सुरक्षा परिषदको अध्यक्ष
कार्यकाल
२५ जुलाई १९९८ – २९ मार्च १९९९
राष्ट्रपतिबोरिस येल्तसिन
अग्रजनिकोले कोभाल्योभ
उतराधिकारीनिकोलाई पात्रुसेभ
व्यक्तिगत विवरण
जन्मभ्लादिमिर भ्लादिमिरोभिच पुतिन
(१९५२-१०-०७) ७ अक्टोबर १९५२ (उमेर ६७)
लेनिनग्राद, सोभियत संघ
(हाल सेन्ट पिटर्सबर्ग, रसिया)
राष्ट्रियतारसियन
राजनीतिक पार्टीसोभियत युनियन कम्युनिस्ट पार्टी (१९७५-९१)
आवर होम रसिया (१९९५–९९)
युनिटी (१९९९-२००१)
इन्डिपेन्डेन्ट (१९९१-९५; २००१-०८)
युनाइटेड रसिया (२००८-वर्तमान)
अन्य राजनीतिक
संलग्नता
पिपुल्स फ्रन्ट (२०११–वर्तमान)
जीवन साथी(हरू)
ल्युदमिला पुतिन
(विवाह १९८३; सम्बन्धविच्छेद २०१४)
[१]
सन्तान(हरू)मारिया (जन्म १९८५)
येकातेरिना (जन्म १९८६)[२]
मातृ शिक्षाप्रतिष्ठानसेन्ट पिटर्सबर्ग स्टेट विश्वविद्यालय
पदक=Order of Honor of the Russian Federation सम्मान
सहीछाप
वेबसाइटआधिकारिक वेबसाइट
सैनिक सेवा
निष्ठाढाँचा:Country data सोभियत सङ्घ
सेवा/शाखाकेजिबी
सेवा अवधी१९७५-१९९१
श्रेणीCCCP air-force Rank podpolkovnik infobox.svg Lieutenant colonel

भ्लादिमिर भ्लादिमिरोभिच पुतिन (/ˈptɪn/; रूसी: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин, IPA: [vlɐˈdʲimʲɪr vlɐˈdʲimʲɪrəvʲɪtɕ ˈputʲɪn] ( ), जन्म ७ अक्टोबर १९५२) रूसका राजनीतिज्ञ तथा वर्तमान राष्ट्रपति हुन्। पुतिनले ७ मे २०१२ देखि रूसमा राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। यसभन्दा पहिले उनी सन् २००० देखि २००८ सम्म रूसका राष्ट्रपति र सन् १९९९ देखि सन् २००० तथा सन् २००८ देखि सन् २०१२ सम्म रूसका प्रधानमन्त्री भएर सेवा दिएका थिए।

प्रारम्भिक जीवनी[सम्पादन गर्ने]

भ्लादिमिर पुतिनको जन्म सन् १९५२ अक्टोबर ७ मा लेनिनग्रादमा भएको हो। अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा ख्याती कमाएको त्यससमयको सोभियत सङ्घ र राष्ट्रिय नायक युरी गागरिनको कथा सुनेर हुर्केका धेरैजसो सोभियत युवाहरू अन्तरिक्षयात्री बन्ने सपना देख्थे। किशोरावस्थामा भ्लादिमिर पनि अन्तरिक्ष यात्री बन्ने सपना बनाएका थिए तर बढ्दो उमेरसँगै विश्वका प्रमुख युद्धहरूमा जासुसहरूले खेलेको भूमिकाका बारेमा लेखिएका चर्चित कथाले उनलाई आकर्षित गरेपछि उनले सोभियत सङ्घको गुप्तचर संस्था केजिबीमा सेवा गर्ने मन बनाए।

एउटा सफल गुप्तचर बन्नको लागि कानुन विषयको राम्रो ज्ञान आवश्यक पर्ने सल्लाह बमोजिम उनले लेनिनग्राद राजकीय विश्वविद्यालयमा भर्ना लिए। कानून विषयमा उच्च शिक्षा प्राप्त गरिसकेपछि उनले सन् १९७५ मा केजीबी भर्ना भए। उनलाई केजिबी एजेन्टको रूपमा सन् १९८५ मा तत्कालीन पूर्वी जर्मनीमा नियुक्त गरियो। उर्जावान र प्रतिभाशाली युवा भएकै कारणले उनलाई पाँच वर्षमा एउटै कार्यालयभित्र दुईपटक बढुवा गरियो। सन् १९९० मा जर्मनीबाट फिर्ता भएपछि उनले लेनिनग्रादको मेयरको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सल्लाहकारको रुपमा काम गर्न थाले। राजनीतिक सेरोफेरोमा उनको यो कार्यनै कालान्तरमा रुसी इतिहासलाई परिवर्तन गर्ने घटना प्रमाणित भयो। 

आन्तरिक नीति[सम्पादन गर्ने]

अर्थ, औद्योगिक, र उर्जा नीति[सम्पादन गर्ने]

वातावरणीय नीति[सम्पादन गर्ने]

धार्मिक नीति[सम्पादन गर्ने]

सैन्य विकास[सम्पादन गर्ने]

मानवाधिकार नीति[सम्पादन गर्ने]

मिडिया[सम्पादन गर्ने]

पुरातनवाद प्रबर्द्धन[सम्पादन गर्ने]

अन्तराष्ट्रिय खेलकुद[सम्पादन गर्ने]

वन्यजन्तु संरक्षण[सम्पादन गर्ने]

विदेश नीति[सम्पादन गर्ने]

नोबेम्बर २००१ मा पुटिनको अमेरिकी भ्रमण

परराष्ट्र मामिलामा पुटिनले कृत्रिम बौद्धिकताको पक्षमा बोल्छन्, "कृत्रिम बौद्धिकता भविष्य हो, रसियाको लागि मात्र नभई सम्पूर्ण मानवजातिको लागि। यसबाट विशाल अवसर आउँछ, तर अनुमान गर्न गाह्रो हुने चुनौतीहरू पनि सिर्जना हुन्छ। जो यस क्षेत्रको नायक हुन्छ, उसैले सारा संसारको शासक बन्छ।”[३]

दक्षिण तथा पूर्वी एसिया[सम्पादन गर्ने]

२०१२ मा, द हिन्दु मा पुटिनले एक लेख लेखे जुनमा उनले उल्लेख गरेका थिए, "रूस र भारत बिच २००० ओक्टोबरमा हस्ताक्षर भएको रणनीतिक साझेदारी सच्चा रुपमा एक ऐतिहासिक पाइला बनेको छ।".[४][५] पुटिनको २०१२ को भारत भ्रमणको क्रममा प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले "राष्ट्रपति पुटिन भारतको मूल्यवान मित्र र भारत-रूस रणनीतिक साझेदारीको वास्तविक वास्तुकार हुन्" भनेका थिए।[६]

पुटिनको रसियाले अन्य ब्रिक राष्ट्र सँग सकारात्मक सम्बन्ध राख्छ।। रसियाले जनवादी गणतन्त्र चीनसँग २००१ चीन-रसिया मैत्री सन्धि र चीनको उर्जा आवश्यकता पुर्ती गर्न ट्रान्स साइबेरिया तेल पाइपलाइनको निर्माण मा हस्ताक्षर गरि सम्बन्ध अझै सुदृढ बनायो।[७] यी दुई राष्ट्रको र मध्य एसियायी छिमेकीको आपसी सुरक्षा सहयोगलाई २००१ मा चीन, काजक्स्तान, किर्गिस्तान, रसिया, ताजकिस्तान र उज्बेकिस्तानका नेताबाट साङ्घाई कोअपरेसन ओर्गनाइजेसन स्थापना भयो।[८]

पूर्वी सोभियत राज्य[सम्पादन गर्ने]

अमेरिका, युरोप, र नेटो[सम्पादन गर्ने]

बेलायत[सम्पादन गर्ने]

अष्ट्रेलिया[सम्पादन गर्ने]

ल्याटिन अमेरिका[सम्पादन गर्ने]

मध्यपूर्व र उत्तर अफ्रिका[सम्पादन गर्ने]

ब्रिक्स शिखर सम्मेलन[सम्पादन गर्ने]

पुतिनवाद[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. Allen, Cooper (२ अप्रिल २०१४), "Putin divorce finalized, Kremlin says", USA Today 
  2. http://viola.bz/family-album-of-putin/
  3. Kotkin, Stephen, "Technology and Governance in Russia: Possibilities", Hoover Institution, Hoover Institution, अन्तिम पहुँच ७ मे २०२० 
  4. Vladimir Putin (२४ डिसेम्बर २०१२), "For Russia, deepening friendship with India is a top foreign policy priority by President Vladimir Putin", The Hindu (Chennai, India), अन्तिम पहुँच २२ जुन २०१३ 
  5. "India, Russia sign new defence deals", BBC, २४ डिसेम्बर २०१२, अन्तिम पहुँच २२ जुन २०१३ 
  6. Rajeev Sharma, specially for RIR (२४ डिसेम्बर २०१२), "13th Indo-Russian Summit reaffirms time-tested ties: Russia & India Report", Indrus.in, अन्तिम पहुँच २२ जुन २०१३ 
  7. Page, Jeremy (२६ सेप्टेम्बर २०१०), "Russian Oil Route Will Open to China", The Wall Street Journal, अन्तिम पहुँच २८ सेप्टेम्बर २०१० 
  8. "The Shanghai Cooperation Organization", Council on Foreign Relations, अन्तिम पहुँच १४ मार्च २०१९ 

बाह्य सूत्रहरू[सम्पादन गर्ने]

भ्लादिमिर पुतिनको बारेमा विकिपिडियाका भातृ योजनाहरूमा खोज्नुहोस्:

उद्धरण विकिकथनबाट
स्रोत पदहरू विकिस्रोतबाट
चित्र तथा मिडिया कमन्सबाट