नेपाल विद्युत प्राधिकरण

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
नेपाल विद्युत प्राधिकरण
नेपाल विद्युत प्राधिकरण
सङ्क्षिप्त नामने.वि.प्रा.
गठनभाद्र १ २०४२
संस्थापकनेपाल विद्युत् प्राधिकरण ऐन, २०४१
प्रकारसरकारी संस्थान
लक्ष्यबिजुली उतपादन तथा वितरण
प्रधान कार्यालयकाठमाडौँ
प्रबन्ध निर्देशक
कुलमान घिसिङ
मुख्य अङ्ग
संचालक समिति
मूल सङ्गठनहरू
उर्जा मन्त्रालय, नेपाल सरकार
सहायक कम्पनीहरूचिलिमे
वेबसाइटhttp://nea.org.np/
पूर्व नाम
Nepal Electricity Corporation

नेपाल बिध्धुत प्राधिकरण नेपालको एक मात्र बिध्धुत प्रदायक संस्था हो । यसको स्थापना तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री श्री ३ चन्द्र शमशेरले सन् १९११ अर्थात् वि.सं. १९६८ मा काठमाडौँ उपत्यकामा निर्मित ५० किलोवाट क्षमताको फर्पिङ्ग लघु जलविद्युत् परियोजना सँगै गरेका थिए । एसियाकै प्रथम जलविद्युत परियोजनाको रूपमा चिनिने यस केन्द्रबाट उत्पादित ४ सय किलोवाट विद्युत् वितरण सुव्यवस्था गर्न एउटा अड्डाको आवश्यकता महसुस गरियो । फलस्वरूप 'बिजुली अड्डा' नामक एउटा अड्डा स्थापना गरियो । यसरी एसियाकै सबैभन्दा लामो बिध्धुतिय इतिहास बोकेको देश नेपालका नागरिक बिगतमा अठार घण्टासम्म लोडसेडिङ्ग हुने गरेको नैपालमा हाल भने बिध्धुत गएको ठाउँमा बाहेकका ठाउँमा मात्र नेपालीहरु टुकी मट्टितेल र पानसमा आफ्नो रातलाई उज्यालो बनाउने प्रयास गरिरहेकै छन् ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

फर्पिङ्गमा वि.सं. १९६८बाट सुरू भएको बिध्धुत गृहको निर्माण र बिध्धुत उत्पादन हाल सम्म पनि जारी नै छ । तिनताका उत्पादित बिजुलीलाई श्री ३ चन्द्र शमशेरको पालामा उत्पादन गरिएकाले'श्री चन्द्रज्योति प्रकाश' पनि भन्ने गरिन्थ्यो । फर्पिङ्गमा बिध्धुत गृह निर्माण पछि त्यस्तै गरी सन् १९३४ मा सुन्दरीजलमा स्थापित ६ सय किलोवाट क्षमताको ऐतिहासिक जलविद्युत् परियोजना पनि निर्माण भएको थियो ।

नामाकरण[सम्पादन गर्ने]

२०१९ साल भाद्र १ गते बिजुली अड्डाको नाम फेरेर नेपाल विद्युत् कर्पोरेशन गरियो र त्यसबखत यसको उद्देश्यमा केही परिवर्तन गरियो । अड्डालाई कर्पोरेशन बनाउन नेपाल विद्युत् कर्पोरेशन ऐन, २०१९ लागू गरिएको थियो । यस संस्थानलाई आत्मनिर्भर बनाउन र विद्युत् उत्पादनमा निजी क्षेत्रको पनि लगानी प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले नेपाल विद्युत् प्राधिकरण ऐन, २०४१ अन्तर्गत २०४२ साल भदौ १ गते (सन् १९८५ अगस्त १६)बाट नेपाल विद्युत् कर्पोरेशनलाई नेपाल विद्युत् प्राधिकरण बनाइएको हो ।


आधिकारिक वेबसाइट[सम्पादन गर्ने]

www.nea.org.np

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]