चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा
Chandra Shamsher Jang Bahadur Rana.jpg

कार्यकाल
वि.सं. १९५८ साउन १३ – वि.सं. १९८६ मंसिर ११
अग्रज : देव शमशेर
उतराधिकारी : भिम शमशेर
व्यक्तिगत जानकारी
जन्म वि.सं. १९२० असार २५
मृत्यु वि.सं. १९८६ मंसिर ११

'चन्द्र शमशेर (वि.सं. १९२० असार २५-वि.सं. १९८६ मंसिर ११) राणा शासनका पाचौं श्री ३ महाराज तथा नेपालका १३ औं प्रधानमन्त्री हुन्। यिनी आफ्ना दाजू देव शमशेरलाई सत्ताबाट च्यूत गरी धनकुटा तिर लखेटेर श्री ३ को पदमा विराजमान भएका थिए। चतुर र केही हदसम्म सुधारक देखिएका यिनी निकै लामो समयसम्म (झण्डै २८ वर्ष) नेपालको प्रधानमन्त्री रहे। पहिलो विश्वयुद्ध ताका यिनी नेपालका प्रधानमन्त्री थिए। यिनले ब्रिटिस फौजको तर्फबाट लड्न ठूलो संख्यामा नेपाली सेना पठाएका थिए । उनलाई फिस्टे महाराज भनेर समेत चिनिन्छ ।

शैक्षिक योगदान[सम्पादन गर्ने]

काठमाडौंको घण्टाघर र त्रिचन्द्र क्याम्पस
शिकारका क्रममा नेपालको तराई पुगेका बेलायती महाराजा जर्ज पाँचौंलाई स्वागत गर्दै चन्द्र शमशेर (बायाँ) सन् १९११

चन्द्र शमशेरको समयको मध्य काटिरहँदाको अवस्थामा विश्व, खासगरी भारतीय उपमहाद्विपको राजनैतिक वातावरणमा उल्लेख्य भिन्नता आउन थाल्यो। पहिलो विश्वयुद्धमा डेढलाख बढी नेपाली लाहुरेहरू विश्वका विभिन्न भागमा पुगेर फर्केपछि तिनले गाउँ गाउँमा आफूले ठाउँ ठाउँमा देखे-भोगेको ज्ञानगुन र चमत्कारका कुरा सुनाउन थाले। भारतमा पनि वि्रटिश विरुद्धको स्वतन्त्रता संग्राम उल्लेख्य मात्रामा बढेर गयो। यो अवस्थामा नेपाली विद्यार्थीलाई पढाइका लागि भारत पठाउँदा त्यहाँको चेतवाट दीक्षित भएका युवा विद्यार्थीले नेपालको आफ्नो जहानिया शासनमा घातक प्रभाव पार्न सक्ने भएपछि कूटिल प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरले नेपालमै उच्च शिक्षा हासिल गर्न सकिने व्यवस्था बाँध्ने निश्चित गरे। परिणामतः त्रिचन्द्र क्याम्पसको स्थापना भयो।



सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

बाह्य कडीहरू[सम्पादन गर्ने]