सामग्रीमा जानुहोस्

नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट

नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरू

नेपालका संरक्षित क्षेत्र वा राष्ट्रिय निकुञ्जहरूले मुख्यतया वन क्षेत्र ओगटेका छन् र तराईमा विभिन्न उचाइमा, हिमालयको फेदमा र पहाडहरूमा अवस्थित छन्, जसले गर्दा धेरै परिदृश्यहरू समेटिएका छन् जहाँ युरो साइबेरिया र हिन्द हिमालय क्षेत्रहरूमा विशाल जैविक विविधता संरक्षण गरिएको छ। नेपालले हिमालयको मध्य भागमा १४७,१८१ वर्ग किलोमिटर (५६,८२७ वर्ग माइल) ओगटेको छ। दक्षिण-पूर्वी तराईमा ६७ मिटर (२२० फिट) देखि सगरमाथामा ८,८४८ मिटर (२९,०२९ फिट) सम्मको उचाइमा अवस्थित छ। यो चरम उचाइको ढालले उच्च हिमालयमा ५०० मिटर (१,६०० फिट) भन्दा कम उष्णकटिबन्धीय देखि ५,००० मिटर (१६,००० फिट) माथिको हिउँ सम्मका ११ जैविक जलवायु क्षेत्रहरू सिर्जना गरेको छ, जसमा ३६ वनस्पति प्रकारका नौ स्थलीय पारिस्थितिक क्षेत्रहरू समेटिएका छन्।[][][][][][]

यसका अतिरिक्त, २०४४ देखि २०६५ को बीचमा नौ रामसार क्षेत्रहरू घोषणा गरिएको थियो।[] वि.सं २०७४ मा दुई वन्यजन्तु आरक्षहरूलाई राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा घोषणा गरिएको थियो।[]

राष्ट्रिय निकुञ्जहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]

नेपालमा रहेका राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको सूची निम्न रहेका छन् :-

क्रम सङ्ख्या राष्ट्रिय निकुञ्जको नाम क्षेत्रफल स्थापना वर्ष जिल्लाहरू टिप्पणी
सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज११४८ वर्ग किमीवि.सं.२०३२सोलुखुम्बुहाब्रे, हिम चितुवा, हिमाली भालु, डाँफेका लागि प्रसिद्ध
लाङ्टाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज१७१० वर्ग किमीबि.स.२०३२रसुवा,सिन्धुपाल्चोकनुवाकोट
मकालु-बरूण राष्ट्रिय निकुञ्ज१५०० वर्ग किमीवि.सं.२०४९सङ्खुवासभा,सोलुखुम्बु
रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज१०६ वर्ग किमीवि.सं. २०३२मुगुजुम्ला
शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज२७१२ वर्ग किमीवि.सं. २०४०डोल्पा
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज२२५ वर्ग किमीवि.सं.२०४२बझाङ, बाजुरा डोटीअछाम
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज१५९ वर्ग किमीवि.सं.२०५८काठमाडौँ, नुवाकोटसिन्धुपाल्चोक
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज९३२ वर्ग किमीवि.सं.२०३०चितवन,नवलपरासी,मकवानपुरपर्साएक सिंगे गैँडा, पाटे बाघका लागि प्रसिद्ध
बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज९६८ वर्ग किमीवि.सं.२०३२बर्दिया
१०बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज५५० वर्ग किमीवि.सं.२०६७बाँके,सल्यान,दाङबर्दिया
११शुक्लाफाँट राष्ट्रिय निकुञ्ज३०५ वर्ग कि.मी.वि.सं.२०७३कञ्चनपुरहात्ती, पाते बाघ, भालु आदि जनावरका लागि प्रसिद्ध
१२पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज[]६३७.३७ वर्ग कि.मी.वि.सं.२०७४पर्सा, चितवनमकवानपुरनौसिंगे, हात्तीका लागि प्रसिद्ध
१३छायाँनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज[१०]९०६ वर्ग कि.मी.वि.सं.२०८२मुगु

वन्यजन्तु आरक्षहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]

संरक्षण क्षेत्रहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]
क्रम सङ्ख्या संरक्षित क्षेत्रको नाम क्षेत्रफल स्थापना वर्ष जिल्लाहरू टिप्पणी
अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र७६२९ वर्ग किमीवि.स.२०४९कास्की, लमजुङ, म्याग्दी, मनाङमुस्ताङ
कञ्चनजङ्घा संरक्षण क्षेत्र२०३५ वर्ग किमीवि.स.२०५४ताप्लेजुङ
मनास्लु संरक्षण क्षेत्र१६६३ वर्ग किमीवि.स.२०५५गोरखा
कृष्णसार संरक्षण क्षेत्र१६९५ वर्ग किमीवि.स.२०६५बर्दिया
गौरीशङ्कर संरक्षण क्षेत्र२१७९ वर्ग किमीवि.स.२०६७रामेछाप, दोलखा सिन्धुपाल्चोक
अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्र १९०३ बर्ग किमिवि.स. २०६७दार्चुला

वन संरक्षण क्षेत्रहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]
  • गोदावरी -फूलचोकी वन संरक्षण क्षेत्र स्थापना २०७९ असार २ / ५०.५३ हेक्टर

शिकार आरक्ष

[सम्पादन गर्नुहोस्]

रामसार क्षेत्रहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]

सन्दर्भ सामग्रीहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]
  1. Bhuju, U. R.; Shakya, P. R.; Basnet, T. B.; Shrestha, S. (२००७), Nepal Biodiversity Resource Book. Protected Areas, Ramsar Sites, and World Heritage Sites, Kathmandu: International Centre for Integrated Mountain Development, Ministry of Environment, Science and Technology, in cooperation with United Nations Environment Programme, Regional Office for Asia and the Pacific, आइएसबिएन 978-92-9115-033-5, मूलबाट २०११-०७-२६-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०५-०२
  2. Bhushal, R. P. (२०१०), "Nod to Banke National Park", The Himalayan Times (Kathmandu), मूलबाट २०१४-१२-१८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०५-०२ अभिलेखिकरण २०१४-१२-१८ वेब्याक मेसिन
  3. Chaudhary, H.; Poudyal, L.P. (२०१६), Bird Survey of Api Nampa Conservation Area in Nepal, 2016: Report to the Api Nampa Conservation Area Office, Khalanga, Darchula, Nepal, Kathmandu, Nepal: Nepalese Ornithological Union and Department of National Parks and Wildlife Conservation, मूलबाट २०१८-१०-०८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०५-०२
  4. NTNC (२०१०), Gaurishankar Conservation Area Project, Kathmandu, Nepal: National Trust for Nature Conservation, मूलबाट २०१८-१२-०४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०५-०२
  5. DNPWC (२०१४), Blackbuck Conservation Area, Kathmandu: Department of National Parks and Wildlife Conservation, मूलबाट २०१५-०१-२८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०५-०२
  6. Prasad, Madhav (२०१६-०४-०८), "Top Must See Places in Bhutan", Mosaic Adventure (en-USमा), मूलबाट २०२३-०६-२५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२३-०६-२७
  7. Bhandari, B. B. (२००९), "Wise use of Wetlands in Nepal", Banko Janakari 19 (3): 10–17।
  8. "DNPWC", Department of National Parks and Wildlife Conservation, मूलबाट २०२०-०२-१८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०१-०४ अभिलेखिकरण २०२०-०२-१८ वेब्याक मेसिन
  9. "पर्सा १२ औँ निकुञ्ज घोषणा", naturekhabar.com, अन्तिम पहुँच सेप्टेम्बर २५, २०१९ अभिलेखिकरण सेप्टेम्बर ४, २०१९ वेब्याक मेसिन
  10. "थप एक राष्ट्रिय निकुञ्ज स्थापना गर्ने सरकारको निर्णय", १२ भदौ २०८२।
  11. Baral, S.; Dhakal, M.; Khanal, R. (२०१६), Lake Cluster of Pokhara Valley, Kathmandu: Department of National Parks and Wildlife Conservation, IUCN Nepal, मूलबाट २०२३-०६-१०-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२४-०५-०२

बाह्य कडीहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]