मनाङ जिल्ला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
मनाङ
—  जिल्ला  —
मनाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ को दृश्य
नेपालको नक्शामा मनाङ जिल्ला (रातो)
निर्देशाङ्क (मनाङ): २८°३३′७″ उत्तर ८४°१४′२७″ पूर्व / २८.५५१९४° उत्तर ८४.२४०८३° पूर्व / 28.55194; 84.24083निर्देशाङ्क: २८°३३′७″ उत्तर ८४°१४′२७″ पूर्व / २८.५५१९४° उत्तर ८४.२४०८३° पूर्व / 28.55194; 84.24083[१]
देश  नेपाल
विकास क्षेत्र पश्चिमाञ्चल
अञ्चल गण्डकी अञ्चल
जिल्ला मनाङ जिल्ला
सदरमुकाम चामे
क्षेत्रफल[२]
 - जम्मा २,२४६ किमी (८६७.२ वर्ग मी)
अधिकतम उचाईं ८,१६३ मि (२६,७८१ फिट)
न्युनतम उचाईं १,८८० मि (६,१६८ फिट)
जनसङ्ख्या (वि. सं. २०६८)नेपालको राष्ट्रिय जनगणना[२][३]
 - जम्मा ६,५३८
 जनघनत्व ३/किमी (७.८/वर्ग मी)
जातीयता
 - मुख्य जातीयता ब्राह्मण, घले, लिम्बु, भोटे, शेर्पा
भाषा
 - मुख्य भाषाहरू नेपाली, लिम्बु, शेर्पा, राई भाषा
समय क्षेत्र नेपालको प्रमाणिक समय (युटिसी+५:४५)
टेलिफोन कोड +९७७-६६
गाविस संख्या १३
नगरपालिका चामे
वेबसाइट ddcmanang.gov.np

मनाङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चलमा अवस्थित हिमालपारीको सुन्दर जिल्ला हो। नेपाल सरकारको मापदण्ड अनुसार अति दुर्गम जिल्ला अर्थात् "क" वर्गको जिल्लाको रूपमा मनाङ पर्दछ।[४]

परिचय[सम्पादन गर्ने]

कुल क्षेत्रफल २,२४६ वर्ग कि.मी. ओगटेको यस जिल्लाको सिमाना पूर्वमा गोरखालमजुङ, पश्चिममा मुस्ताङम्याग्दी, दक्षिणमा कास्कीलमजुङ तथा उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत पर्दछ। जिल्लाको भौगोलिक सुन्दरताको वयान गर्दा अति नै लोभ लाग्दा दृश्यहरू, अग्ला भिराला पहाडहरू र उच्च हिमश्रृखलाहरू जस्ता विषेशताहरू भएको यस जिल्लामा पूर्वमा मनास्लु, पश्चिममा दामोदर, दक्षिणमा अन्नपूर्ण र लमजुङ हिमाल पर्दछन् भने उत्तरमा तिब्बतको पेरी र चीन हिमाल पर्दछन्। मनाङ जिल्ला थुप्रै स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक/पदयात्रीको गन्तव्य मार्ग, बहुमुल्य जडिबुटी, वन सम्पदा, अपार जलस्रोतको धनी, विश्वको सबभन्दा अग्लो स्थानमा रहेको तिलिचो ताल तथा कुण्डहरूको बेजोड संगम भएको जिल्ला हो।[१]

जनसंख्या[सम्पादन गर्ने]

राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार मनाङ जिल्लाको कूल जनसंख्या ६,५३८ जना मध्ये पुरुष ३,६६१ जना र महिला २,८७७ रहेका छन ।[२][३]

नामाकरण[सम्पादन गर्ने]

जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो गाउँ मनाङबाट नै जिल्लाको नामाकरण भएको पाइन्छ। मनाङ् शब्द तिब्बती भाषाको "म्हनाङ्" शब्दबाट अपभ्रंश भएर आएको मानिन्छ। तिब्वती भाषामा "म्ह"को अर्थ सहायता र "नाङ"को अर्थ देउ भन्ने हुन्छ। बिकट भौगोलिक परीवेशमा रहेको र वाह्य साहयता बिना जनजीवन अतीकष्टकर रहेको भन्ने अर्थमा बुझ्नु पर्ने हुन्छ।[१]

जिल्लाको इतिहास[सम्पादन गर्ने]

सन १७८१मा रणबहादुर शाहको शासनकालमा नेपाल राज्यमा एकिकरण हुनु भन्दा आगाडी यो जिल्ला लमजुड राज्य कै एक अङ्गको रूपमा रहेको थियो। पछि यस जिल्लालाई पश्चिम ३ नं. गोश्वारा अन्तर्गत पोखरा स्थित बडाहाकिम मार्फत राखि प्रशासन सञ्चालन गरियो। बि.सं. २०१८ सालमा नेपाललाई १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा बिभाजन गर्दा गण्डकी अञ्चल अन्तर्गत एउटा छुट्टै जिल्लाको रूपमा स्थापित भएको हो।[१]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ १.२ १.३ Lua error in Module:Citation/CS1 at line 746: Argument map not defined for this variable.
  2. २.० २.१ २.२ Lua error in Module:Citation/CS1 at line 746: Argument map not defined for this variable.
  3. ३.० ३.१ "नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)", राष्ट्रिय योजना आयोग, नोभेम्बर २०१२. अन्तिम पहुँच मिति:नोभेम्बर २०१२.
  4. Lua error in Module:Citation/CS1 at line 746: Argument map not defined for this variable.

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]