सुर्खेत जिल्ला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
सुर्खेत जिल्ला
Surkhet district location.png
अञ्चल: भेरी अञ्चल
सदरमुकाम: वीरेन्द्रनगर,
क्षेत्रफल: २,४५१ वर्ग कि.मि.
जनसंख्या: ३,५०,८०४
गाउँपालिका(हरू):
नगरपालिका(हरू): वीरेन्द्रनगर भेरीगंगा नगरपालिका,शुभाघाट गंगामाला नगरपालिका
संविधानसभा निर्वाचन क्षेत्र संख्या:
भौगोलिक अवस्थिति: पहाड
सबै भन्दा अग्लो स्थान: मिटर
सबै भन्दा होचो स्थान : मिटर
प्रमुख जातिहरू: आदि
प्रमुख भाषाहरू: नेपाली आदि
मानव विकास सूचाङ्क स्थिति: (७५ जिल्लाहरू मध्ये)
टेलिफोन कोड: ०८३
प्रमुख जिल्ला अधिकारी:
वेबसाइट:
 हे  वा  सं 


सुर्खेत नेपालको कर्णाली प्रदेश अन्तर्गत पर्ने एक जिल्ला हो। यस जिल्ला कर्णाली प्रदेशको प्रादेशिक राजधानी समेत रहने निर्णय कर्णाली प्रदेशको मन्त्रीस्तरीय निर्णयले स्वीकृत गरेको छ । बाह्र बण्डाल १८ खण्डालको नामले परीचित यो क्षेत्रकाे नाम सुर्खेत हुनु पहिले दोभानचौरका रुपमा परिचित थियो । । २०२० को दशकमा यस जिल्लाको सदरमुकाम सुर्खेतको तत्कालिन गोठीकाठा बाट सुर्खेतको वीरेन्द्रनगर कायम भएको थियो ।

सुर्खेत नाम रहनुको आधार[सम्पादन गर्ने]

  • सुर्खेतको पूर्बी भेगबाट भेरी र पश्चिमबाट कर्णाली नदी बगेर यस क्षेत्रलाई सुरक्षित राखेकाले यसको नाम सुर्खेत रहन गएको भन्ने पाइन्छ।
  • सुर्खेत उपत्यकाको खेतमा सिरु एक प्रकारको झार धेरै पाइने भएकाले सिरु-खेतबाट सुर्खेत नाम रहन गएको भन्ने पाइन्छ।
  • सुर नामका देबताले सुर्खेत उपत्यकाको पानी बाहिर फाली बस्ति बसालेकोले सुर्खेत नाम रहन गएको अनुश्रुति पाइन्छ।

भौगोलिक अवस्था[सम्पादन गर्ने]

  • अक्षांश: २८ ० २०' ‌ देखि २८ ० ५८'सम्म
  • देशान्तर: ८० ० ५९' ‌ देखि ८२ ० २'सम्म
  • क्षेत्रफल: २४५१ वर्ग कि.मी.
  • औसत लम्बाइ: ………।
  • औसत चौडाइ: ………॥
  • शहरी क्षेत्रफल: ३४ वर्ग कि.मी.
  • ग्रामीण क्षेत्रफल २४१७ वर्ग कि.मी.

सीमाना[सम्पादन गर्ने]

  • पूर्व - सल्यान
  • पश्चिम - डोटी अछाम
  • उत्तर - अछाम दैलेख जाजरकोट
  • दक्षिण - कैलाली बर्दिया

भौगोलिक स्थिति[सम्पादन गर्ने]

  • महाभारत श्रृङ्खला: यस क्षेत्रले जिल्लाको लगभग ४३% भू-भाग ओगटेको छ। यो भू-भाग उत्तरी भेगमा समुन्द्र सतहबाट लगभग १०००-२३६७ मीटरसम्मको उचाइमा पर्दछ।
  • मध्य-मैदानी: उपत्यका तथा पहाडी क्षेत्र - यस क्षेत्रले जिल्लाको लगभग ४२% भू-भाग ओगटेको छ। यो भू-भाग जिल्लाको मध्य भागमा समुन्द्र सतहबाट लगभग २५०-१००० मीटरसम्मको उचाइमा पर्दछ।
  • चुरीया श्रृङखला- यस क्षेत्रले जिल्लाको लगभग १३% भू-भाग ओगटेको छ। यो भू-भाग दक्षिणी भेगमा समुन्द्र सतहबाट लगभग १०००-१५०० मीटरसम्मको उचाईमा पर्दछ।

प्रमुख नदी[सम्पादन गर्ने]

मूख्य नदी भेरी र कर्णाली र सहायक नदी /खोलाहरू - झुप्रा खोला चिङ्गाड खोला गोचे खोला सोत खोला, सिम्ता खोला ,जुगै खोला खोर्के खोला ,इत्राम खोला,निकास खोला, आदी।

ताल/तलैया[सम्पादन गर्ने]

बुलबुले ताल, बराह ताल, जाजुरा दह, गुप्ती ताल, मुली दह

प्रमुख धार्मीक क्षेत्र[सम्पादन गर्ने]

देउती बज्यै मन्दिर, लाटिकोइलीको शिव मन्दिर, शिद्वपाइला, गणेश चोकको शिव मन्दिर, गणेश मन्दिर, कालीका मन्दिर, कृष्ण मन्दिर, इत्रामको शिवालय, उत्तरगंगा जलेश्वर मन्दिर, छिन्चु र रेडियो नेपालको उत्तर तिरको देउती मन्दिर, भोटेचुली(गुमी चुली) शिव मन्दिर,काक्रेबिहार भग्नावशेषआदी।

पर्यटकीय क्षेत्र[सम्पादन गर्ने]

बराह ताल, चमेरो गुफा, बिजौरा, भेरी नदि कर्णाली नदि, र्याफटीङचौकुखानी, पन्चपुरि: मन्दिर, कोटको थुम्को(सिम्ता [बजेडीचौर]),भोटेचुली(खानीखोला), सिम्ताउपत्यका काँक्रेबिहार, बुलबुले ताल आदी।

देउतिबज्यै सुर्खेतको ऐतिहासिक मन्दिर मध्येको एक हो । बिषेशगरि शिबरात्रीमा यो मन्दिरमा ‍‍‍ठुलो मेला लाग्ने भएपनि दैनिक जसो पुजाआजा गर्नेहरूको निकै घुईचो लाग्ने गर्दछ।

व्यापारिक महत्वका स्थान[सम्पादन गर्ने]

बीरेन्द्रनगर बजार, छिन्चु बजार, रामघाट बजार, बड्डिचौर बजार, बाबियाचौर, गुठु बजार, मेहलकुना बजार, जहरे बजार, सिम्ता राकम बजार आदी।

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

नेपालको क्षेत्रिय बर्गिकरण

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]