अपाला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

महर्षि अत्रिकी कन्याको नाम अपाला थियो । उनलार्इ अपाला अात्रेयी पनि भनिन्थ्यो । उनी अत्यन्त मेधावी थिइन् । अत्रि अफ्ना शिष्यहरूलार्इ जेजे पढाउँथे ती सबै अपालाका स्मरणमा रहन्थ्यो । ऋग्वेद संहिताकाे अाठाैं मण्डल र सत्ययान ब्राह्मण (Satyayana Brahmana)मा यस कुराकाे वर्णन पाइन्छ । ऋषिकन्या अपालाको बुद्धि अत्यन्त कुशाग्र हुँदाहुँदै पनि उनका पिता अत्रि सन्तुष्ट थिएनन्, किनभने अपाला चर्म रोगी थिइन्, त्यसैले उनको विवाह हुन सकेको थिएन ।
एक पटक अत्रि ऋषिका अाश्रममा ब्रह्मज्ञानी ऋषि कृशाश्व आए । कृशाश्वले युवती अपालाको अद्वितीय प्रतिभा देखेर उनीसँग विवाह गर्न मन्जुर गरेको हुनाले अत्रि ऋषि प्रसन्न हुँदै छोरी अपालाको विवाह कृशाश्वसँग गरिदिए । रोगी भएका कारण याैवन ढल्दै गएपछि उनका छालाको श्वेतकुष्ट धेरै बढ्यो र अापालाको सुन्दरता नष्ट दुँदै गयो । अापालाको यस्तो अवस्था देखेर कृशाश्वले उनलार्इ तत्काल त्यागिदिए ।
पतिले त्यागेपछि अपाला माइतै अाएर बसिन् । छाेरीकाे याे अव्स्था देखेर अत्रिले उनलार्इ इन्द्रकाे तपस्या गर्न अह्राए । उनले इन्द्रकाे तपस्या गरिन् इन्द्रलार्इ सारै मन पर्ने साेम रस समर्पण गरिन् । साेम रस सारै मन पराउने इन्द्र खुसी भएर अपालालार्इ वर माग्न अाग्रह गरे । अपालाले सुलाेमा बन्ने वर मागिन् । इन्द्रले तिन पत्र छाला निकालेर उनकाे शल्यक्रिया गरे । अपाला निराेगी भइन् । अाज पनि वैदिक साहित्यमा अपाला अात्रेयी अमर छिन् ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]

अपाला
Apala, A Woman Saint during Vedic Period

हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]