कैलाली जिल्ला

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
कैलाली जिल्ला
Kailali district location.png
अञ्चल: सेती अञ्चल
सदरमुकाम: धनगढी,
क्षेत्रफल: ३२३५ वर्ग कि.मि.
जनसंख्या: १६६९७(२००१)
गाविस संख्या: ४२
नगरपालिका(हरू): धनगढी, टीकापुर
संविधानसभा निर्वाचन क्षेत्र संख्या:
भौगोलिक अवस्थिति: तराई
सबै भन्दा अग्लो स्थान: मिटर
सबै भन्दा होचो स्थान : मिटर
प्रमुख जातिहरू: आदि
प्रमुख भाषाहरू: आदि
मानव विकास सूचाङ्क स्थिति: (७५ जिल्लाहरू मध्ये)
टेलिफोन कोड: ०९१
प्रमुख जिल्ला अधिकारी: -
वेबसाइट: www.ddckailali.gov.np
 हे  वा  सं 

कैलाली नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको सेती अञ्चलमा अवस्थित समथर भूभाग तथा पहाड मिश्रित जिल्ला हो। यसको जिल्लाको क्षेत्रफल ३,२३५ वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या (२०५८) ६१,६६९७ रहेको छ। कैलाली जिल्लाको सदरमुकाम धनगढी हो। यस जिल्लामा दुईवटा नगरपालिका छन् : टीकापुरधनगढी नगरपालिका। टीकापुरमा अवस्थित "टीकापुर बृहत उद्यान" नेपालकै सबैभन्दा ठूलो मानव निर्मित उद्यान हो। कैलाली जिल्लामै रहेको "घोडाघोडी ताल"लाई विश्व सम्पदा सूचीको संरक्षित सिमसार क्षेत्रमा राखिएको छ।

जिल्लाको नामाकरण[सम्पादन गर्ने]

कैलाली जिल्लाको नामाकरण सम्वन्धमा विभिन्न मतहरू रहेका छन्। ती मध्य प्रमुख मतहरू यसप्रकार रहेका छन्। परापूर्व कालमा कैलाली जिल्लामा कालाबन्जारको राज्य थियो र उनीहरूको सदरमुकाम आजको कैलाली नाम गरेको गाउँमा थियो। त्यस ठाउँलाई पहिले कालापानी भन्ने गरिन्थ्यो। पहिलेको समयमा कसैले अपराध गरेको खण्डमा अपराधिहरूलाई यसै ठाउँमा पठाएर सजाए दिने गरिन्थ्यो। माथि कालापानी नामले बग्ने नदी तल आएर खुटिया खोलाको नामले प्रसिध्द्ध छ। सम्भवत यही कारणले पनि शव्दको अपभ्रंस हुँदै गएर यसको नाम कैलाली रहेको हुन सक्छ।

भौगोलिक अवस्था[सम्पादन गर्ने]

  • विकासक्षेत्र: सुदूर पश्चिमाञ्चल
  • अञ्चल: सेती
  • अक्षांस: २८.२२" उत्तर देखि २९.५" उत्तर सम्म
  • देशान्तर: ८०.३०" पूर्व देखि ८१.१८" पूर्व सम्म
  • सिमाना: पूर्व-कर्णाली नदी, बर्दियासुर्खेत, पश्चिम-कञ्चनपुरडडेलधुरा, उत्तर-डोटीडडेलधुरासुर्खेत, दक्षिण=- मोहना नदी र भारतको उत्तर प्रदेश राज्य
  • क्षेत्रफल: ३,२३५ वर्ग किलोमिटर(पहाड ४०.३% र तराई ५९.७%)
  • सबभन्दा अग्लोस्थान: १,९५० मिटर
  • सबभन्दा होचोस्थान: १०९ मिटर
  • धरातल: चुरे पहाडी प्रदेश र तराई प्रदेश

प्रमुख नदीहरू[सम्पादन गर्ने]

कर्णाली, मोहना, खुटिया, पथरैया, शिवगंगा, गौरी, गंगा, वनरा, गुलरा, गोदावारी, जमरा

प्रमुख तालहरू[सम्पादन गर्ने]

घोडाघोडी ताल, जोखर ताल, तिलेक, कोईलही, लौकाभौका, वेहडावावा

प्रमुख धार्मिक स्थलहरू[सम्पादन गर्ने]

शमैजी (गोला देउ) फूलवस्ती, गोदावरीगंगा, ग्वाशी, बेहडाबाबा, लक्ष्मीनारायण मन्दिर, नैनादेवी मन्दिर, पशुपति मन्दिर, वेङ्कटेश्वर मन्दिर, वनदेवी मन्दिर, गोदाबरी स्थीत शिव मन्दिर, खैरालामा रहेकाे माेहन्याल मन्दिर,चाैमालाकाे माेहन्यालबाबा

प्रमुख पर्यटक स्थलहरू[सम्पादन गर्ने]

टीकापुर पार्क, घोडाघोडी ताल, चिसापानीस्थित कर्णाली पुल, खैराला दरबार, गोदावरी, खानीडाडा, धनगढी स्थीत जोखर ताल, धनगढी पार्क

प्रमुख जातजातीहरू[सम्पादन गर्ने]

बाहुन, क्षेत्री, थारु, राना, ठकुरी, आदि

सन्दर्भ सामाग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]

नेपालको क्षेत्रीय वर्गीकरण

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]