उर्दू

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
Urdu
اُردُو
Urdu example.svg
Urdu in Perso-Arabic script (Nastaliq style)
उच्चारण IPA: [ˈʊrd̪u] ( )
Native to Pakistan and India[१]
मातृभाषा प्रयोगकर्ताहरू
अभिव्यक्ति त्रुटि: अज्ञात विराम चिन्ह चरित्र "�"।[२]
Second language: 94 million in Pakistan (1999)[३]
Arabic (Urdu alphabet)
Devanagari
Indian Urdu Braille (Bharati)
Pakistani Urdu Braille
Indian Signing System (ISS)[५]
Signed Urdu[६]
आधिकारिक अवस्था
आधिकारिक भाषा

 पाकिस्तान
 भारत; in the following states and union territories:

Regulated by पाकिस्तान National Language Authority
भारत National Council for Promotion of Urdu Language[७]
भाषा कोड
आइएसओ ६३९-१ ur
आइएसओ ६३९-२ urd
आइएसओ ६३९-३ urd
ग्लोटोलग urdu1245[८]
भाषाविद्द प्रयोगशाला 59-AAF-q (with Hindi,
including 58 varieties: 59-AAF-qaa to 59-AAF-qil)
{{{mapalt}}}
  Areas where Urdu is official or co-official with local language
  (Other) areas where only a regional language is official
This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters.
This article contains Urdu text, written from right to left with some letters joined. Without proper rendering support, you may see unjoined letters or other symbols instead of Urdu script.

उर्दू एक भाषा हो जुन पाकिस्तानभारत मानिसहरूद्वारा बोलिन्छ। यो अधिकांशत। यो पाकिस्तान र जम्मु कश्मीरको अधिकारिक भाषा हो। लगभग १०४ अर्ब मानिषहरू उर्दूमा कुरा गर्छन।

उर्दू एक तुर्की शब्द हो। मुगलकाल देखिनै यसको नाम उर्दु राखिएको थियो र पूरै भारतमा प्रसार भयो। यसमा धेरै शब्दहरू अरबी, फारसीसंस्कृत भाषा बाट लिईएको छ। यो भारतको २२औँ सरकारी भाषा हो। उर्दू भाषाको जन्म भारतमा भएको हो तर यो अहिले पाकिस्तानको राष्ट्रभाषा हो। उर्दूलाई भारतीय मुस्लिमहरूले पनि बोल्ने गर्छन। उर्दू र हिन्दीमा मात्र शब्दको अलिकति फरक हुन्छ तर उर्दुको लिपी चाहिँ बिल्कुलै फरक हुन्छ र उर्दु लिपी दाहिने बाट देब्रेतिर लेखिन्छ।

उर्दूको अक्षर[सम्पादन गर्ने]

अक्षर (अकेला) Name of letter

अक्षर का नाम

उच्चारण IPAमा उच्चारण
ا alif अलिफ अ, आ [ə, ɑ:] after a consonant;
ب be बे [b]
پ pe पे [p]
ت te * ते dental [t̪]
ٹ ṭe टे retroflex [ʈ]
ث se से [s]
ج jīm जीम [dʒ]
چ ce चे [tʃ]
ح baṛī he बडी हे [h]
خ xe खे [x]
د dāl दाल dental [d̪]
ڈ ḍāl डाल retroflex [ɖ]
ذ zāl जाल [z]
ر re रे dental [r]
ڑ ṛe डे retroflex [ɽ] flap
ز ze जे [z]
ژ ze जे [ʒ]
س sīn * सीन [s]
ش śīn शीन [ʃ]
ص svād स्वाद [s]
ض zvād ज्वाद [z]
ط to तो [t]
ظ zo जो [z]
ع aen 'अएन 'अ [ɑ:] after a consonant;

otherwise [ʔ], [ə], or silent.

غ ġaen गएन [ɣ]
ف fe फे [f]
ق qāf काफ [q]
ک kāf काफ [k]
گ gāf गाफ [g]
ل lām लाम [l]
م mīm मीम [m]
ن nūn नून [n] or a nasal vowel
و vāo वाओ व, उ, ऊ, ओ, औ [v, u, ʊ, o,au]
ہ, ﮩ, ﮨ choṭī he छोटी हे ह्, अः, (आ) [ɑ] at the end of

a word,

otherwise [h] or silent

ھ do caśmī he दो चश्मी हे -ह (फ, थ, ठ, छ, भ,

ध, झ, घ बनाउनको लागि)

indicates that the preceding consonant is

aspirated (p, t, ch, k) or murmured (b, d, j, g).

ی choṭī ye छोटी ये य, ई, ए, ऐ [j, i, e, ɛ]
ے baṛī ye बडी ये [eː]
ء hamzā हम्जा 'अ, - [ʔ] or silent
  1. "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Urdu" 
  2. Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007), in Nationalencyklopedin
  3. ढाँचा:E18
  4. ४.० ४.१ ढाँचा:ELL2
  5. Gaurav Takkar, "Short Term Programmes", punarbhava.in 
  6. "Indo-Pakistani Sign Language", Encyclopedia of Language and Linguistics
  7. "National Council for Promotion of Urdu Language" 
  8. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald & Forkel, Robert et al., eds. (2013), "Urdu", Glottolog 2.2, Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, <http://glottolog.org/resource/languoid/id/urdu1245>